ร่างกายรับมืออย่างไรเมื่อต้องเจอกับเชื้อจุลชีพปนเปื้อนสะสมทุกวัน

เชื้อโรคที่มองไม่เห็นรอบตัวเราสะสมนานไปจะเป็นอย่างไร

เวลาคนไข้มาปรึกษาหมอเรื่องภูมิคุ้มกันตกหรือป่วยบ่อย หลายคนมักมองหาแค่เรื่องพักผ่อนน้อยหรือเครียด แต่หมอมักจะชวนให้หันมามองเรื่องใกล้ตัวอย่างสิ่งปนเปื้อนในชีวิตประจำวัน เช่น อาหารที่ไม่สะอาด น้ำดื่มที่มีการปนเปื้อนเล็กน้อย หรือแม้แต่ของใช้ที่ทำความสะอาดไม่ทั่วถึง แม้เราจะไม่ได้กินเชื้อโรคเข้าไปจนท้องเสียรุนแรงทันที แต่การรับเชื้อจุลชีพปนเปื้อนสะสมทีละน้อยในระยะยาว ร่างกายต้องทำงานหนักกว่าที่คิด

กลไกการต่อสู้ของภูมิคุ้มกันเมื่อต้องเฝ้าระวังเชื้อโรคตลอดเวลา

เมื่อเชื้อจุลชีพเล็ดลอดเข้าสู่ร่างกาย แม้จะเป็นปริมาณไม่มากจนทำให้ล้มหมอนนอนเสื่อ ระบบภูมิคุ้มกันแบบด่านหน้าจะถูกกระตุ้นขึ้นมาทันที เปรียบเสมือนกองทัพที่ต้องส่งทหารออกไปลาดตระเวนตลอด 24 ชั่วโมง หากมีสิ่งแปลกปลอมเข้ามาบ่อยเกินไป ระบบนี้จะเกิดภาวะล้า เหมือนคนทำงานล่วงเวลาติดต่อกันเป็นปีๆ จนประสิทธิภาพในการจัดการเชื้อโรคตัวสำคัญตัวอื่นลดน้อยลง ส่งผลให้เราเริ่มรู้สึกเพลียเรื้อรัง หรือป่วยด้วยอาการเล็กๆ น้อยๆ ได้ง่ายขึ้น

ผลกระทบต่อระบบภูมิคุ้มกันจากกาปนเปื้อนเรื้อรังที่สังเกตได้

ผลกระทบต่อระบบภูมิคุ้มกันจากกาได้รับเชื้อเหล่านี้แบบสะสม มักไม่แสดงอาการรุนแรงเฉียบพลัน แต่จะค่อยๆ เปลี่ยนแปลงร่างกายไปในทางที่แย่ลง ดังนี้

• ระบบภูมิคุ้มกันเกิดภาวะไวเกิน จนทำให้เกิดการอักเสบในระดับต่ำทั่วร่างกาย ซึ่งเป็นต้นเหตุของความอ่อนเพลียที่หาสาเหตุไม่ได้
• ร่างกายสูญเสียพลังงานไปกับการกำจัดเชื้อปนเปื้อน แทนที่จะนำพลังงานไปซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ทำให้ระบบเผาผลาญและระบบซ่อมแซมตัวเองทำงานได้ไม่เต็มที่
• สมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้เปลี่ยนไป เพราะเชื้อโรคแปลกปลอมที่ได้รับสะสมจะเข้าไปรบกวนสมดุลของแบคทีเรียดี ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความแข็งแรงของภูมิคุ้มกันรวมของร่างกาย

วิธีดูแลตัวเองให้ห่างไกลจากความเสี่ยงปนเปื้อนในชีวิตประจำวัน

เราไม่สามารถอยู่ในสภาวะปลอดเชื้อร้อยเปอร์เซ็นต์ได้ แต่การลดภาระให้ระบบภูมิคุ้มกันทำได้ง่ายๆ ด้วยการใส่ใจรายละเอียดเล็กน้อย

• ให้ความสำคัญกับขั้นตอนการล้างวัตถุดิบอาหารและล้างมือให้ถูกวิธีตามหลักสุขอนามัยอย่างสม่ำเสมอ
• ตรวจสอบแหล่งน้ำดื่มและภาชนะใส่อาหารว่ามีการสะสมของคราบหรือเชื้อราหรือไม่
• เน้นการทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่และเลี่ยงการเก็บอาหารทิ้งไว้นานเกินไปในอุณหภูมิที่ไม่เหมาะสม
• เสริมสร้างความแข็งแรงให้ระบบทางเดินอาหารและภูมิคุ้มกันโดยรวมผ่านการพักผ่อนที่เพียงพอและการทานอาหารที่มีกากใยสูง

การเข้าใจว่าร่างกายของเราต้องแบกรับภาระอะไรบ้างในแต่ละวัน คือก้าวแรกของการรักษาสุขภาพที่ยั่งยืน การป้องกันตั้งแต่ต้นเหตุช่วยลดภาระให้เม็ดเลือดขาวได้ทำงานน้อยลง เพื่อให้ภูมิคุ้มกันพร้อมรับมือกับเชื้อโรคตัวจริงที่อันตรายกว่าได้ดีขึ้น