แผลที่เยื่อบุหลอดอาหารจากการอาเจียนซ้ำ ปัญหาปวดท้องที่หมออยากให้สังเกต

ช่วงนี้ใครที่กำลังเผชิญกับอาการอาหารเป็นพิษ ท้องเสีย หรืออาการแพ้ท้องรุนแรง จนต้องอาเจียนออกมาบ่อยๆ อาจจะเคยสังเกตว่าเริ่มมีอาการแสบร้อนกลางอก หรือบางทีก็มีลิ่มเลือดปนออกมากับเศษอาหาร อาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการระคายเคืองคอธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าหลอดอาหารส่วนล่างกำลังเกิดแผลฉีกขาดจากการทำงานหนักเวลาที่เราอาเจียนซ้ำๆ

อาเจียนบ่อยแค่ไหน ถึงทำให้เยื่อบุหลอดอาหารฉีกขาดจนเป็นแผลได้?

เวลาที่เราอาเจียน แรงดันภายในช่องท้องจะพุ่งสูงขึ้นอย่างฉับพลันเพื่อดันของเหลวและอาหารเก่าในกระเพาะให้ออกมาทางปาก แรงดันมหาศาลนี้ไม่ได้ทำร้ายแค่กระเพาะ แต่ยังกระแทกโดนรอยต่อระหว่างกระเพาะอาหารและหลอดอาหารส่วนล่าง ซึ่งเป็นจุดที่บอบบางที่สุด ยิ่งถ้าอาเจียนติดต่อกันหลายครั้งในเวลาอันสั้น เยื่อบุบริเวณนั้นก็จะทนแรงเสียดสีไม่ไหว จนเกิดเป็นรอยปริหรือแผลฉีกขาดขึ้นมา ทางการแพทย์เราจะเรียกภาวะนี้ว่าแผลที่เยื่อบุหลอดอาหารจากการอาเจียนซ้ำ ซึ่งมักจะสร้างความเจ็บปวดเวลาที่กรดในกระเพาะไหลย้อนขึ้นไปสัมผัสกับแผลโดยตรง

เช็กอาการด่วน แบบไหนที่บอกว่าหลอดอาหารกำลังมีแผล?

คนไข้หลายคนมักเข้าใจผิดคิดว่าเป็นแค่โรคกรดไหลย้อนกำเริบ แต่ความจริงแล้วแผลจากการอาเจียนจะมีลักษณะเฉพาะตัวที่สังเกตได้ไม่ยาก ลองเช็กอาการเหล่านี้ดู

• เจ็บแปลบหรือแสบร้อนรุนแรงบริเวณกลางอกและลิ้นปี่ โดยเฉพาะเวลาที่กลืนน้ำลายหรือกลืนอาหาร
• มีเลือดสดๆ หรือลิ่มเลือดปนออกมากับอาเจียน หรือบางครั้งอาเจียนออกมาแล้วมีสีคล้ายกากกาแฟ
• รู้สึกจุก แน่น หรือกลืนแล้วติดขัดเหมือนมีอะไรมาติดคอ
• มีอาการเหงื่อแตก เวียนหัว หรืออ่อนเพลียร่วมด้วย ซึ่งมักเกิดจากการเสียเลือดในทางเดินอาหาร

ปล่อยไว้ไม่รักษา อันตรายกว่าที่คิด

หลายคนคิดว่าเดี๋ยวอาการอาเจียนหายไป แผลก็น่าจะหายตามเอง แต่ในความเป็นจริง หลอดอาหารเป็นอวัยวะที่มีการขยับตัวตลอดเวลาจากการกลืนน้ำและอาหาร ทำให้แผลที่เกิดขึ้นสมานตัวได้ช้า หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ดูแล หลอดอาหารส่วนนั้นอาจเกิดการอักเสบเรื้อรัง มีเลือดออกซ้ำๆ จนทำให้ร่างกายขาดเลือดและเกิดภาวะโลหิตจางตามมา ที่สำคัญคือถ้าแผลฉีกขาดลึกมากๆ อาจทำให้ผนังหลอดอาหารทะลุ ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อันตรายถึงชีวิตและต้องผ่าตัดเร่งด่วน

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นและการรักษาจากคุณหมอ

ถ้าเริ่มมีอาการเจ็บหน้าอกหลังอาเจียน สิ่งแรกที่ต้องทำคือหยุดพฤติกรรมที่กระตุ้นให้อาเจียน และพยายามพักผ่อนกระเพาะอาหารด้วยการจิบน้ำเกลือแร่ทีละน้อย หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด เผ็ดจัด หรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ เพราะจะไปกระตุ้นให้กรดหลั่งออกมาทำ 0ทำลายแผลให้แย่ลงไปอีก

ในส่วนของการรักษาที่โรงพยาบาล หมอจะประเมินความรุนแรงของแผล หากมีอาการเลือดออกไม่มาก อาจให้ยาลดกรดกลุ่ม PPI เพื่อช่วยหยุดการหลั่งกรดในกระเพาะ ปล่อยให้เยื่อบุหลอดอาหารได้มีเวลาซ่อมแซมตัวเอง แต่ถ้ามีเลือดออกมากหรือแผลฉีกขาดลึก จำเป็นต้องส่องกล้องทางเดินอาหารเพื่อทำการจี้หยุดเลือดหรือหนีบแผลไม่ให้ฉีกขาดไปมากกว่าเดิม ดังนั้น หากมีอาการอาเจียนซ้ำๆ แล้วเริ่มมีเลือดปนหรือเจ็บหน้าอกรุนแรง อย่าปล่อยไว้เด็ดขาด ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดทันที