เจาะลึกอาการคัดจมูกเรื้อรังและน้ำใสไหลจากภูมิแพ้ พร้อมวิธีดูแลตัวเองฉบับคุณหมอ

ช่วงนี้ใครตื่นมาแล้วต้องหยิบกระดาษทิชชูมาสั่งน้ำมูกเป็นชุดๆ แถมจมูกก็ตันหายใจไม่ออกข้างเดียวสลับสองข้างจนหงุดหงิดบ้างไหม อาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องน่ารำคาญตอนเช้า แต่เป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายว่าเยื่อบุโพรงจมูกของเรากำลังอักเสบเรื้อรังจากเจ้าโรคภูมิแพ้ตัวร้ายที่คอยกวนใจอยู่ทุกวัน

ทำไมตื่นมาถึงน้ำมูกไหลและคัดจมูกไม่ยอมหายสักที

เวลาที่คนไข้มาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยเรื่องจมูกตันและน้ำมูกใสไหลไม่หยุด สิ่งแรกที่เราต้องมาดูกันคือกลไกการทำงานของร่างกาย เมื่อเราสูดเอาสิ่งกระตุ้นรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นฝุ่น ไรฝุ่น ขนสัตว์ หรือแม้แต่อากาศเย็นๆ เข้าไป ระบบภูมิคุ้มกันที่ไวเกินไปจะเข้าใจผิดว่าสิ่งเหล่านี้คือผู้บุกรุก ร่างกายจึงปล่อยสารฮีสตามีนออกมาจัดการ ทำให้เส้นเลือดในโพรงจมูกขยายตัว เกิดอาการบวมจนเราหายใจไม่ออก และต่อมน้ำMูกก็ผลิตน้ำใสๆ ออกมาเพื่อขับสิ่งแปลกปลอม กลายเป็นวงจรที่วนเวียนซ้ำๆ จนกลายเป็นอาการเรื้อรัง

ความต่างระหว่างภูมิแพ้กับหวัดธรรมดาที่หลายคนยังสับสน

หลายคนชอบคิดว่าตัวเองเป็นหวัดเรื้อรัง ทั้งที่ความจริงแล้วไม่ใช่เลย มาลองสังเกตง่ายๆ แบบนี้

• ลักษณะของน้ำมูก: ถ้าเป็นภูมิแพ้ น้ำมูกจะใสแจ๋วเหมือนน้ำเปล่าและไหลบ่อย แต่ถ้าเป็นหวัดหรือไซนัสอักเสบ น้ำมูกมักจะข้น สีเหลืองหรือเขียว
• อาการร่วม: ภูมิแพ้จะไม่ค่อยมีไข้ตัวร้อน แต่อาจจะมีอาการคันตา คันจมูก หรือจามติดๆ กันหลายครั้งร่วมด้วย ส่วนหวัดมักจะมีไข้ ไอ เจ็บคอ และอ่อนเพลียร่วมด้วย
• ระยะเวลาที่เป็น: หหวัดจะเป็นอยู่ไม่เกินหนึ่งสัปดาห์ก็หาย แต่อาการคัดจมูกเรื้อรังและน้ำใสไหมักจะอยู่ยาวนานเป็นเดือน หรือเป็นๆ หายๆ ตามสิ่งแวดล้อมที่เราไปเจอ

วิธีปรับพฤติกรรมเพื่อลดการกระตุ้นภูมิแพ้ในชีวิตประจำวัน

การรักษาที่ยั่งยืนไม่ใช่แค่การกินยาแก้แพ้ไปวันๆ แต่เป็นการจัดการกับสิ่งแวดล้อมรอบตัวเราเอง หมอแนะนำให้เริ่มจากการปรับห้องนอนซึ่งเป็นที่ที่เราใช้เวลาอยู่มากที่สุด ซักผ้าปูที่นอนและปลอกหมอนด้วยน้ำร้อนทุกสัปดาห์เพื่อกำจัดไรฝุ่น หลีกเลี่ยงการใช้ตุ๊กตาผ้าขนหรือพรมในห้องนอน และถ้าบ้านใครเลี้ยงสัตว์เลี้ยงแสนรัก อาจจะต้องพยายามตีเส้น 3 เมตรไม่ให้เข้ามานอนคลอเคลียใกล้เตียงนอน แม้จะใจร้ายไปหน่อยแต่รับรองว่าจมูกจะโล่งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ตัวช่วยทางการแพทย์และการล้างจมูกที่ช่วยให้หายใจโล่งขึ้น

สำหรับใครที่อาการหนักจนรบกวนการนอน การล้างจมูกด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ ถือเป็นยาวิเศษที่ปลอดภัยและเห็นผลเร็วที่สุด ช่วยชะล้างน้ำมูกเหนียวข้นและสิ่งสกปรกที่ตกค้างในโพรงจมูกออกไปได้หมดจด นอกจากนี้ในส่วนของการใช้ยา คุณหมอยมักจะจ่ายยากลุ่มสเตียรอยด์พ่นจมูก ซึ่งเป็นยาที่มีความปลอดภัยสูงมากในปัจจุบัน เพราะตัวยาออกฤทธิ์เฉพาะที่โพรงจมูก ไม่ดูดซึมเข้าสู่ร่างกายเหมือนยาสะสมตัวอื่นๆ สามารถใช้ติดต่อกันได้ตามแพทย์สั่งเพื่อควบคุมการอักเสบในระยะยาว

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้และควรมาพบแพทย์เฉพาะทาง

แม้ว่าโรคภูมิแพ้จะไม่อันตรายถึงชีวิต แต่ถ้าปล่อยให้เรื้อรังอาจนำไปสู่โรคแทรกซ้อนอย่างไซนัสอักเสบเรื้อรัง ริดสีดวงจมูก หรือทำให้นอนกรนและหยุดหายใจขณะหลับได้ หากคุณลองดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการปวดตึงโหนกแก้มร่วมด้วย แนะนำให้เข้ามาตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดเพื่อหาแนวทางรักษาที่ตรงจุดที่สุดครับ