ช่วงนี้มีคนไข้หลายคนที่เดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการแปลกๆ ที่ไม่กล้าเล่าให้ใครฟัง หลายคนเริ่มรู้สึกแสบๆ คันๆ หรือเจ็บแปลบเวลาทำกิจกรรมรัก บางคนรู้สึกระคายเคืองตลอดเวลาจนใช้ชีวิตประจำวันไม่เป็นสุข พอลองพูดคุยกันลึกๆ ถึงรู้ว่าพวกเธอกำลังก้าวเข้าสู่วัยทอง และกำลังเผชิญกับปัญหาที่ผู้หญิงหลายคนมักเก็บไว้ in silence นั่นคือเรื่องของ ภาวะหมดประจำเดือนและช่องคลอดแห้ง ครับ
อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องน่าอายและไม่ใช่ความผิดปกติที่ต้องทนเก็บไว้คนเดียวครับ มันเป็นธรรมชาติของร่างกายที่ฮอร์โมนเอสโตรเจนเริ่มลดระดับลง วันนี้ผมเลยอยากชวนคุณผู้หญิงทุกคนมาทำความเข้าใจเรื่องนี้กันแบบเพื่อนคุยกับเพื่อน เพื่อที่เราจะได้ดูแลตัวเองและกลับมามีความสุขกับร่างกายของตัวเองได้อีกครั้งครับ
ทำไมวัยทองถึงทำให้ข้างในแห้งและรู้สึกเจ็บได้
เวลาที่เราพูดถึงวัยหมดประจำเดือน สิ่งแรกที่เรานึกถึงคือประจำเดือนที่ขาดหายไป อาการร้อนวูบวาบ หรืออารมณ์ที่เหวี่ยงขึ้นเหวี่ยงลง แต่ฮอร์โมนเอสโตรเจนไม่ได้มีหน้าที่แค่เรื่องประจำเดือนนะครับ เจ้าฮอร์โมนตัวนี้เปรียบเสมือนน้ำหล่อเลี้ยงความชุ่มชื้นให้กับเนื้อเยื่อทั่วร่างกาย รวมถึงเนื้อเยื่อบริเวณช่องคลอดด้วย
พออายุมากขึ้น รังไข่เริ่มทำงานน้อยลง ฮอร์โมนเอสโตรเจนก็ลดฮวบลงตาม ส่งผลให้ผนังช่องคลอดของเราบางลง ความยืดหยุ่นลดลง และต่อมต่างๆ ก็ผลิตเมือกหล่อเหลืองออกมาน้อยลงตามไปด้วย ลองนึกภาพผิวหน้าที่แห้งแตกเป็นขุยดูครับ บริเวณนั้นก็เกิดเหตุการณ์แบบเดียวกัน แค่มันอยู่ภายในที่เรามองไม่เห็นเท่านั้นเองครับ
สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังเจอภาวะนี้อยู่
อาการช่องคลอดแห้งไม่ได้เกิดขึ้นปุบปับ แต่มักจะค่อยๆ คืบคลานเข้ามาจนเราสังเกตเห็นได้จากสัญญาณเหล่านี้
- รู้สึกแสบ คัน หรือระคายเคือง บริเวณช่องคลอดและอวัยวะเพศภายนอกตลอดเวลา โดยเฉพาะเวลาใส่กางเกงรัดรูป
- เจ็บหรือรู้สึกไม่สบายตัวอย่างมากเวลามีเพศสัมพันธ์ จนทำให้ไม่อยากร่วมกิจกรรมนี้อีกเลย
- มีอาการปัสสาวะบ่อยขึ้น หรือรู้สึกแสบขัดเวลาปัสสาวะคล้ายคนเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
- มีเลือดออกจางๆ หรือตกขาวปนเลือดหลังมีเพศสัมพันธ์เนื่องจากเนื้อเยื่อเปราะและฉีกขาดง่าย
วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อคืนความชุ่มชื้น
ถ้าอาการยังไม่มาก เราสามารถเริ่มดูแลตัวเองง่ายๆ ที่บ้านได้เลยครับ
เลือกใช้สารหล่อลื่นและมอยส์เจอไรเซอร์ให้ถูกวิธี
สำหรับเวลาที่มีกิจกรรมรัก การใช้เจลหล่อลื่นสูตรน้ำจะช่วยลดการเสียดสีและบรรเทาอาการเจ็บได้ทันที แต่ถ้าต้องการบำรุงระยะยาว การใช้สารให้ความชุ่มชื้นสำหรับช่องคลอดโดยเฉพาะ (Vaginal Moisturizer) สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง จะช่วยปรับสมดุลและคืนความชุ่มชื้นให้เนื้อเยื่อกลับมาแข็งแรงขึ้นได้ครับ
หลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้ข้างในยิ่งแห้งและระคายเคืองง่าย
คุณผู้หญิงหลายคนรักความสะอาดมากจนเผลอไปสวนล้างภายใน หรือใช้สบู่ที่มีน้ำหอมรุนแรงทำความสะอาดจุดซ่อนเร้น ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นการชะล้างเมือกตามธรรมชาติออกไปหมด ทำให้ยิ่งแห้งและติดเชื้อง่ายขึ้น แนะนำให้ใช้แค่น้ำเปล่าสะอาด หรือผลิตภัณฑ์สูตรอ่อนโยนสำหรับจุดซ่อนเร้นโดยเฉพาะก็พอครับ
วิธีรักษาจากแพทย์เมื่อดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้น
ถ้าลองวิธีธรรมชาติแล้วอาการยังรบกวนชีวิตประจำวัน ไม่ต้องทนนะครับ มาพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ตรงจุดได้เลยครับ ปัจจุบันเรามีแนวทางการรักษาหลายวิธี เช่น การใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนเฉพาะที่ในรูปแบบครรภ์ เจล หรือเมอดอดสอด ซึ่งออกฤทธิ์เฉพาะจุดโดยไม่ดูดซึมเข้าสู่ร่างกายส่วนอื่น จึงมีความปลอดภัยสูง หรือในบางรายแพทย์อาจพิจารณาใช้เลเซอร์กระตุ้นคอลลาเจนและฟื้นฟูเนื้อเยื่อช่องคลอด ซึ่งช่วยคืนความยืดหยุ่นและความชุ่มชื้นได้อย่างเห็นผลชัดเจน
สุดท้ายนี้อยากบอกว่า ภาวะหมดประจำเดือนและช่องคลอดแห้ง เป็นเรื่องธรรมดามากๆ ของวัยเราครับ อย่าปล่อยให้ความอายมาลดทอนคุณภาพชีวิตและความสุขในครอบครัว ถ้าเริ่มมีอาการ ลองพูดคุยกับคนข้างกาย หรือแวะมาปรึกษาแพทย์ได้เลยครับ เราดูแลกันได้เพื่อให้ทุกช่วงวัยของชีวิตยังคงมีความสุขและสดใสเสมอ
