การดูแลแผลหลังการผ่าตัดท่อน้ำตา ดูแลอย่างไรให้แผลหายไวและไม่ทิ้งรอยกวนใจ

ช่วงนี้ใครที่เพิ่งเดินออกจากห้องผ่าตัดแล้วกำลังกังวลเรื่องแผลที่หัวตา ว่าจะดูแลอย่างไรดี กลัวแผลปริ หรือกลัวว่าจะมีรอยแผลเป็นนูนขึ้นมา บอกเลยว่าเป็นความกังวลที่เข้าใจได้มากๆ ครับ เพราะการผ่าตัดท่อน้ำตาไม่ว่าจะด้วยวิธีเจาะผ่านผิวหนังหรือส่องกล้อง แผลบริเวณนี้ค่อนข้างบอบบางและอยู่ใกล้ดวงตา ทำให้หลายคนไม่กล้าแตะต้องเลย

ในฐานะหมอที่เจอคนไข้ผ่าตัดท่อน้ำตามาเยอะ วันนี้ผมอยากชวนมาคุยกันแบบสบายๆ ถึงวิธีดูแลแผลหลังการผ่าตัดท่อน้ำตาให้หายไวและปลอดภัยที่สุด เพื่อให้ทุกคนมั่นใจและผ่านช่วงพักฟื้นนี้ไปได้อย่างราบรื่นครับ

ช่วง 1-3 วันแรกหลังผ่าตัด: ประคบเย็นอย่างไรให้ถูกวิธีและลดบวมได้ดีที่สุด

ในช่วงสามวันแรกหลังผ่าตัด อาการบวมและเขียวช้ำรอบดวงตาถือเป็นเรื่องปกติธรรมดามากๆ ครับ เนื่องจากเนื้อเยื่อบริเวณรอบดวงตามีความบางและไวต่อการกระทบกระเทือน สิ่งที่เราต้องทำคือการช่วยลดการอักเสบในระยะเริ่มต้น

วิธีประคบเย็นที่ถูกต้อง:

• ใช้เจลประคบเย็นหรือผ้าสะอาดห่อน้ำแข็ง ประคบบริเวณข้างจมูกและหน้าผากเบาๆ
• หลีกเลี่ยงการกดทับลงบนแผลผ่าตัดโดยตรง
• ทำครั้งละ 10-15 นาที วันละ 4-5 ครั้ง จะช่วยให้เส้นเลือดหดตัวและลดอาการบวมช้ำได้ดีขึ้นมาก

การทำความสะอาดแผล: ทำความสะอาดอย่างไรไม่ให้แผลติดเชื้อ

เรื่องความสะอาดคือหัวใจสำคัญที่สุดที่จะทำให้แผลหายเร็วและไม่มีปัญหาเรื่องการติดเชื้อตามมาครับ โดยปกติแล้วหมอจะแนะนำให้งดไม่ให้แผลโดนน้ำในช่วงสัปดาห์แรก เพื่อป้องกันความชื้นที่อาจสะสมจนแผลแฉะ

ขั้นตอนดูแลแผลเบื้องต้น:

• ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำเกลือทางการแพทย์ เช็ดคราบเลือดหรือน้ำเหลืองแห้งๆ รอบแผลออกอย่างเบามือที่สุด ห้ามถูแรงเด็ดขาด
• ทายาปฏิชีวนะตามที่แพทย์สั่งให้สม่ำเสมอ
• หากมีผ้าปิดแผลชนิดกันน้ำ สามารถอาบน้ำระมัดระวังได้ แต่ถ้าแผลเปียกน้ำควรซับให้แห้งสนิททันที

ข้อห้ามสำคัญและพฤติกรรมที่ต้องระวังในช่วงแผลสมานตัว

ช่วงนี้ไม่ว่าจะคันตา เคืองตา หรือรู้สึกอย่างไร ห้ามขยี้ตาหรือสั่งน้ำมูกแรงๆ เด็ดขาดครับ เพราะแรงดันจากการสั่งน้ำมูกหรือการขยี้สามารถทำให้แผลที่เย็บไว้ปริ หรือกระทบกระเทือนท่อซิลิโคนที่แพทย์ใส่ไว้ข้างในได้

นอกจากนี้ ควรงดการแต่งหน้าบริเวณรอบดวงตาและทาครีมบำรุงใกล้แผล จนกว่าจะถึงวันที่แพทย์นัดตัดไหมและประเมินอาการอีกครั้ง เพื่อป้องกันไม่ให้สารเคมีจากเครื่องสำอางเข้าไปในแผลผ่าตัด

อาการแบบไหนหลังผ่าตัดท่อน้ำตา ที่ต้องรีบมาพบแพทย์ก่อนนัด?

โดยทั่วไปแผลผ่าตัดจะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับ แต่ถ้ามีสัญญาณเตือนเหล่านี้เกิดขึ้นเมื่อไหร่ อย่ารอจนถึงวันนัดเดิมนะครับ ให้รีบติดต่อโรงพยาบาลทันที

• แผลมีอาการบวม แดง ร้อน มากขึ้นเรื่อยๆ หรือมีหนองไหลออกมา
• มีอาการปวดตึงรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ และยาแก้ปวดเอาไม่อยู่
• มีเลือดสดๆ ไหลซึมออกจากแผลไม่หยุด หรือมีเลือดกำเดาไหลปริมาณมากผิดปกติ
• ตามัวลงอย่างกะทันหัน หรือมีอาการมองเห็นภาพซ้อน

การดูแลแผลหลังการผ่าตัดท่อน้ำตาอาจจะต้องอาศัยความใจเย็นและความมีวินัยสักนิดในช่วงสัปดาห์แรก แต่เชื่อเถอะครับว่าถ้าดูแลอย่างถูกวิธี แผลจะหายไว รอยแผลจะจางลงจนแทบมองไม่เห็น และที่สำคัญคืออาการน้ำตาไหลเรื้อรังก็จะหายไป ทำให้เรากลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้งครับ