จัดการอย่างไรเมื่อเริ่มรู้สึกคันและระคายเคืองบริเวณรอยโรค

ทำไมผิวหนังถึงส่งสัญญาณเตือนด้วยอาการคันและระคายเคืองบริเวณรอยโรค

หลายคนคงเคยประสบปัญหาเมื่อมีแผลหรือรอยโรคเกิดขึ้นบนผิวหนัง ไม่ว่าจะเป็นแผลถลอก ผื่นแพ้ หรือแม้แต่รอยแผลเป็นที่กำลังสมานตัว จู่ๆ ก็เกิดความรู้สึกยุบยิบจนอดใจไม่ไหวที่จะเกา อาการคันและระคายเคืองบริเวณรอยโรคนี้ไม่ใช่เรื่องแปลก แต่เป็นกลไกตามธรรมชาติที่ร่างกายกำลังสื่อสารว่ากระบวนการซ่อมแซมเซลล์ผิวหนังกำลังดำเนินอยู่ โดยปกติแล้วเมื่อผิวหนังได้รับบาดเจ็บ ร่างกายจะหลั่งสารสื่อประสาทบางชนิดออกมาเพื่อกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งสารเหล่านี้เองที่ไปรบกวนปลายประสาทจนทำให้เรารู้สึกคัน

สัญญาณเตือนจากผิวหนัง: อะไรที่เรียกว่าปกติและอะไรที่เริ่มไม่ปกติ

การเข้าใจความแตกต่างระหว่างกระบวนการหายของแผลกับการติดเชื้อเป็นสิ่งสำคัญมาก หากรอยโรคเริ่มมีอาการคันเพียงเล็กน้อยร่วมกับการตกสะเก็ด หรือรู้สึกตึงบริเวณขอบแผล นี่คือสัญญาณของการสร้างผิวหนังใหม่ แต่หากอาการคันนั้นทวีความรุนแรงขึ้นจนนอนไม่หลับ หรือมีลักษณะอื่นๆ ร่วมด้วย ถือเป็นจุดที่ต้องเฝ้าระวัง ดังนี้

• มีหนองไหลออกมาจากรอยโรค
• ผิวหนังรอบบริเวณนั้นมีสีแดงจัดและร้อนเมื่อสัมผัส
• มีอาการบวมพอง หรือเห็นเป็นรอยทางสีแดงกระจายออกไปจากแผล
• มีไข้ตัวร้อนร่วมด้วย

เคล็ดลับดูแลรอยโรคไม่ให้ระคายเคืองจนกลายเป็นปัญหาใหญ่

วิธีที่ดีที่สุดในการลดอาการคันและระคายเคืองบริเวณรอยโรคคือการรักษาความชุ่มชื้นและความสะอาดอย่างเหมาะสม หลายคนมักจะเผลอใช้เล็บเกา ซึ่งเป็นการนำแบคทีเรียจากนิ้วมือเข้าสู่รอยโรคโดยตรง แนะนำให้ใช้วิธีประคบเย็นเบาๆ บริเวณรอบๆ รอยโรคเพื่อลดความรู้สึกคันแทนการเกา นอกจากนี้ การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่ไม่มีส่วนผสมของน้ำหอมหรือแอลกอฮอล์จะช่วยลดการระคายเคืองได้ดีที่สุด

เมื่อไหร่ที่อาการคันควรถึงมือแพทย์โดยเร็วที่สุด

แม้ว่าอาการคันส่วนใหญ่จะบรรเทาลงได้เอง แต่หากลองดูแลเบื้องต้นด้วยการรักษาความสะอาดแล้วผ่านไป 2-3 วันอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีท่าทีจะลุกลามมากขึ้น การปล่อยทิ้งไว้ไม่ใช่ทางออกที่ดี โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวาน หรือมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เพราะรอยโรคเพียงเล็กน้อยอาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการติดเชื้อที่รุนแรงได้ หากเริ่มเห็นรอยโรคมีลักษณะเปลี่ยนไป มีกลิ่นเหม็น หรือขยายขนาดกว้างขึ้น ควรรีบเข้ามาปรึกษาเพื่อรับการตรวจประเมินอย่างละเอียดก่อนจะสายเกินไป