โรคติดเชื้อไวรัสซิกาและผลกระทบต่อทารกในครรภ์: เรื่องที่แม่ท้องควรรู้

ยุงตัวเล็กๆ ที่แฝงอันตรายใหญ่หลวงต่อลูกในท้อง

ในช่วงที่ฝนตกชุก หลายคนคงระวังเรื่องไข้เลือดออกกันเป็นอย่างดี แต่มีเชื้อไวรัสอีกชนิดหนึ่งที่มียุงลายเป็นพาหะเหมือนกัน และน่ากังวลไม่แพ้กันสำหรับคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ นั่นคือเชื้อไวรัสซิกา หลายครั้งที่คนไข้มักถามหมอว่า โรคนี้อันตรายแค่ไหน ทำไมต้องกังวลเป็นพิเศษหากติดเชื้อในช่วงท้อง ความจริงแล้วไวรัสซิกาไม่ได้ก่ออาการรุนแรงกับคนทั่วไปเท่ากับไข้เลือดออก แต่มันมีเป้าหมายที่น่ากลัวคือทารกในครรภ์ครับ

ไวรัสซิกาคืออะไรและติดต่อกันได้อย่างไร

ไวรัสซิกาเป็นเชื้อที่มียุงลายเป็นตัวนำโรคหลักเหมือนกับไข้เลือดออกและไข้ปวดข้อชิคุนกุนยา โดยยุงจะกัดคนที่มีเชื้อแล้วไปกัดคนอื่นต่อ นอกจากนี้ยังพบว่าเชื้อสามารถติดต่อผ่านทางเพศสัมพันธ์ หรือถ่ายทอดจากแม่สู่ลูกผ่านทางรกได้ด้วย สิ่งที่หมออยากให้สังเกตคือ หากใครได้รับเชื้อ มักจะมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ คือมีไข้ ผื่นแดงขึ้นตามตัว ตาแดง หรือปวดข้อ แต่บางคนอาจไม่มีอาการเลย ซึ่งความเงียบของโรคนี่แหละครับที่ทำให้เราประมาท

ทำไมไวรัสถึงส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของลูก

เหตุผลที่ทางการแพทย์ให้ความสำคัญกับโรคติดเชื้อไวรัสซิกาและผลกระทบอย่างมาก เป็นเพราะเชื้อไวรัสชนิดนี้มีคุณสมบัติพิเศษในการข้ามผ่านรกไปสู่ทารกได้ และเมื่อเชื้อเข้าไปในร่างกายทารก มันมักจะไปทำลายเซลล์สมองที่กำลังพัฒนา ส่งผลให้สมองและศีรษะของทารกเจริญเติบโตไม่เต็มที่ เกิดภาวะศีรษะเล็กผิดปกติ (Microcephaly) ซึ่งนำไปสู่ความพิการทางสมอง ปัญหาพัฒนาการช้า หรือแม้กระทั่งการสูญเสียการได้ยินและการมองเห็นตามมา

สัญญาณเตือนที่แม่ท้องต้องระวังและวิธีสังเกตตัวเอง

เนื่องจากอาการของไวรัสซิกาไม่ค่อยจำเพาะเจาะจง หมออยากแนะนำว่าหากคุณแม่มีไข้ร่วมกับผื่นแดง หรือตาแดงโดยไม่มีขี้ตา ให้รีบเข้ามาพบหมอเพื่อตรวจเลือดทันที อย่าปล่อยทิ้งไว้หรือซื้อยากินเอง เพราะการวินิจฉัยที่รวดเร็วช่วยให้เราสามารถวางแผนติดตามการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ผ่านการทำอัลตราซาวนด์อย่างละเอียดได้ว่ามีความผิดปกติของสมองเกิดขึ้นหรือไม่

วิธีป้องกันตัวเองให้ห่างไกลจากยุงลาย

หนทางที่ดีที่สุดคือการป้องกันไม่ให้ยุงกัดตั้งแต่วันแรก

• กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายรอบบ้านอย่างสม่ำเสมอ เช่น อ่างน้ำ กะลา หรือจานรองกระถางต้นไม้
• สวมเสื้อผ้าที่ปกปิดมิดชิด โดยเฉพาะในช่วงกลางวันที่ยุงลายมักออกหากิน
• ใช้มุ้งลวดหรือกางมุ้งขณะนอนหลับ
• ใช้ผลิตภัณฑ์ไล่ยุงที่ปลอดภัยสำหรับคนท้อง ซึ่งควรปรึกษาเภสัชกรหรือหมอก่อนเลือกใช้

แม้โรคติดเชื้อไวรัสซิกาและผลกระทบจะเป็นเรื่องที่ฟังดูน่ากลัว แต่หากเราเฝ้าระวังและดูแลสภาพแวดล้อมไม่ให้เป็นที่วางไข่ของยุงลายได้ ความเสี่ยงก็จะลดลงไปมากครับ หมอเป็นกำลังใจให้คุณแม่ทุกคนรักษาสุขภาพให้แข็งแรง เพื่อเจ้าตัวเล็กที่กำลังจะลืมตาดูโลกนะครับ