เจาะลึกเรื่อง ปัญหาการสูบบุหรี่และการใช้บุหรี่ไฟฟ้า ที่คนอยากเลิกต้องรู้

ทำไมบุหรี่แบบเดิมถึงเลิกยากกว่าที่คิด

หลายคนที่มาปรึกษาหมอในห้องตรวจมักจะเริ่มด้วยประโยคที่ว่า พยายามเลิกบุหรี่มาหลายรอบแล้วแต่ไม่สำเร็จสักที นั่นเป็นเพราะบุหรี่มวนมีสารนิโคตินที่เข้าไปออกฤทธิ์กับสมองโดยตรง ทำให้เกิดการเสพติดทั้งทางร่างกายและจิตใจ เมื่อไม่ได้สูบ ร่างกายจะเกิดอาการถอนนิโคติน ทั้งหงุดหงิด วิตกกังวล หรือไม่มีสมาธิ นี่คืออุปสรรคสำคัญที่ทำให้หลายคนกลับไปสูบซ้ำ

บุหรี่ไฟฟ้าใช่ทางเลือกที่ปลอดภัยจริงหรือ

ช่วงหลังมานี้คนไข้หลายคนหันมาใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพราะเชื่อว่าอันตรายน้อยกว่าและช่วยให้เลิกบุหรี่มวนได้ แต่ในทางการแพทย์ หมอต้องบอกว่าบุหรี่ไฟฟ้าไม่ได้ปลอดภัยอย่างที่เข้าใจกัน เพราะในน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้ามีสารเคมีหลายชนิด รวมถึงนิโคตินเข้มข้นที่ทำลายปอดและหลอดเลือดได้ไม่ต่างกัน ซ้ำร้ายยังอาจทำให้เกิดอาการปอดอักเสบเฉียบพลันจากการสูดดมไอระเหยที่มีสารเคมีปนเปื้อน

ผลกระทบที่ร่างกายต้องแบกรับจากนิโคติน

ไม่ว่าจะสูบบุหรี่มวนหรือบุหรี่ไฟฟ้า นิโคตินส่งผลกระทบต่อร่างกายในระยะยาว ดังนี้

• หัวใจและหลอดเลือด: ทำให้อัตราการเต้นของหัวใจสูงขึ้น ความดันโลหิตพุ่งสูง เสี่ยงต่อโรคหัวใจขาดเลือดและหลอดเลือดสมอง
• ระบบทางเดินหายใจ: ทำให้ปอดทำงานแย่ลง หายใจลำบาก ถุงลมโป่งพอง และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งปอด
• สุขภาพช่องปาก: เกิดคราบหินปูน กลิ่นปาก และเหงือกอักเสบเรื้อรัง

วิธีเตรียมตัวเลิกบุหรี่ให้ได้ผลในระยะยาว

การเลิกบุหรี่ไม่ใช่แค่เรื่องของใจ แต่ต้องอาศัยกลยุทธ์ที่ถูกต้อง หมอแนะนำขั้นตอนเบื้องต้นดังนี้

• ตั้งเป้าหมายให้ชัดเจน: กำหนดวันที่จะเลิกอย่างเด็ดขาดและเขียนเหตุผลที่อยากเลิกแปะไว้เตือนใจ
• หลีกเลี่ยงสิ่งเร้า: ในช่วงแรกควรเลี่ยงการไปในที่ที่เคยสูบ หรืออยู่ใกล้คนที่ยังสูบบุหรี่อยู่
• หาตัวช่วยจัดการอาการถอนยา: หากมีอาการหงุดหงิดหรืออยากนิโคตินมาก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ ซึ่งปลอดภัยและได้ผลดีกว่าการหักดิบเพียงอย่างเดียว
• ปรับเปลี่ยนนิสัย: หางานอดิเรกทำเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ หรือดื่มน้ำเปล่าให้มากขึ้นเมื่อรู้สึกอยากสูบ

เมื่อไหร่ที่ควรมาปรึกษาหมอ

หากคุณพยายามด้วยตัวเองแล้วยังไม่สำเร็จ หรือมีอาการแน่นหน้าอก ไอเรื้อรัง หายใจมีเสียงหวีด หรือมีอาการวิตกกังวลรุนแรงจากการพยายามเลิกบุหรี่ อย่าเก็บไว้คนเดียว การเดินเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาด้วยวิธีทางการแพทย์ ทั้งการใช้ยา การปรับพฤติกรรม และการติดตามอาการ จะช่วยเพิ่มโอกาสสำเร็จได้มากกว่าการลองผิดลองถูกด้วยตัวเอง