ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ที่หลายคนใช้บ่อย รู้ลึกเรื่องผลข้างเคียงก่อนจะสายเกินไป

ทำไมยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ถึงกลายเป็นยาสามัญประจำบ้าน

เวลาปวดหัว ปวดฟัน ปวดประจำเดือน หรือปวดข้อ หลายคนมักนึกถึงยาในกลุ่มยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ หรือที่เรียกสั้นๆ ว่ากลุ่ม NSAIDs กันเป็นปกติครับ ยาเหล่านี้เช่น ไอบูโพรเฟน ไดโคลฟีแนก หรือนาโปรเซน ถือว่าได้ผลดีมากในการลดอักเสบและบรรเทาปวด แต่การที่มันออกฤทธิ์ได้เก่งกาจก็มักมาพร้อมกับผลข้างเคียงที่เรามองข้ามไปไม่ได้ โดยเฉพาะถ้าใช้ติดต่อกันนานเกินความจำเป็น

ผลข้างเคียงจากการใช้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ต่อระบบทางเดินอาหาร

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดคือการระคายเคืองกระเพาะอาหารครับ เนื่องจากกลไกของยาตัวนี้ไปลดการสร้างสารป้องกันเยื่อบุกระเพาะ ทำให้คนไข้หลายรายรู้สึกปวดท้อง จุกเสียด หรือแสบร้อนกลางอก บางรายที่เป็นหนักอาจเกิดแผลในกระเพาะอาหาร หรือมีเลือดออกในทางเดินอาหารได้โดยไม่แสดงอาการเตือนล่วงหน้า ดังนั้นถ้าเริ่มรู้สึกว่ากินยาแล้วปวดท้องบ่อยๆ อย่านิ่งนอนใจครับ

ความเสี่ยงต่อไตที่คุณอาจไม่เคยทราบมาก่อน

ไตทำหน้าที่เหมือนเครื่องกรองของเสียในร่างกาย แต่ยา NSAIDs มีผลทำให้เลือดที่ไปเลี้ยงไตลดลง หากคนไข้มีปัญหาไตเรื้อรังอยู่เดิม หรือร่างกายขาดน้ำจากการทำงานหนักหรือออกกำลังกาย การใช้ยาเหล่านี้จะยิ่งทำให้ไตทำงานหนักขึ้นจนเกิดภาวะไตวายเฉียบพลันได้ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่การทำงานของไตถดถอยตามวัยอยู่แล้ว

ผลกระทบต่อหัวใจและหลอดเลือดที่ควรระวัง

สำหรับคนที่มีโรคประจำตัวอย่างความดันโลหิตสูงหรือโรคหัวใจ การใช้ยาในกลุ่มนี้ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษครับ เพราะยาอาจทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำและเกลือมากขึ้น ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้น และในระยะยาวยังอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดตัน ซึ่งเป็นอันตรายต่อหัวใจและสมองได้

ใช้อย่างไรให้ปลอดภัยและห่างไกลผลข้างเคียง

• เลือกใช้ยาในขนาดต่ำที่สุดที่ยังคุมอาการปวดได้
• ใช้ยาเพียงระยะเวลาสั้นๆ ไม่แนะนำให้ซื้อกินต่อเนื่องเองเกิน 5-7 วัน
• ควรกินยาหลังอาหารทันทีและดื่มน้ำตามมากๆ เพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร
• หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ขณะใช้ยาเพราะจะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในกระเพาะ
• ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งก่อนเริ่มยา โดยเฉพาะหากมีโรคประจำตัวหรือต้องใช้ยาอื่นร่วมด้วย

เมื่อไหร่ที่อาการบ่งบอกว่าควรหยุดยาและรีบพบหมอ

หากมีอาการอุจจาระเป็นสีดำหรือปวดท้องรุนแรงผิดปกติหลังกินยา หรือเริ่มมีอาการบวมตามเท้าและขา ปัสสาวะน้อยลง หรือรู้สึกเหนื่อยหอบง่ายกว่าปกติ ให้หยุดยาและรีบมาปรึกษาแพทย์ทันที เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายกำลังได้รับผลกระทบจากยาเกินขีดจำกัดแล้วครับ