แนวทางการป้องกันการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี เกราะป้องกันที่ทุกคนสร้างได้

เวลานั่งตรวจอยู่ที่ห้องตรวจ แล้วมีคนไข้เดินเข้ามาถามเรื่องมะเร็งปากมดลูกหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ สิ่งหนึ่งที่หมอมักจะหยิบยกขึ้นมาคุยด้วยเสมอคือเรื่องของเจ้าไวรัสตัวร้ายที่ชื่อว่าเอชพีวี หลายคนอาจจะเคยได้ยินชื่อนี้มาบ้าง แต่อาจจะยังไม่แน่ใจว่าตัวเราเองจะเอาตัวรอดจากมันได้อย่างไร วันนี้หมอเลยอยากมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายถึงแนวทางการป้องกันการติดเชื้อไวรัสเอชพีวีที่เราทุกคนทำได้จริงในชีวิตประจำวัน

ทำความรู้จักไวรัสตัวนี้กันสักนิด ก่อนหาวิธีรับมือ

ก่อนจะไปถึงวิธีป้องกัน หมออยากให้เข้าใจก่อนว่าเจ้าเชื้อตัวนี้ไม่ได้น่ากลัวจนเกินแก้ แต่มันอยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด มันติดต่อกันได้ผ่านการสัมผัสเนื้อ ใช้งานร่วมกัน หรือการมีเพศสัมพันธ์ โดยที่บางครั้งคนที่เป็นพาหะก็ไม่รู้ตัวเลยด้วยซ้ำ เพราะส่วนใหญ่เชื้อจะเงียบกริบ ไม่แสดงอาการอะไรเลยในช่วงแรก แต่พอมันอยู่สะสมในร่างกายนานเข้า อาจนำไปสู่โรคหูดหงอนไก่ ไปจนถึงมะเร็งในบริเวณอวัยวะเพศและลำคอได้ การมีแนวทางการป้องกันการติดเชื้อไวรัสเอชพีวีจึงเป็นเรื่องที่มองข้ามไม่ได้เลยจริงๆ

ฉีดวัคซีนป้องกัน: อาวุธชิ้นสำคัญที่หมออยากแนะนำ

ถ้าให้พูดถึงวิธีป้องกันที่ได้ผลชัดเจนที่สุดในทางการแพทย์ตอนนี้ คงหนีไม่พ้นการฉีดวัคซีน หลายคนชอบถามหมอว่าอายุเยอะแล้วยังฉีดได้ไหม หรือจำเป็นไหมที่ผู้ชายต้องฉีด คำตอบคือวัคซีนนี้ไม่ได้จำกัดแค่เด็กผู้หญิงนะ

• ช่วงอายุที่เหมาะสมที่สุด: จริงๆ แนะนำให้ฉีดตั้งแต่ก่อนเริ่มมีเพศสัมพันธ์ เพราะร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันได้ดีที่สุด แต่ในช่วงอายุที่เลยวัยรุ่นไปแล้ว ก็ยังสามารถฉีดได้จนถึงอายุตามคำแนะนำของแพทย์เพื่อลดความเสี่ยง
• ผู้ชายฉีดได้ไหม: ฉีดได้แน่นอน เพราะผู้ชายเองก็เป็นพาหะและเสี่ยงเป็นมะเร็งบางชนิดจากเชื้อตัวนี้เหมือนกัน การฉีดจึงเป็นการป้องกันให้ทั้งตัวเองและคนข้างกาย

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงในชีวิตประจำวัน

นอกจากการฉีดวัคซีนแล้ว การดูแลตัวเองในชีวิตประจำวันก็ช่วยลดโอกาสรับเชื้อได้อย่างมาก หมอชอบบอกคนไข้เสมอว่าเรื่องแบบนี้ป้องกันไว้ดีกว่ามานั่งแก้ทีหลัง

• การใช้ถุงยางอนามัย: แม้จะไม่ได้ป้องกันได้ร้อยเปอร์เซ็นต์เพราะผิวหนังส่วนที่ไม่ได้ถูกปกคลุมอาจยังสัมผัสกันได้ แต่ก็ช่วยลดความเสี่ยงลงไปได้เยอะมาก
• การมีคู่นอนที่ปลอดภัย: การจำกัดจำนวนคู่นอนและการซื่อสัตย์ต่อกัน ช่วยลดโอกาสรับเชื้อจากภายนอกเข้ามาสู่ร่างกาย
• การตรวจสุขภาพและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกประจำปี: สำหรับผู้หญิง การตรวจภายในและตรวจหาเชื้อเอชพีวีสม่ำเสมอ ช่วยให้เราเจอความผิดปกติได้ตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ซึ่งรักษาให้หายขาดได้ง่ายกว่ามาก

ดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงจากภายใน

ภูมิคุ้มกันของร่างกายเรานี่แหละครับคือด่านสุดท้ายที่สำคัญมากๆ เวลาที่ร่างกายอ่อนแอ เจ้าไวรัสพวกนี้ฉวยโอกาสเล่นงานเราได้ง่ายขึ้น การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงความเครียดสะสม จึงเป็นอีกหนึ่งแนวทางการป้องกันการติดเชื้อไวรัสเอชพีวีที่ช่วยเสริมเกราะให้ระบบ ภูมิคุ้มกันของเราพร้อมสู้กับสิ่งแปลกปลอมได้ดีขึ้น

ตรวจเช็กความพร้อมและปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง

สุดท้ายนี้ ถ้าใครยังไม่แน่ใจว่าตัวเองควรเริ่มต้นอย่างไร หรือสงสัยว่าร่างกายมีความเสี่ยงมากแค่ไหน แนะนำให้ลองเข้ามาคุยกับแพทย์หรือพยาบาลที่สถานพยาบาลใกล้บ้านได้เลยครับ การป้องกันตั้งแต่วันนี้ช่วยลดความกังวลในอนาคตไปได้เยอะ และทำให้เราใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจขึ้นอีกด้วย