ลูกไอเรื้อรังจนเพลีย ระวังภาวะขาดน้ำและสารอาหารที่แม่ต้องรู้

เวลาที่ลูกน้อยไอติดต่อกันเป็นเวลานาน สิ่งที่พ่อแม่ส่วนใหญ่มักเป็นห่วงคืออาการเจ็บคอหรือเสมหะ แต่รู้ไหมว่าเบื้องหลังอาการไอเรื้อรังนั้น มีภัยเงียบอย่างภาวะขาดน้ำและการดูแลภาวะโภชนาการเมื่อเด็กไอเรื้อรังที่มักจะแอบตามมาเสมอ เพราะการไอแต่ละครั้งทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำและพลังงานไปโดยที่เด็กไม่รู้ตัว แถมอาการเหนื่อยหอบจากการไอ, เจ็บคอจนไม่อยากกลืนอะไร หรือแม้แต่การอาเจียนออกมาหลังจากไอรุนแรง ยังทำให้เด็กกินข้าวไม่ได้ดื่มน้ำไม่ลง จนคุณพ่อคุณแม่ปวดหัวและเป็นห่วงกันสุดๆ

ลูกไอเรื้อรังแล้วทำไมถึงเสี่ยงขาดน้ำและสารอาหาร?

เวลาเด็กป่วยแล้วไอเรื้อรัง ร่างกายของเขาจะทำงานหนักกว่าปกติ การหายใจเร็วขึ้นจากการไอหรือมีเสมหะในคอทำให้สูญเสียน้ำผ่านลมหายใจมากขึ้น ยิ่งถ้ามีไข้ร่วมด้วย น้ำในร่างกายก็จะระเหยออกไปไวขึ้นไปอีก ในขณะเดียวกัน ความเจ็บคอ อาการแสบคอ หรือความรู้สึกคลื่นไส้เวลาไอเสมหะ ทำให้เด็กไม่อยากอ้าปากกินข้าวหรือดื่มน้ำ พ่อแม่หลายคนอาจเคยเจอเหตุการณ์ที่ลูกกินนมหรือข้าวเข้าไปแล้วไอสำลักจนอาเจียนออกมาหมด เด็กก็กลัวการกิน ผู้ปกครองก็เครียดเพราะกลัวลูกผอมลงและไม่มีแรง

เช็กสัญญาณเตือนแบบนี้แปลว่าลูกกำลังขาดน้ำ

การสังเกตว่าลูกเริ่มขาดน้ำหรือยังไม่ได้ยากอย่างที่คิด ลองดูสัญญาณรอบตัวเหล่านี้ที่ร่างกายพยายามบอกเรา:

• ปัสสาวะน้อยลงและสีเข้ม: ถ้าลูกไม่ได้ฉี่เลยติดต่อกัน 4 ถึง 6 ชั่วโมง หรือผ้าอ้อมแห้งสนิท หรือน้ำปัสสาวะมีสีเหลืองเข้มจัด นั่นคือสัญญาณเตือนภัยอันดับแรก
• ปากแห้ง คอแห้ง และริมฝีปากแตก: สังเกตเวลาลูกพูดหรือร้องไห้ น้ำลายจะเหนียวข้น ไม่ชุ่มฉ่ำเหมือนปกติ
• ร้องไห้ไม่มีน้ำตา: อาการนี้มักเจอชัดเจนในเด็กเล็ก
• ซึมลงและอ่อนเพลีย: ลูกดูไม่สดใส เล่นน้อยลง งอแงมากกว่าปกติ หรือตาโหลลึกเข้าไปในเบ้าตา

วิธีดูแลเรื่องดื่มน้ำและอาหารเมื่อลูกไอไม่ยอมหยุด

เมื่อลูกป่วย สิ่งสำคัญคือการประคับประคองให้ร่างกายได้รับน้ำและสารอาหารเพียงพอเพื่อช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอได้ดีขึ้น ลองปรับวิธีดูแลตามคำแนะนำเหล่านี้ดู:

เทคนิคป้อนน้ำทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง

แทนที่จะบังคับให้ลูกดื่มน้ำครั้งละมากๆ จนสำลักและอาเจียนออกมา ให้เปลี่ยนเป็นใช้ช้อนชาป้อนน้ำอุ่น หรือให้จิบน้ำจากแก้วทีละนิดทุกๆ 10 ถึง 15 นาที น้ำอุ่นจะช่วยชุ่มคอและลดอาการระคายเคืองที่ทำให้คันคออยากไอได้ดีขึ้นด้วย สำหรับเด็กโตอาจให้จิบเกลือแร่ (ORS) ในปริมาณที่พอเหมาะหากมีอาการอาเจียนร่วมด้วย

เลือกอาหารอ่อนย่อยง่ายและไม่ระคายคอ

ช่วงที่ไอเรื้อรังและเจ็บคอ ลูกมักกลืนอาหารแข็งๆ ไม่ไหว อาหารควรเป็นประเภทซุปอุ่นๆ โจ๊กนิ่มๆ หรือตุ๋นจนเปื่อย หลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสจัดเกินไป อาหารทอด หรืออาหารที่มีไขมันสูงเพราะจะย่อยยากและทำให้แน่นท้อง ยิ่งไปกว่านั้น อาหารที่มีรสหวานจัดอาจทำให้เสมหะเหนียวข้นขึ้นได้ การแบ่งมื้ออาหารเป็นมื้อเล็กๆ 5 ถึง 6 มื้อต่อวัน จะช่วยให้ลูกได้รับพลังงานสะสมโดยไม่ต้องฝืนกินคำใหญ่ๆ ในครั้งเดียว

อาการแบบไหนที่แปลว่าอาการของลูกเริ่มน่า and ต้องไปหาหมอทันที

แม้ว่าการดูแลเรื่องอาหารและน้ำจะช่วยได้มาก แต่หากลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาส สาเหตุที่แท้จริงของการไอเรื้อรัง:

• ลูกหายใจหอบแรง ซี่โครงบุ๋ม หรือจมูกบานเวลาหายใจ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มมีสีเขียวคล้ำ
• ซึมมากปลุกตื่นยาก หรือไม่ยอมดื่มน้ำเลยนานเกินครึ่งวัน
• มีไข้สูงร่วมกับอาการไอที่แย่ลงเรื่อยๆ หรือมีเสียงหายใจผิดปกติเช่นเสียงวี๊ด

การดูแลเด็กไอเรื้อรังต้องอาศัยทั้งความเข้าใจ ความใจเย็น และความสม่ำเสมอในการดูแลเรื่องน้ำและอาหาร เพื่อไม่ให้ร่างกายของลูกน้อยต้องทรุดลงจากภาวะแทรกซ้อนที่ป้องกันได้