ผลจากการทำหัตถการหรือการผ่าตัดเต้านมในอดีต: สิ่งที่ต้องเฝ้าระวังและดูแลตัวเอง

เคยผ่าตัดหรือทำหัตถกรรมเต้านมมานานแล้ว ยังต้องกังวลอะไรอีกไหม

หลายคนที่เคยผ่านการผ่าตัดเต้านม ไม่ว่าจะเป็นการเสริมความงาม การตัดก้อนเนื้อ หรือการผ่าตัดรักษาโรค มักจะคิดว่าเมื่อแผลหายดีแล้วทุกอย่างก็น่าจะจบไป แต่ในความเป็นจริงแล้ว เนื้อเยื่อเต้านมที่เคยผ่านการทำหัตถการหรือการผ่าตัดนั้นจะมีลักษณะเฉพาะตัวที่เปลี่ยนไปจากเดิม ซึ่งเป็นเรื่องที่คนไข้ควรทำความเข้าใจเพื่อให้ดูแลตัวเองได้ถูกต้องในระยะยาว

แผลเป็นภายในและการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อ

เมื่อมีการผ่าตัด สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือพังผืดหรือแผลเป็นภายใน แม้ภายนอกแผลจะดูเรียบเนียน แต่เนื้อเยื่อข้างใต้มีการซ่อมแซมตัวเอง ซึ่งอาจทำให้เกิดความรู้สึกตึง แน่น หรือมีก้อนแข็งเล็กๆ เกิดขึ้นได้ในบริเวณที่เคยทำหัตถการ อาการเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นเรื่องปกติของร่างกาย แต่บางครั้งก็อาจทำให้การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตัวเองทำได้ยากขึ้น เพราะเราอาจสับสนระหว่างพังผืดเดิมกับก้อนเนื้อที่เกิดขึ้นใหม่

ทำไมการตรวจมะเร็งเต้านมถึงต้องละเอียดกว่าคนทั่วไป

ผลจากการทำหัตถการหรือการผ่าตัดเต้านมมักจะปรากฏให้เห็นชัดเจนเวลาเราไปตรวจแมมโมแกรมหรืออัลตราซาวด์ รังสีแพทย์จะเห็นร่องรอยของวัสดุแปลกปลอม เช่น ถุงซิลิโคน หรือเห็นรอยโรคเก่าจากการผ่าตัด ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาจบดบังภาพเนื้อเยื่อปกติ ทำให้การแปลผลต้องใช้ความชำนาญเป็นพิเศษ หากใครเคยทำหัตถการมา ควรแจ้งประวัติกับแพทย์ทุกครั้งก่อนเริ่มตรวจ เพื่อให้แพทย์ระมัดระวังและตีความผลภาพถ่ายทางรังสีได้แม่นยำยิ่งขึ้น

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบกลับมาหาหมอ

แม้จะผ่านไปหลายปีแล้ว แต่หากวันดีคืนดีเริ่มสังเกตเห็นความผิดปกติ ก็ไม่ควรชะล่าใจและควรรีบเข้ามาพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กทันที โดยเฉพาะอาการดังต่อไปนี้

• คลำพบก้อนใหม่ที่แข็งและขอบเขตไม่ชัดเจน ซึ่งไม่เคยมีมาก่อน
• รูปทรงของเต้านมเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด เช่น เบี้ยว ผิดรูป หรือมีรอยบุ๋มเกิดขึ้น
• มีอาการบวมแดง ร้อน หรือเจ็บปวดขึ้นมาโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• มีของเหลวผิดปกติไหลออกมาจากหัวนม

การดูแลตัวเองเพื่อสุขภาพเต้านมในระยะยาว

หัวใจสำคัญคือการหมั่นสังเกตตัวเองอย่างสม่ำเสมอ หากเป็นผู้ที่เคยเสริมซิลิโคน ควรหมั่นตรวจสอบสภาพถุงซิลิโคนตามระยะเวลาที่แนะนำ และสำหรับท่านที่เคยผ่านการผ่าตัดก้อนเนื้อ การตรวจติดตามผลตามนัดอย่างเคร่งครัดคือสิ่งที่จะช่วยให้เราสบายใจได้มากที่สุด การรู้เท่าทันสภาพเต้านมของตัวเองหลังผ่านการผ่าตัด ไม่ใช่เรื่องที่น่ากลัว แต่เป็นส่วนหนึ่งของการมีสุขภาพที่ดีและปลอดภัยในระยะยาว