โรคไข้ดำแดง: โรคติดเชื้อวัยเด็กที่หมออยากชวนคุณพ่อคุณแม่ทำความรู้จัก

ลูกเป็นไข้แถมมีผื่นแดงสากมือ ระวังโรคไข้ดำแดงที่กำลังแอบซ่อนอยู่

ช่วงที่ลูกน้อยป่วยไข้ คุณพ่อคุณแม่มักจะนึกถึงโรคไข้หวัดใหญ่ มือเท้าปาก หรืออีสุกอีใสเป็นอันดับแรก แต่มีโรคติดเชื้ออีกหนึ่งโรคที่เกิดจากแบคทีเรียและมักสร้างความตกใจให้ผู้ปกครองไม่น้อยเมื่อเห็นผิวหนังของลูกเปลี่ยนเป็นสีแดงระเรื่อ นั่นคือโรคไข้ดำแดงหรือที่ในทางการแพทย์เรียกว่า Scarlet Fever ซึ่งในอดีตเคยเป็นโรคที่รุนแรงและน่ากลัวมาก แต่ในปัจจุบันด้วยความก้าวหน้าของยาปฏิชีวนะ ทำให้โรคนี้รักษาให้หายขาดได้ไม่ยาก หากเรารู้ทันและสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ

โรคไข้ดำแดงคืออะไรและเกิดจากเชื้ออะไรกันแน่

หลายคนอาจสงสัยว่าเชื้อโรคตัวนี้มาจากไหน ต้นเหตุจริงๆ มาจากแบคทีเรียกลุ่มเอสเตรปโตคอคคัส (Group A Streptococcus) ซึ่งเป็นเชื้อตัวเดียวกับที่ทำให้เกิดอาการเจ็บคอหรือต่อมทอนซิลอักเสบในเด็ก แต่ความพิเศษของเชื้อตัวนี้คือมันสามารถปล่อยสารพิษหรือท็อกซินออกมาด้วย สารพิษตัวนี้แหละครับที่เป็นตัวการทำให้เกิดผื่นแดงกระจายไปทั่วตัว รวมถึงทำให้ลิ้นเปลี่ยนเป็นสีแดงสดคล้ายผิวของผลสตรอว์เบอร์รี่ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์สำคัญของโรคนี้

สัญญาณเตือนระยะแรก: เจ็บคอ ไข้สูง และลิ้นสตรอว์เบอร์รี่

โดยทั่วไปโรคนี้มักจะพบได้บ่อยในเด็กวัยเรียนช่วงอายุประมาณ 3 ถึง 15 ปี อาการมักจะมาแบบตั้งตัวไม่ทัน เริ่มต้นด้วยอาการไข้สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เจ็บคอมากจนกลืนน้ำลายไม่ค่อยไหว ต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอโตและกดเจ็บ เมื่อหมอตรวจดูในช่องปากจะพบว่าทอนซิลบวมแดงและมีคราบหนองสีขาวเหลืองปกคลุมอยู่ และในวันที่สองหรือสามของการป่วย ลิ้นของเด็กจะเริ่มเปลี่ยนจากที่มีคราบขาวปกคลุม กลายเป็นสีแดงจัดและมีปุ่มนูนขึ้นมาชัดเจน ซึ่งเราเรียกว่าอาการลิ้นสตรอว์เบอร์รี่

ลักษณะผื่นของโรคไข้ดำแดงที่ต่างจากผื่นแพ้ทั่วไป

ไฮไลท์สำคัญของโรคนี้คือผื่นแดงที่จะเริ่มขึ้นประมาณวันที่สองหลังจากมีไข้ ลักษณะของผื่นจะเริ่มต้นที่บริเวณคอและหน้าอก ก่อนจะลามไปที่ลำตัว แขน และขา จุดเด่นที่หมอมักจะใช้สังเกตความแตกต่างจากผื่นไวรัสทั่วไปคือ ผื่นของโรคไข้ดำแดงจะมีลักษณะเป็นจุดแดงเล็กๆ แน่นๆ พรืดไปหมด เวลาเอามือลูบจะรู้สึกสากเหมือนกระดาษทราย ผื่นมักจะไม่ค่อยขึ้นที่ใบหน้า แต่บริเวณรอบปากจะซีดกว่าส่วนอื่นๆ อย่างเห็นได้ชัด และเมื่อไข้เริ่มลดลง ผิวหนังบริเวณที่มีผื่นจะเริ่มลอกเป็นขุยคล้ายผิวไหม้แดด ซึ่งเป็นกระบวนการฟื้นตัวตามธรรมชาติของผิวหนัง

วิธีรับมือและการรักษาเมื่อลูกติดเชื้อไข้ดำแดง

หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตว่าลูกมีอาการเข้าข่าย โรคไข้ดำแดง ควรรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรับยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลลินหรือกลุ่มที่เหมาะสมทันที สิ่งสำคัญที่สุดที่หมอย้ำเสมอคือ ต้องให้ลูกกินยาปฏิชีวนะให้ครบตามกำหนดทุกโดส แม้ว่าอาการไข้จะหายไปและลูกดูร่าเริงเป็นปกติแล้วก็ตาม การหยุดยาเองกลางคันอาจทำให้เชื้อยังหลงเหลือและนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ เช่น ไข้รูมาติกที่ส่งผลต่อหัวใจ หรือภาวะไตอักเสบ นอกจากนี้ควรดูแลให้เด็กพักผ่อนมากๆ ดื่มน้ำอุ่นบ่อยๆ และกินอาหารอ่อนย่อยง่ายเพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอ

การป้องกันการแพร่กระจายเชื้อในบ้านและโรงเรียน

เนื่องจากเชื้อแบคทีเรียตัวนี้ติดต่อกันได้ง่ายมากผ่านทางละอองฝอยจากการไอ จาม หรือการใช้สิ่งของร่วมกัน เช่น ช้อน แก้วน้ำ หรือของเล่น การป้องกันที่ดีที่สุดคือการฝึกให้เด็กๆ ล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่และน้ำสะอาด หรือเจลแอลกอฮอล์ หลีกเลี่ยงการคลุกคลีกับผู้ป่วยที่เป็นไข้หวัดหรือเจ็บคอ หากน้องเป็นโรคไข้ดำแดง ควรให้หยุดเรียนและพักรักษาตัวอยู่ที่บ้านอย่างน้อย 24 ชั่วโมงหลังจากเริ่มได้รับยาปฏิชีวนะ เพื่อความปลอดภัยของเพื่อนๆ ในห้องเรียนและการป้องกันการแพร่ระบาดซ้ำซ้อนในครอบครัวครับ