เจ็บเข่าเรื้อรัง อาจไม่ได้มาจากเข่าเสื่อม: ทำความรู้จักภาวะปวดเข่าจากโรคข้อสันหลังอักเสบยึดติด

ทำไมคนไข้โรคข้อสันหลังอักเสบถึงเจ็บเข่าได้

เวลาได้ยินคำว่าข้อสันหลังอักเสบยึดติด หลายคนมักจะนึกถึงอาการปวดหลังหรือปวดคอเป็นหลัก แต่ในความเป็นจริงหมอมักเจอคนไข้ที่มาด้วยอาการปวดเข่าเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ แล้วมารู้ทีหลังว่าต้นตอมาจากโรคนี้ ภาวะปวดเข่าจากโรคข้อสันหลังอักเสบยึดติด ไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะตัวโรคนี้มีพฤติกรรมชอบโจมตีจุดที่เส้นเอ็นยึดเกาะกับกระดูก ไม่ใช่แค่ที่แนวกระดูกสันหลัง แต่ยังรวมถึงข้อต่อขนาดใหญ่ตามร่างกายอย่างข้อเข่าด้วย

สัญญาณเตือนที่บอกว่าอาการปวดเข่าของคุณไม่ธรรมดา

อาการปวดเข่าจากโรคนี้มีลักษณะเฉพาะที่สังเกตได้ง่ายกว่าการปวดจากเข่าเสื่อมทั่วไป หากคุณมีอาการเหล่านี้ควรเริ่มเอะใจ:

• มีอาการฝืดตึงข้อเข่ามากในช่วงเช้า หรือหลังจากนั่งพักนานๆ แต่พอลุกเดินสักพักอาการจะดีขึ้น
• ปวดเข่าแบบไม่มีประวัติอุบัติเหตุชัดเจน หรือปวดสลับไปมาข้างซ้ายและขวา
• มีอาการบวมแดงที่ข้อเข่าร่วมด้วย บางรายอาจมีอาการปวดร้าวไปถึงบริเวณรอบๆ เข่าที่เส้นเอ็นเกาะอยู่
• หากกินยาแก้ปวดทั่วไปแล้วไม่ค่อยดีขึ้น หรืออาการปวดกลับมาซ้ำซากไม่จบสิ้น

กลไกที่ทำให้ข้อเข่าอักเสบจากภายใน

โรคข้อสันหลังอักเสบยึดติดเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันร่างกายทำงานผิดปกติ จนหันมาทำลายเนื้อเยื่อตัวเอง โดยเฉพาะบริเวณจุดเกาะของเส้นเอ็น (Enthesis) ซึ่งบริเวณรอบข้อเข่ามีจุดเกาะเหล่านี้อยู่เยอะมาก เมื่อร่างกายเกิดการอักเสบเรื้อรัง จะทำให้เกิดสารอักเสบหลั่งออกมาในข้อต่อ ส่งผลให้เยื่อหุ้มข้อบวมและสร้างน้ำในข้อที่ผิดปกติ จนนำไปสู่ความเจ็บปวดและการขยับเข่าที่ลำบาก

วิธีดูแลตัวเองเพื่อลดปวดและถนอมข้อเข่า

แม้โรคนี้จะเป็นโรคเรื้อรัง แต่เราสามารถคุมอาการได้ด้วยวิธีเหล่านี้:

• ปรับเปลี่ยนกิจกรรม: หลีกเลี่ยงการก้มเงยหนักๆ หรือการกระแทกข้อเข่ารุนแรงในวันที่อาการกำเริบ
• การยืดเหยียดเบาๆ: แม้จะปวด แต่ห้ามอยู่นิ่งเกินไป การยืดกล้ามเนื้อขาและเข่าอย่างนุ่มนวลจะช่วยลดอาการฝืดตึงได้ดี
• ประคบเพื่อลดปวด: หากข้อเข่าบวมร้อน ให้ใช้การประคบเย็น แต่หากรู้สึกว่าปวดตึงจากการเกร็งกล้ามเนื้อ การประคบอุ่นจะช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น

การรักษาโดยแพทย์และการคุมโรคในระยะยาว

หัวใจสำคัญคือการรักษาที่ต้นเหตุของภูมิคุ้มกัน หากอาการปวดเข่ารบกวนชีวิตประจำวัน หมอมักจะพิจารณาการใช้ยาปรับเปลี่ยนการดำเนินโรค หรือยากลุ่มชีววัตถุ (Biologics) ซึ่งจะช่วยลดการอักเสบในระดับลึก ไม่ให้โรคไปทำลายข้อต่อจนเสียหายถาวร สิ่งสำคัญที่สุดคือการวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อเข่าเกิดการเปลี่ยนแปลงรูปร่างหรือพิการในระยะยาว หากคุณเริ่มรู้สึกว่าเข่าไม่ค่อยเป็นใจ ลองเข้ามาปรึกษาเพื่อให้แพทย์ช่วยตรวจเช็กอย่างละเอียดจะดีที่สุด