ลูกน้อยตัวรุมๆ ทำอย่างไรดี? คู่มือการดูแลทารกแรกเกิดที่มีไข้ฉบับคุณหมอ

ทำไมทารกแรกเกิดถึงมีไข้ เรื่องที่พ่อแม่มือใหม่ต้องรู้

การเห็นลูกน้อยตัวร้อนจี๋เป็นสิ่งที่ทำให้พ่อแม่ใจหายใจคว่ำได้เสมอ โดยเฉพาะทารกที่เพิ่งลืมตาดูโลกได้ไม่กี่วันหรือกี่สัปดาห์ เพราะร่างกายของเด็กวัยนี้ยังปรับตัวกับสภาพแวดล้อมได้ไม่เต็มที่ เมื่อระบบภูมิคุ้มกันพยายามต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอม เช่น เชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย จึงแสดงออกมาเป็นอาการไข้ ซึ่งในเด็กเล็กอาการไข้ถือเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญมากและประมาทไม่ได้เลย

เช็กให้ชัวร์ว่าลูกมีไข้จริงหรือไม่

ก่อนจะตกใจจนเกินเหตุ ต้องมั่นใจก่อนว่าลูกมีไข้จริง ไม่ใช่แค่ตัวอุ่นเพราะเพิ่งห่อผ้าหนาหรืออยู่ในที่อากาศร้อน การวัดอุณหภูมิที่แม่นยำที่สุดสำหรับทารกคือการวัดทางรักแร้หรือทางทวารหนัก หากวัดได้ตั้งแต่ 37.5 ถึง 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป ให้ถือว่าลูกเริ่มมีไข้แล้ว พยายามหลีกเลี่ยงการใช้มืออังหน้าผากเพียงอย่างเดียว เพราะความรู้สึกของคนเราไม่แม่นยำเท่าปรอทวัดไข้ครับ

ลูกมีไข้ตอนไหนที่ต้องรีบพาไปหาหมอทันที

ทารกที่มีอายุน้อยกว่า 3 เดือน หากพบว่ามีไข้แม้เพียงเล็กน้อย ห้ามซื้อยาทานเองที่บ้านเด็ดขาด ต้องรีบพามาพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันที เพราะทารกวัยนี้มีโอกาสติดเชื้อในกระแสเลือดหรือโรคที่รุนแรงได้รวดเร็ว รวมถึงหากลูกมีอาการร่วมดังต่อไปนี้ ให้ถือเป็นกรณีเร่งด่วน:

• ลูกมีอาการซึม ไม่ยอมดูดนม หรือร้องไห้งอแงผิดปกติ
• ลูกมีอาการหายใจหอบเหนื่อย หายใจแรงจนอกบุ๋ม หรือมีเสียงครืดคราดในคอ
• มีผื่นขึ้นตามตัวร่วมกับไข้
• ลูกมีอาการอาเจียนมาก หรือถ่ายเหลวผิดปกติจนเสี่ยงภาวะขาดน้ำ
• ลูกมีอาการชัก เกร็ง หรือหมดสติ

วิธีดูแลลูกน้อยเมื่อตัวร้อนที่บ้าน

หากในเบื้องต้นแพทย์ประเมินแล้วว่าอาการไข้ไม่ได้เกิดจากโรคที่รุนแรงและอนุญาตให้กลับมาดูแลต่อที่บ้านได้ คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยให้ลูกสบายตัวขึ้นได้ด้วยวิธีดังนี้:

• เช็ดตัวลดไข้: การใช้ผ้าชุบน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นเล็กน้อยเช็ดตัวลูก โดยเช็ดเข้าหาหัวใจ จะช่วยระบายความร้อนได้ดีที่สุด หลีกเลี่ยงการใช้น้ำเย็นจัดหรือแอลกอฮอล์เช็ดตัวเพราะจะทำให้ลูกหนาวสั่นและไข้สูงขึ้นกว่าเดิม
• ให้ลูกดื่มนมบ่อยๆ: การได้รับนมแม่หรือนมผงอย่างเพียงพอจะช่วยป้องกันภาวะขาดน้ำและช่วยให้ร่างกายขับความร้อนได้ดีขึ้น
• จัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม: อย่าห่อผ้าลูกแน่นเกินไป เลือกเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี อยู่ในห้องที่อากาศถ่ายเทสะดวก แต่อย่าเปิดพัดลมเป่าตัวลูกโดยตรง

การใช้ยาลดไข้ที่ปลอดภัยสำหรับเด็กเล็ก

กฎเหล็กคือห้ามซื้อยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร การใช้ยาพาราเซตามอลสำหรับเด็กต้องคำนวณตามน้ำหนักตัวของลูกอย่างเคร่งครัด หากใช้ยาผิดขนาดหรือผิดวิธีอาจส่งผลเสียต่อตับและไตของลูกน้อยได้ ที่สำคัญที่สุดคือ ห้ามใช้ยาแอสไพรินในเด็กเด็ดขาดเพราะมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่ชื่อว่า Reye's syndrome

สรุปสั้นๆ เพื่อความเข้าใจที่ตรงกัน

หัวใจสำคัญของการดูแลทารกที่มีไข้คือ การสังเกตอาการใกล้ชิด หากลูกมีอายุน้อยมากหรืออาการไข้ไม่ลดลงภายใน 24 ชั่วโมง การมาพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัดคือทางออกที่ปลอดภัยที่สุดครับ พ่อแม่ควรบันทึกอาการและเวลาที่มีไข้ไว้ เพื่อให้ข้อมูลกับคุณหมอได้อย่างครบถ้วน จะช่วยให้การรักษาเป็นไปได้อย่างแม่นยำและรวดเร็วครับ