เจาะลึกวิธีรักษาอาการตัวเหลืองตาเหลืองจากภาวะท่อน้ำดีอุดตัน

ทำไมจู่ๆ ผิวถึงดูเหลืองและตาขาวเริ่มเปลี่ยนสี

หลายคนมักตกใจเมื่อส่องกระจกแล้วพบว่าตาขาวหรือผิวหนังมีสีเหลืองผิดปกติ อาการนี้ในทางการแพทย์เราเรียกว่าภาวะดีซ่าน ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่ามีบางอย่างผิดปกติเกี่ยวกับการระบายน้ำดีในร่างกาย ในคนไข้ที่มีภาวะท่อน้ำดีอุดตัน น้ำดีที่ควรจะไหลจากตับลงสู่ลำไส้เพื่อช่วยย่อยอาหารกลับถูกกั้นเอาไว้ ทำให้สารสีเหลืองที่เรียกว่าบิลิรูบินย้อนกลับเข้าสู่กระแสเลือดและไปสะสมอยู่ตามเนื้อเยื่อต่างๆ จนกลายเป็นสีเหลืองนั่นเอง

การรักษาอาการตัวเหลืองตาเหลืองที่ต้นเหตุ

การรักษาอาการตัวเหลืองตาเหลืองจำเป็นต้องอาศัยการวินิจฉัยที่แม่นยำก่อน เพราะสาเหตุของการอุดตันนั้นมีหลากหลาย ตั้งแต่นิ่วในท่อน้ำดี เนื้องอก หรือการตีบแคบของท่อน้ำดี เมื่อหมอทราบสาเหตุที่แน่ชัดแล้ว แนวทางการรักษาจะมุ่งเน้นไปที่การระบายน้ำดีให้กลับมาไหลเวียนได้ตามปกติ โดยวิธีที่ใช้กันบ่อยมีดังนี้

การส่องกล้องเพื่อเคลียร์ทางเดินน้ำดี

วิธีนี้เป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมากที่สุดและไม่ต้องผ่าตัดใหญ่ โดยหมอจะใช้กล้องส่องทางเดินอาหารผ่านเข้าทางปากลงไปจนถึงตำแหน่งที่มีการอุดตันในท่อน้ำดี หากพบว่าเกิดจากนิ่ว หมอจะสามารถใช้อุปกรณ์เครื่องมือเล็กๆ คีบนิ่วออกมาหรือขยายท่อน้ำดีที่ตีบให้กว้างขึ้น เพื่อให้ทางเดินน้ำดีกลับมาโล่งโปร่งเหมือนเดิม

การผ่าตัดเมื่อการส่องกล้องไม่เพียงพอ

ในกรณีที่นิ่วมีขนาดใหญ่มากหรือมีการอุดตันจากก้อนเนื้อที่ซับซ้อน การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกที่จำเป็น หมอจะประเมินตามความเหมาะสมว่าควรใช้วิธีผ่าตัดผ่านกล้องแผลเล็กหรือการผ่าตัดเปิดหน้าท้อง เป้าหมายหลักคือการเอาสิ่งอุดตันออกหรือการทำทางเบี่ยงเพื่อให้ระบายน้ำดีได้ดีขึ้น ซึ่งวิธีนี้จะช่วยให้ค่าความเหลืองในร่างกายลดลงอย่างเห็นได้ชัดหลังการผ่าตัด

ดูแลตัวเองอย่างไรหลังเข้ารับการรักษา

หลังจากผ่านกระบวนการรักษาแล้ว ร่างกายจะค่อยๆ ขับสารสีเหลืองที่คั่งค้างอยู่ออกไปเองตามธรรมชาติ ผิวและตาจะเริ่มกลับมาเป็นปกติในระยะเวลาหนึ่ง สิ่งสำคัญคือการติดตามอาการและตรวจเลือดตามที่หมอนัดเพื่อดูค่าตับและค่าบิลิรูบินว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ดีขึ้นหรือไม่ รวมไปถึงการงดอาหารที่มีไขมันสูงในช่วงแรกเพื่อให้ระบบย่อยอาหารปรับตัวได้ดีขึ้น

อาการแบบไหนที่เตือนว่าท่อน้ำดีอาจกำลังมีปัญหา

นอกเหนือจากอาการตัวเหลืองตาเหลืองแล้ว ยังมีสัญญาณอื่นๆ ที่ควรสังเกตและรีบมาพบหมอเพื่อตรวจเช็กให้แน่ใจ เช่น

• อุจจาระมีสีซีดจางลงเหมือนสีดินน้ำมัน
• ปัสสาวะมีสีเข้มจัดเหมือนน้ำชา
• มีอาการคันตามผิวหนังโดยหาสาเหตุไม่ได้
• เจ็บชายโครงขวาหรือมีไข้ร่วมด้วย

หากพบอาการเหล่านี้ การรีบมาตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น การติดเชื้อในระบบทางเดินน้ำดี ซึ่งหากปล่อยไว้นานอาจเป็นอันตรายต่อร่างกายได้