โรคไข้ดำแดง: เชื้อร้ายใกล้ตัวที่ลูกหลานและคนในบ้านต้องระวัง

ไข้สูง ผื่นแดงสากมือ: ส,สัญญาณเตือนภัยจากโรคไข้ดำแดง

เวลาที่มีคนไข้พาเด็กๆ หรือคนในครอบครัวมาหาที่คลินิกด้วยอาการไข้สูง เจ็บคอมาก และมีผื่นขึ้นตามตัว สิ่งหนึ่งที่คุณหมอมักจะนึกถึงเสมอคือโรคไข้ดำแดง หลายคนอาจจะไม่คุ้นเคยกับชื่อนี้นัก หรือบางคนอาจจะคิดว่าเป็นโรคผิวหนังธรรมดา แต่จริงๆ แล้วนี่คือการติดเชื้อแบคทีเรียที่ต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดจากแพทย์

โรคไข้ดำแดงคืออะไร และทำไมถึงเรียกว่าไข้ดำแดง?

โรคนี้ไม่ได้เกิดจากผีสางหรือไสยศาสตร์อย่างที่ชื่อไทยโบราณอาจจะทำให้บางคนกลัว แต่แท้จริงแล้วมันคือการติดเชื้อแบคทีเรียสเตรปโตคอคคัสกลุ่มเอ ซึ่งเป็นตัวการเดียวกับที่ทำให้เกิดโรคคออักเสบหนองในเด็ก โดยสารพิษที่เชื้อแบคทีเรียตัวนี้ปล่อยออกมา จะไปกระตุ้นให้เส้นเลือดฝอยใต้ผิวหนังเกิดการขยายตัวและอักเสบ จนทำให้ผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีแดงระเรื่อ และถ้าใช้มือลูบดูจะรู้สึกสากมือคล้ายกระดาษทราย ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะตัวที่หมอใช้แยกโรคนี้ออกจากผื่นแพ้ทั่วไป

อาการแบบไหนที่ฟ้องว่ากำลังเผชิญกับโรคไข้ดำแดง

อาการมักจะเริ่มต้นค่อนข้างเร็วและรุนแรง โดยมีลำดับเหตุการณ์คร่าวๆ ดังนี้

• ไข้สูงฉับพลัน: มักจะมีไข้ขึ้นสูงเกิน 38.5องศาเซลเซียส ร่วมกับอาการหนาวสั่น
• เจ็บคอและต่อมน้ำเหลืองโต: เจ็บคอมาก กลืนน้ำลายลำบาก ตรวจดูในคอจะเห็นต่อมทอนซิลบวมแดงและมีคราบหนองสีขาวเหลือง รวมถึงมีก้อนบวมที่คอ
• ลิ้นสตรอว์เบอร์รี: ในช่วงแรกๆ ลิ้นจะมีฝ้าขาวปกคลุม ต่อมาฝ้าจะหลุดออกจนลิ้นกลายเป็นสีแดงสดและมีตุ่มนูนขึ้นมาคล้ายผิวของผลสตรอว์เบอร์รี
• ผื่นแดงสากมือ: มักจะเริ่มขึ้นที่คอและหน้าอกก่อน แล้วลามไปที่ลำตัว แขน และขา ลักษณะผื่นจะแดงจัดและให้ความรู้สึกสากมือเวลาสัมผัส
• ลอกเป็นขุย: หลังจากไข้เริ่มลดลงและผื่นเริ่มจาง ผิวหนังบริเวณที่เคยมีผื่นโดยเฉพาะฝ่ามือและฝ่าเท้าอาจจะมีอาการลอกเป็นแผ่นหรือเป็นขุยเหมือนกระดาษลอก

ใครบ้างที่เสี่ยงและโรคนี้ติดต่อกันได้อย่างไร?

โรคนี้มักพบได้บ่อยในเด็กอายุระหว่าง 5 ถึง 15 ปี แต่ผู้ใหญ่ที่ต้องคลุกคลีกับเด็ก เช่น คุณพ่อคุณแม่ คุณครู หรือบุคลากรทางการแพทย์ก็มีโอกาสติดเชื้อได้เช่นกัน การติดต่อเกิดขึ้นได้ง่ายมากผ่านทางละอองฝอยจากการไอ จาม หรือการใช้สิ่งของร่วมกันในสถานที่ที่มีคนอยู่แออัด เช่น โรงเรียน หรือศูนย์รับเลี้ยงเด็ก

เมื่อไหร่ควรพาลำไส้หรือคนในบ้านไปหาหมอทันที

การปล่อยทิ้งไว้ให้หายเองอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น ไข้รูมาติกที่ส่งผลต่อหัวใจ หรือโรคไตอักเสบ ดังนั้น หากพบว่ามีไข้สูงร่วมกับเจ็บคอและมีผื่นแดงขึ้นตามตัว ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย

วิธีรักษาและการดูแลตัวเองเมื่อเป็นโรคไข้ดำแดง

แพทย์จะทำการตรวจยืนยันด้วยการป้ายคอเพื่อหาเชื้อ และแนวทางการรักษาหลักประกอบด้วย

• การกินยาปฏิชีวนะให้ครบถ้วน: แม้ว่าอาการไข้และผื่นจะหายไปภายในไม่กี่วันหลังเริ่มยา แต่ต้องกินยาปฏิชีวนะติดต่อกันให้ครบตามกำหนดของแพทย์ (มักจะประมาณ 10 วัน) เพื่อกำจัดเชื้อแบคทีเรียให้หมดเกลี้ยงและป้องกันภาวะแทรกซ้อน
• การดูแลตามอาการ: กินยาลดไข้แก้ปวด ดื่มน้ำอุ่นมากๆ พักผ่อนให้เพียงพอ และเลือกกินอาหารอ่อนๆ ที่กลืนง่าย เช่น โจ๊ก หรือซุปอุ่นๆ
• การแยกตัวเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ: ควรหยุดเรียนหรือหยุดงาน และแยกของใช้ส่วนตัวอย่างน้อย 24 ชั่วโมงหลังจากได้รับยาปฏิชีวนะ เพื่อความปลอดภัยของคนรอบข้าง