ภาวะเสียงสองระดับในคนเดียวกัน: เมื่อเสียงของคุณไม่ใช่เสียงเดียวอีกต่อไป

ทำไมจู่ๆ เสียงถึงแตกเป็นสองระดับ?

มีคนไข้หลายท่านเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวลว่า ทำไมพักนี้เวลาพูดแล้วรู้สึกเหมือนมีเสียงสองเสียงออกมาพร้อมกัน บางครั้งเสียงแหบพร่า บางครั้งเสียงสูงต่ำสลับกันจนฟังดูผิดปกติ ภาวะเสียงสองระดับในคนเดียวกัน หรือที่ในทางการแพทย์เรียกว่า Diplophonia ไม่ใช่เรื่องที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน แต่ถ้าเกิดขึ้นแล้ว มักเป็นสัญญาณบอกว่าสายเสียงของเรากำลังทำงานผิดปกติจากสาเหตุบางอย่าง

กลไกการเกิดเสียงผิดปกติที่ควรรู้

ตามปกติแล้ว เสียงของเราเกิดจากการสั่นสะเทือนของสายเสียงสองข้างที่ต้องทำงานประสานกันอย่างสมดุล แต่เมื่อใดก็ตามที่เกิดภาวะที่สายเสียงสองข้างสั่นด้วยความถี่ที่ไม่เท่ากัน หรือมีก้อนเนื้อบางอย่างมาขวางกั้นการสั่นที่ราบรื่นนั้น ลมที่พ่นออกมาจากปอดจะทำให้เกิดเสียงที่แทรกซ้อนขึ้นมา กลายเป็นเสียงที่ฟังดูเหมือนมีเสียงแหบต่ำผสมกับเสียงสูงแหลม หรือเสียงที่ฟังดูแตกพร่าอยู่ตลอดเวลา

สาเหตุที่ทำให้สายเสียงทำงานไม่สมดุล

ภาวะเสียงสองระดับในคนเดียวกัน มักไม่ได้เกิดขึ้นเองโดยไม่มีเหตุผล ซึ่งสาเหตุที่หมอตรวจพบได้บ่อย ได้แก่

• ก้อนที่สายเสียง: เช่น ปุ่มที่สายเสียง (Vocal nodules) หรือก้อนเนื้อดีที่เกิดจากการใช้เสียงผิดวิธีต่อเนื่องยาวนาน
• ติ่งเนื้อที่สายเสียง: มักเกิดจากการใช้เสียงตะโกนหรือใช้เสียงหนักเกินไปจนเกิดการบาดเจ็บ
• ภาวะสายเสียงอัมพาต: เมื่อสายเสียงข้างหนึ่งขยับได้ไม่เต็มที่ ทำให้การปิดสนิทของสายเสียงไม่สมบูรณ์ เกิดช่องว่างที่ทำให้เกิดเสียงแทรก
• การอักเสบเรื้อรัง: เช่น โรคกรดไหลย้อนขึ้นกล่องเสียงที่ทำให้สายเสียงบวมแดงและเสียความยืดหยุ่น

เช็กอาการแบบไหนที่ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง

หากอาการเสียงเปลี่ยนเป็นสองระดับเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวจากการตะโกนหรือร้องเพลงนานๆ อาจหายเองได้ภายในไม่กี่วัน แต่ถ้าอาการเหล่านี้ยังอยู่กับคุณนานเกินกว่าสองสัปดาห์ หมอแนะนำว่าไม่ควรปล่อยผ่าน โดยเฉพาะหากมีอาการดังต่อไปนี้ร่วมด้วย

• เจ็บคอเรื้อรังที่กินยาแล้วไม่ดีขึ้น
• กลืนลำบาก หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรติดอยู่ในลำคอ
• หายใจเหนื่อยง่าย หรือมีเสียงหวีดเวลาหายใจเข้า
• ไอเรื้อรัง หรือไอเป็นเลือด

การตรวจวินิจฉัยเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

เมื่อมาพบหมอหู คอ จมูก ขั้นตอนแรกเราจะทำการส่องกล้องดูลักษณะสายเสียงโดยตรง ซึ่งวิธีนี้เป็นมาตรฐานทองคำที่จะช่วยให้เห็นภาพว่าสายเสียงของคนไข้มีการเคลื่อนไหวผิดปกติอย่างไร มีก้อนเนื้อ หรือมีความบวมอักเสบในจุดไหนบ้าง การตรวจด้วยวิธีนี้ไม่น่ากลัวอย่างที่คิดและใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที เพื่อนำไปสู่การวางแผนรักษาที่ตรงจุด ไม่ว่าจะเป็นการปรับพฤติกรรมการใช้เสียง การใช้ยา หรือในบางกรณีที่จำเป็นต้องมีการผ่าตัดเล็กเพื่อจัดการกับก้อนเนื้อที่เป็นต้นเหตุ