เจ็บแปล๊บที่มือ นิ้วชาไม่หาย: เตือนภัยโรคฮิตของคนติดจอสมาร์ทโฟน

ช่วงนี้ใครเริ่มรู้สึกว่าพิมพ์แชทหรือไถฟีดโซเชียลนานๆ แล้วมีอาการชาจี๊ดๆ ที่ปลายนิ้ว หรือรู้สึกตึงฝ่ามือจนเกือบกำมือไม่ลงบ้างไหมครับ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลย เพราะในห้องตรวจช่วงนี้ ผมเจอคนไข้ที่มีปัญหาเรื่องอาการชาที่ปลายนิ้วและเอ็นอักเสบจากการสัมผัสหน้าจอพุ่งสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ส่วนใหญ่คนไข้มักจะมาด้วยความตกใจ คิดว่าเป็นอัมพฤกษ์หรือเส้นเลือดในสมองตีบ แต่พอซักประวัติลึกลงไป กลับพบว่าใช้เวลาอยู่กับหน้าจอมือถือหรือแท็บเล็ตวันละหลายๆ ชั่วโมงโดยแทบไม่พักมือเลย วันนี้ผมเลยอยากชวนมาทำความเข้าใจว่าเจ้ารอยโรคนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร และเราจะปรับพฤติกรรมอย่างไรดี

ทำไมจิ้มหน้าจอบ่อยๆ ถึงทำให้ปลายนิ้วชาและเอ็นอักเสบได้

เวลาที่เราก้มหน้าก้มตาจิ้มหน้าจอ หรือใช้มือข้างเดียวประคองสมาร์ทโฟนเครื่องโต กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นบริเวณข้อมือ นิ้วมือ รวมถึงอุ้งมือจะต้องทำงานหนักมากเป็นพิเศษ การเคลื่อนไหวซ้ำๆ ด้วยความเร็วและท่าทางเดิมนานๆ ทำให้เกิดการเสียดสี

ยิ่งไปกว่านั้น การงอข้อมือค้างไว้เพื่อรับน้ำหนักเครื่องมือถือ จะไปกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือโดยตรง ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก เกิดการบวมอักเสบของปลอกหุ้มเอ็น และนี่เองที่เป็นต้นเหตุของความทรมานเวลาขยับมือ

สังเกตตัวเองด่วน อาการแบบไหนเตือนว่าเส้นประสาทและเอ็นกำลังประท้วง

อาการเตือนภัยมักจะมาแบบค่อยเป็นค่อยไป จนหลายคนชินชาและปล่อยทิ้งไว้ ลองเช็กลิสต์ดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่

• ชาที่ปลายนิ้ว: โดยเฉพาะนิ้วโป้ง นิ้วชี้ และนิ้วกลาง บางคนสะดุ้งตื่นกลางดึกเพราะอาการชาและปวดแปล๊บที่มือ
• ขัดยอกเวลาขยับ: รู้สึกเหมือนนิ้วล็อกเล็กน้อย หรือมีเสียงคลิกเบาๆ เวลาเหยียดนิ้ว
• ปวดร้าวลามไปถึงศอก: ความตึงจากฝ่ามือและข้อมืออาจลามขึ้นไปถึงท่อนแขน ทำให้หยิบจับของหนักไม่ถนัดเหมือนเดิม
• แรงมือลดลง: ทำของหล่นจากมือบ่อยขึ้น เปิดฝาขวดน้ำหรือบิดผ้าไม่ค่อยมีแรง

ปรับพฤติกรรมง่ายๆ เพื่อบอกลาอาการปวดชาจากหน้าจอ

ข่าวดีคืออาการเหล่านี้ส่วนใหญ่หายได้ถ้าเราเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ โดยยังไม่ต้องถึงมือศัลยแพทย์ ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้ดูครับ

• กฎ 20-20-2: ทุกๆ การใช้งานมือถือ 20 นาที ควรพักมือและข้อมืออย่างน้อย 20 วินาที ด้วยการเหยียดนิ้วออกให้กว้างและหมุนข้อมือเบาๆ
• เปลี่ยนท่านั่งและท่าจับ: วางมือถือลงบนโต๊ะหรือใช้ขาตั้งบ้าง เพื่อลดภาระของนิ้วโป้งและข้อมือที่ต้องแบกรับน้ำหนักเครื่อง
• ประคบช่วยได้: ถ้าเพิ่งเริ่มปวดตึง ให้ใช้แผ่นประคบเย็น 15 นาทีเพื่อลดการอักเสบ แต่ถ้าเป็นเรื้อรังและรู้สึกติดขัด การประคบอุ่นจะช่วยคลายกล้ามเนื้อได้ดีขึ้น
• ปรับแต่งหน้าจอ: ขยายขนาดตัวหนังสือบนมือถือให้ใหญ่ขึ้น เพื่อลดการเพ่งและลดเกร็งกล้ามเนื้อโดยไม่รู้ตัว

สัญญาณอันตรายแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์ทันที

หากลองปรับพฤติกรรมเบื้องต้นแล้ว อาการชาริมปลายนิ้วยังไม่ดีขึ้น หรือลามจนรู้สึกชาถาวรตลอดเวลา นิ้วเริ่มแข็งจนเหยียดไม่ออก หรือมีอาการอ่อนแรงร่วมด้วย แบบนี้ปล่อยไว้ไม่ได้แล้วนะครับ เพราะปล่อยไว้นานเส้นประสาทอาจถูกกดทับจนเสียหายถาวร รีบมาให้คุณหมอตรวจวินิจฉัยเพื่อรับการรักษาที่ตรงจุด ไม่ว่าจะเป็นการทำกายภาพบำบัด การใช้เฝือกพยุงข้อมือ หรือการรับประทานยาอย่างเหมาะสม