กินดี นอนพอ ลูกสมาธิสั้นดีขึ้นได้จริงหรือ? มาฟังหมอเล่าให้ฟัง

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนที่พาเจ้าตัวเล็กมาพบหมอ มักจะบ่นเรื่องอาการซน วอกแวกง่าย หรือนั่งโฟกัสกับการบ้านไม่ค่อยนานเหมือนเดิม หลายครอบครัวพยายามหายาทานหรือปรับวิธีฝึกวินิจฉัยกันยกใหญ่ แต่เชื่อไหมครับว่า มีสองเรื่องพื้นฐานใกล้ตัวมากๆ ที่เรามักมองข้ามกันไป นั่นก็คือเรื่องของจานอาหารบนโต๊ะและการนอนหลับพักผ่อนในแต่ละคืน ซึ่งเอาเข้าจริงแล้ว สองสิ่งนี้มีผลต่อสมองของเด็กๆ มากกว่าที่เราคิด

ลูกกินอะไรสมองก็เป็นแบบนั้น: อาหารกับอาการสมาธิสั้นเชื่อมกันอย่างไร

เวลาเราพูดถึงโภชนาการกับโรคสมาธิสั้น หลายคนอาจจะนึกภาพไม่อออกว่าของกินมันจะไปเกี่ยวอะไรกับพฤติกรรม สมองของเด็กๆ โดยเฉพาะกลุ่มที่มีภาวะสมาธิสั้น ต้องการสารอาหารที่เข้าไปช่วยปรับสมดุลของสารสื่อประสาทในสมองให้ทำงานได้นิ่งขึ้น หากวันๆ ให้เด็กทานแต่มื้อที่เต็มไปด้วยน้ำตาลทรายขาว แป้งขัดขาว และอาหารแปรรูป น้ำตาลในเลือดจะพุ่งสูงปรี๊ดอย่างรวดเร็ว แล้วก็ตกลงฮวบฮาบ ซึ่งความผันผวนตรงนี้แหละครับที่ไปกระตุ้นให้เด็กเกิดอาการอยู่ไม่สุข หงุดหงิดง่าย และสมาธิหลุดได้ง่ายยิ่งขึ้น

ของหวานและสีผสมอาหาร ตัวการทำลายสมาธิที่ต้องระวัง

นอกจากเรื่องน้ำตาลแล้ว สารเคมีบางตัว เช่น สีผสมอาหารสังเคราะห์ หรือสารกันบูดในขนมกรุบกรอบ มีงานวิจัยหลายชิ้นชี้ตรงกันว่ามันไปกระตุ้นอาการ hyperactivity ในเด็กบางคนได้มากกว่าปกติ ถ้าสังเกตว่าลูกทานขนมพวกนี้ทีไรแล้วจะคึกผิดปกติจนควบคุมยาก ลองปรับเปลี่ยนมาเน้นอาหารสดจากธรรมชาติ ลดขนมถุงลง จะช่วยให้สมองของน้องได้รับสารอาหารที่มีประโยชน์และควบคุมอารมณ์ได้ดีขึ้น

นอนไม่พอสมองก็รวน: ทำไมเด็กสมาธิสั้นถึงต้องการการนอนที่ดีเป็นพิเศษ

อีกเรื่องที่ไม่พูดถึงไม่ได้เลยคือเรื่องของการนอนหลับ สมองของเด็กๆ เวลาหลับไม่ได้พักผ่อนเฉยๆ นะครับ แต่เป็นช่วงเวลาทองที่สมองจะทำการจัดระเบียบข้อมูล ซ่อมแซมเซลล์ และปรับสมดุลสารสื่อประสาท ลองนึกภาพตัวเราเองเวลาอดนอนตื่นมาจะรู้สึกเบลอ หงุดหงิด และไม่มีสมาธิทำงาน เด็กๆ ก็เป็นแบบนั้นเหมือนกัน แต่ในเด็กสมาธิสั้น อาการจะแสดงออกมาชัดเจนกว่ามาก

นอนดึกตื่นสาย วงจรอุบาทว์ที่ทำให้วันรุ่งขึ้นพัง

เด็กหลายคนติดหน้าจอมือถือหรือแท็บเล็ตจนดึกดื่น แสงสีฟ้าจากหน้าจอไปหลอกสมองว่ายังไม่ถึงเวลานอน ทำให้ฮอร์โมนเมลาโทนินที่ช่วยในการนอนหลับหลั่งช้าลง ผลลัพธ์คือหลับยาก ตื่นสาย และตื่นมาแบบไม่สดชื่น พอไปโรงเรียน สมองส่วนหน้าที่ทำหน้าที่ควบคุมสมาธิและการยับยั้งชั่งใจจึงทำงานได้ไม่เต็มที่ กลายเป็นวงจรที่ทำให้อาการสมาธิสั้นแย่ลงไปอีกในแต่ละวัน

ปรับพฤติกรรมง่ายๆ เริ่มต้นได้ตั้งแต่วันนี้

การดูแลเด็กสมาธิสั้นไม่ได้มีแค่เรื่องการทานยาหรือไปพบนักจิตบำบัดเสมอไป การปรับรากฐานชีวิตประจำวันให้แข็งแรงคือหัวใจสำคัญ ลองเริ่มจากการจัดระเบียบมื้ออาหารให้ครบ 5 หมู่ เน้นโปรตีน ไขมันดี และผักผลไม้สด ลดน้ำตาลและขนมขบเคี้ยว ควบคู่ไปกับการสร้างวินัยเรื่องเวลานอนให้ชัดเจน ปิดจอทุกชนิดก่อนนอนอย่างน้อยหนึ่งชั่วโมง เมื่อโภชนาการดีและการนอนหลับเต็มอิ่ม สมองของเด็กๆ ก็พร้อมที่จะเรียนรู้และมีสมาธิอยู่กับปัจจุบันได้ดีขึ้นอย่างแน่นอนครับ