ทำไมหมอต้องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว ก่อนและหลังพ่นยาดูดเสมหะให้คนไข้

เวลาที่คนในครอบครัวป่วยด้วยโรคระบบทางเดินหายใจ มีเสมหะเหนียวข้นจนหายใจไม่สะดวก หรือมีเสียงครอดแครดในลำคอ สิ่งที่ทีมพยาบาลและหมอต้องทำเป็นประจำคือการพ่นยาขยายหลอดลมร่วมกับการดูดเสมหะออก เพื่อให้ทางเดินหายใจโล่งขึ้น แต่รู้ไหมว่าขั้นตอนสำคัญที่ขาดไม่ได้เลยคือการใช้เครื่องหนีบปลายนิ้วเล็กๆ เพื่อเช็กค่าความอิ่มตัวของออกซิเจน

ตรวจเช็กระดับออกซิเจนก่อนพ่นยาและดูดเสมหะ เพื่อประเมินความพร้อม

ก่อนที่เราจะเริ่มกระบวนการพ่นยาหรือเคลียร์เสมหะ สิ่งแรกที่หมอต้องทำคือการเช็กว่าตอนนี้ร่างกายเขามีปริมาณออกซิเจนในเลือดมากน้อยแค่ไหน ตัวเลขบนหน้าจอเครื่องวัดจะบอกเราได้ทันทีว่า ปอดของเขากำลังทำงานหนักเกินไปหรือเปล่า หรือมีภาวะพร่องออกซิเจนซ่อนอยู่ไหม การรู้ค่าตั้งต้นนี้ช่วยให้เราประเมินความเสี่ยงได้ว่า การพ่นยาและการดูดเสมหะในรอบนั้นจะปลอดภัยกับตัวคนไข้มากแค่ไหน

ช่วงเวลาพ่นยาและดูดเสมหะ: จุดที่ร่างกายต้องใช้พลังงานเยอะ

ช่วงเวลาที่กำลังพ่นยาขยายหลอดลมและตามด้วยการดูดเสมหะออกนั้น ถือเป็นช่วงที่ร่างกายอาจมีความเครียดเกิดขึ้นได้ชั่วคราว การสอดสายยางเข้าไปเพื่อเคลียร์เสมหะในท่อหายใจ อาจทำให้คนไข้รู้สึกอึดอัด ไอ หรือสำลักได้บ้าง ซึ่งในบางคนที่มีโรคปอดเรื้อรังร่วมด้วย ค่าออกซิเจนในเลือดอาจตกลงไปชั่วขณะในระหว่างที่กำลังทำหัตถการ ดังนั้นทีมดูแลจึงต้องคอยสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิดตลอดเวลา

วัดซ้ำหลังทำเสร็จ เพื่อดูว่าปอดโล่งขึ้นจริงไหม

ทันทีที่เราพ่นยาและดูดเสมหะเสร็จเรียบร้อย การประเมินค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนซ้ำอีกครั้งเป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้เลย เพราะตัวเลขที่ขยับสูงขึ้นหรือกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติ จะเป็นเครื่องยืนยันว่าทางเดินหายใจโล่งขึ้นแล้ว ลมหายใจสามารถเข้าไปแลกเปลี่ยนออกซิเจนในถุงลมได้ดีขึ้น แต่ถ้าหากวัดแล้วพบว่าตัวเลขยังคงต่ำ หรือคนไข้ยังมีอาการหายใจเหนื่อยหอบอยู่ นั่นหมายความว่าเราอาจต้องหาสสาเหตุอื่นเพิ่มเติม เช่น มีเสมหะตกค้างลึกในจุดที่ดูดไม่ถึง หรือหลอดลมยังตีบเกร็งอยู่

สังเกตอาการรอบตัวร่วมกับตัวเลขบนหน้าจอเครื่องวัด

แม้ว่าการดูการประเมินค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนจากเครื่องมือแพทย์จะเป็นตัวเลขที่ชัดเจนและแม่นยำ แต่ในฐานะคนดูแลใกล้ชิด เราก็ยังต้องมองภาพรวมอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น สีผิวและริมฝีปากว่ายังปกติไหม จังหวะการหายใจลึกหรือตื้นเกินไปหรือเปล่า หน้าอกบุ๋มเวลาหายใจไหม สิ่งเหล่านี้ช่วยประกอบการตัดสินใจได้ดีเยี่ยมว่าคนไข้ปลอดภัยดีหลังจากเคลียร์เสมหะแล้ว