เจาะลึกอาการปวดเข่าจากโรคข้อสันหลังอักเสบยึดติดที่หลายคนมองข้าม

ทำไมคนเป็นโรคข้อสันหลังอักเสบยึดติด ถึงมีอาการปวดเข่าร่วมด้วย

หลายคนมักเข้าใจว่าโรคข้อสันหลังอักเสบยึดติด หรือ Ankylosing Spondylitis จะส่งผลกระทบแค่บริเวณกระดูกสันหลังหรือข้อต่อเชิงกรานเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง หมอพบคนไข้หลายรายที่มาปรึกษาด้วยอาการปวดเข่าเรื้อรัง จนกระทั่งตรวจพบว่าต้นเหตุจริงๆ มาจากโรคข้อสันหลังอักเสบยึดติดที่เป็นอยู่ กลไกของโรคนี้คือภาวะการอักเสบเรื้อรังที่ไม่ได้จำกัดวงอยู่แค่จุดเดียว แต่สามารถลุกลามไปยังข้อต่อขนาดใหญ่ตามร่างกายรวมถึงข้อเข่าด้วย

สัญญาณเตือนเมื่ออาการปวดเข่าไม่ใช่แค่เรื่องของกล้ามเนื้อหรือข้อเสื่อม

อาการปวดเข่าจากโรคนี้มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากเข่าเสื่อมทั่วไป คนไข้มักจะมีอาการบวม แดง และร้อนบริเวณข้อเข่าอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในช่วงที่ตื่นนอนตอนเช้าหรือหลังจากนั่งท่าเดิมเป็นเวลานานๆ อาการจะรู้สึกตึงและแข็งมากจนเดินลำบาก แต่เมื่อได้ขยับร่างกายหรือออกกำลังกายเบาๆ อาการปวดกลับค่อยๆ ดีขึ้น ซึ่งนี่คือจุดสังเกตสำคัญที่หมอมักจะเน้นย้ำกับคนไข้เสมอ

ภาวะปวดเข่าจากโรคข้อสันหลังอักเสบยึดติด เกิดขึ้นได้อย่างไร

สาเหตุหลักเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันร่างกายทำงานผิดปกติ จนหันมาโจมตีเนื้อเยื่อบริเวณข้อต่อและจุดยึดเกาะของเส้นเอ็นรอบเข่า นอกจากนี้ โรคนี้ยังทำให้เกิดการอักเสบบริเวณตำแหน่งที่เอ็นยึดติดกับกระดูก ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของโรคนี้โดยตรง ส่งผลให้เกิดความเจ็บปวดที่รุนแรงและรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน หากปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่รักษาอาจทำให้เกิดพังผืดหรือการสะสมของหินปูนจนข้อเข่าขยับได้ไม่เต็มที่

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเข่าเริ่มประท้วง

• การทำกายภาพบำบัดอย่างสม่ำเสมอเพื่อคงความยืดหยุ่นของข้อต่อ
• การเลือกออกกำลังกายที่มีแรงกระแทกต่ำ เช่น การว่ายน้ำ หรือการปั่นจักรยานอยู่กับที่
• การประคบอุ่นบริเวณรอบข้อเข่าเพื่อลดความตึงตัวของกล้ามเนื้อก่อนเริ่มทำกิจกรรม
• การปรับเปลี่ยนท่านั่งและท่าทางการเดินเพื่อลดภาระของข้อเข่า

เมื่อไหร่ที่ควรรีบกลับมาปรึกษาหมอ

หากพบว่าอาการปวดเข่าเริ่มรุนแรงขึ้นจนเดินกะเผลก หรือมีอาการบวมร้อนอย่างเห็นได้ชัดจนกระทบต่อการนอนหลับ หรือใช้ยาแก้ปวดพื้นฐานแล้วอาการไม่ทุเลาลงเลย นี่คือสัญญาณเตือนว่าควรกลับมาพบแพทย์เพื่อประเมินสถานะของโรคอีกครั้ง เนื่องจากหมออาจจำเป็นต้องพิจารณาปรับการใช้ยากลุ่มปรับเปลี่ยนโรค หรือยาในกลุ่มชีววัตถุเพื่อควบคุมระดับการอักเสบให้สงบลงโดยเร็วที่สุด ก่อนที่จะเกิดความเสียหายต่อผิวข้อเข่าไปมากกว่านี้