เสียงแหบเรื้อรังในวัยรุ่น: เมื่อกล่องเสียงอักเสบจนต้องกลับมาดูแลตัวเองใหม่

ช่วงนี้มีน้องๆ วัยรุ่นแวะเวียนมาหาหมอที่คลินิกด้วยอาการเสียงแหบเรื้อรังกันบ่อยขึ้น หลายคนคิดว่าเป็นแค่หวัด เดี๋ยวก็หายเอง แต่พอนานวันเข้าเสียงก็ไม่ยอมกลับมาปกติ บางคนพูดแล้วเสียงหายกลางประโยคจนต้องกระแอมบ่อยๆ ซึ่งพอตรวจดูจริงๆ แล้วพบว่าเป็นโรคกล่องเสียงอักเสบเรื้อรังในวัยรุ่น ที่มักเกิดจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวันโดยที่เราไม่รู้ตัว

วัยรุ่นเสียงแหบเรื้อรัง เกิดจากอะไรกันแน่?

ปกติแล้วกล่องเสียงของเราทำหน้าที่เหมือนสายกีตาร์ครับ เวลาเราพูด สายเสียงจะสั่นสะเทือน ถ้ามีการใช้งานหนักเกินไปหรือเกิดการระคายเคืองเรื้อรัง เยื่อบุกล่องเสียงก็จะบวมและอักเสบ ในวัยรุ่นสาเหตุส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากการติดเชื้อไวรัสธรรมดาเหมือนตอนเป็นหวัด แต่มาจากไลฟ์สไตล์ เช่น การะโกนเชียร์กีฬา ร้องเพลงเสียงดังติดต่อกันนานๆ การสูบบุหรี่หรือสูบบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงโรคกรดไหลย้อนที่ชอบแอบขึ้นมาตอนนอนโดยไม่รู้ตัว

พฤติกรรมเสี่ยงใกล้ตัวที่ทำให้เสียงพัง

เวลาหมอซักประวัติ น้องๆ มักจะเล่าพฤติกรรมที่ทำร้ายเส้นเสียงให้ฟังบ่อยๆ ซึ่งเรามักมองข้ามเพราะคิดว่ายังเป็นวัยรุ่น ร่างกายยังแข็งแรงดี

• ใช้เสียงผิดวิธี: การตะโกนคุยกันข้ามห้อง การกรี๊ดเวลาไปคอนเสิร์ต หรือการพยายามพูดแข่งกับเสียงเพลงดังๆ
• ดื่มน้ำน้อยเกินไป: วัยรุ่นหลายคนติดน้ำอัดลม ชาไข่มุก หรือกาแฟ แต่ดื่มน้ำเปล่าน้อยมาก ทำให้ความชุ่มชื้นที่เส้นเสียงลดลง
• กรดไหลย้อนเงียบ: การกินดึกแล้วนอนเลย หรือชอบกินอาหารรสจัด หม่าล่า ของทอด ยามดึก ทำให้กรดไปกัดเยื่อบุกล่องเสียงเวลากลางคืน
• บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า: ไอความร้อนและสารเคมีโดยตรงคือตัวการทำลายเนื้อเยื่อบริเวณกล่องเสียงชั้นดี

สัญญาณเตือนแบบไหนที่แปลว่ากล่องเสียงอักเสบเรื้อรัง

ถ้าอาการเสียงแหบเป็นๆ หายๆ นานเกินสองถึงสามสัปดาห์ ไม่ยอมหายขาดแม้จะกินยาแก้เจ็บคอทั่วไปแล้ว นั่นคือสัญญาณเตือนว่ากล่องเสียงเริ่มอักเสบเรื้อรัง นอกจากเสียงแหบแล้ว อาจมีอาการเจ็บคอเรื้อรัง ระคายคอเหมือนมีอะไรติดอยู่ตลอดเวลา ต้องกระแอมบ่อยๆ หรือพูดแล้วเหนื่อย ต้องใช้แรงเยอะกว่าปกติ

วิธีดูแลรักษาเส้นเสียงให้กลับมาใสปิ๊ง

การรักษากล่องเสียงอักเสบเรื้อรังในวัยรุ่น หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่ยาอย่างเดียว แต่มันคือการปรับพฤติกรรมเพื่อให้เส้นเสียงได้พักผ่อนและซ่อมแซมตัวเองอย่างแท้จริง

• งดใช้เสียงหรือพักเสียง: หลีกเลี่ยงการตะโกน การกระซิบ (เพราะการกระซิบยิ่งทำให้เส้นเสียงตึงและเกร็งมากกว่าเดิม) และพูดคุยเท่าที่จำเป็น
• จิบน้ำอุ่นบ่อยๆ: เติมความชุ่มชื้นให้คอและเส้นเสียงตลอดวัน หลีกเลี่ยงน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็ง
• ปรับพฤติกรรมการกิน: เลิกกินอาหารเผ็ดจัด มันจัด หรืออิ่มแล้วนอนทันที เพื่อตัดวงจรกรดไหลย้อน
• เลิกสูบบุหรี่ทุกชนิด: รวมถึงบุหรี่ไฟฟ้า เพื่อให้เยื่อบุกล่องเสียงได้ฟื้นฟูตัวเอง

อาการแบบไหนที่ควรมาพบหมอเพื่อส่องกล้องตรวจ

หากน้องๆ ดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว สองถึงสามสัปดาห์อาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรงร่วมด้วย เช่น หายใจลำบาก มีเสียงดังเวลาหายใจ กลืนอาหารแล้วเจ็บ หรือไอมีเลือดปน ควรรีบมาพบแพทย์เฉพาะทางด้านหู คอ จมูก เพื่อส่องกล้องตรวจดูสภาพกล่องเสียงอย่างละเอียด เพราะบางครั้งอาจมีก้อนเนื้อหรือติ่งเนื้อที่สายเสียงจากการใช้เสียงผิดวิธีซ่อนอยู่ ซึ่งต้องได้รับการรักษาที่จำเพาะเจาะจงต่อไปครับ