ช่วงนี้คุณผู้หญิงหลายคนที่ก้าวเข้าสู่วัยทองมักจะมานั่งคุยให้ฟังด้วยความอึดอัดใจ เวลาจะลุกจะนั่งก็รู้สึกระคายเคือง แสบๆ คันๆ บริเวณจุดซ่อนเร้น บางคนถึงกับเครียดเพราะเรื่องบนเตียงที่เคยมีความสุข กลับกลายเป็นความเจ็บปวดจนไม่อยากเข้าใกล้สามี อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาด และไม่ใช่ความผิดปกติที่ต้องเก็บไว้รู้สึกอายครับ แต่มันคือสัญญาณเตือนจากร่างกายว่าเรากำลังเผชิญกับภาวะหมดประจำเดือนและช่องคลอดแห้ง ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาติที่ผู้หญิงทุกคนต้องเจอ
ทำไมวัยหมดประจำเดือน ถึงทำให้ช่องคลอดแห้งและแสบขัด?
เวลาที่เราอายุมากขึ้น รังไข่ก็จะค่อยๆ ลดการผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนลงจนกระทั่งหยุดสร้างไปเลย ฮอร์โมนตัวนี้ไม่ได้ทำหน้าที่แค่เรื่องประจำเดือนอย่างเดียวนะครับ แต่มันเปรียบเสมือนน้ำหล่อเลี้ยงชีวิตของเนื้อเยื่อบริเวณช่องคลอด คอยช่วยให้ผนังช่องคลอดมีความหนา มีความยืดหยุ่น มีเลือดมาหล่อเลี้ยงดี และมีเมือกใสคอยให้ความชุ่มชื้นอยู่เสมอ
พอเอสโตรเจนหมดไป ผนังช่องคลอดก็จะบางลง แห้งลง และสูญเสียความยืดหยุ่นไปโดยปริยาย น้ำหล่อตามธรรมชาติที่เคยมีก็ลดฮวบลง ทำให้เกิดอาการแสบ ระคายเคืองง่าย แม้แต่เวลาใส่กางเกงชั้นใน เดิน หรือออกกำลังกาย ก็อาจจะรู้สึกเสียดสีจนรำคาญใจได้ครับ
ผลกระทบที่ไม่ได้มีแค่เรื่องบนเตียง แต่กวนใจในชีวิตประจำวัน
หลายคนคิดว่าอาการนี้มีผลแค่ตอนมีเพศสัมพันธ์เท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ภาวะหมดประจำเดือนและช่องคลอดแห้ง ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในหลายๆ ด้านเลยทีเดียว
- เจ็บปวดเวลามีเพศสัมพันธ์: นี่คือปัญหาอันดับต้นๆ ที่ทำให้หลายคู่มีปัญหาความสัมพันธ์ เพราะความแห้งทำให้เกิดการเสียดสีและฉีกขาดเล็กๆ จนเจ็บปวด
- ระคายเคืองตลอดวัน: อาการแสบ คัน ยิบๆ เหมือนมีอะไรมากวนใจตลอดเวลา ทำให้เสียสมาธิในการทำงานและการใช้ชีวิต
- ปัญหาเรื่องปัสสาวะ: เพราะท่อปัสสาวะกับช่องคลอดอยู่ใกล้กันมาก เมื่อเนื้อเยื่อบางลง บางคนจึงมักมีอาการปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะแสบขัด หรือกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ร่วมด้วย
ดูแลตัวเองอย่างไรให้กลับมามีความสุขและใช้ชีวิตได้สบายขึ้น
ข่าวดีคือเราไม่ต้องทนรำคาญกับอาการเหล่านี้ไปตลอดชีวิตครับ เพราะปัจจุบันมีวิธีดูแลรักษาที่ได้ผลดีและปลอดภัยหลายวิธี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการที่เป็น
เติมความชุ่มชื้นเบื้องต้นด้วยมอยส์เจอไรเซอร์เฉพาะจุด
สำหรับคนที่มีอาการไม่มาก การใช้เจลหล่อลื่นสูตรน้ำเวลามีเพศสัมพันธ์จะช่วยลดการเสียดสีได้ดี แต่ถ้ามีอาการแห้งตลอดทั้งวัน แนะนำให้ใช้มอยส์เจอไรเซอร์สำหรับช่องคลอดโดยเฉพาะ (Vaginal Moisturizer) ซึ่งจะต่างจากเจลหล่อลื่นทั่วไปตรงที่ตัวยาจะช่วยอุ้มน้ำและปรับสมดุลความชุ่มชื้นให้ผนังช่องคลอดชุ่มชื้นต่อเนื่องยาวนาน 2-3 วันต่อครั้ง
ปรึกษาแพทย์เรื่องการใช้ฮอร์โมนทดแทน
หากอาการรุนแรงมากจนรบกวนการใช้ชีวิต การใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนขนาดต่ำเฉพาะที่ (เช่น ชนิดครรบ สอด หรือแหวนช่องคลอด) ถือเป็นวิธีที่ตรงจุดและปลอดภัย เพราะตัวยาจะออกฤทธิ์เฉพาะบริเวณช่องคลอด ไม่ค่อยดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดส่วนอื่น ช่วยคืนความหนาและความชุ่มชื้นให้เนื้อเยื่อได้เป็นอย่างดี
อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ ต้องมาพบแพทย์
แม้ว่าอาการช่องคลอดแห้งจะเป็นเรื่องธรรมดาของวัยทอง แต่ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นเรื่องวัยทองธรรมดา ควรมาพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจเช็กให้ละเอียดครับ
- มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด ไม่ว่าจะเป็นเลือดกะปริบกะปรอย หรือเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
- มีตกขาวที่ผิดปกติ มีกลิ่นเหม็น หรือมีอาการคันรุนแรงร่วมด้วย
- มีอาการปวดท้องน้อยเรื้อรังร่วมกับอาการถ่ายปัสสาวะผิดปกติ
การดูแลสุขภาพช่องคลอดในวัยหมดประจำเดือนไม่ใช่เรื่องน่าอายเลยครับ เป็นเรื่องของการดูแลตัวเองเพื่อให้เรายังคงใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข สบายตัว และมีความมั่นใจในทุกๆ วัน ใครที่กำลังเผชิญปัญหานี้อยู่ ลองปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม หรือเข้ามาพูดคุยปรึกษาแพทย์เพื่อหาทางออกที่ตรงจุดกันได้ครับ