การติดเชื้อในกระแสเลือด: สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้ามและวิธีสังเกตอาการก่อนสายเกินไป

ทำไมการติดเชื้อในกระแสเลือดถึงเป็นเรื่องที่ต้องรีบรู้

บ่อยครั้งที่ผมเจอคนไข้ที่มาด้วยอาการไข้สูง หนาวสั่น ซึ่งหลายคนอาจคิดว่าเป็นเพียงไข้หวัดทั่วไปหรืออาการเพลียจากการทำงานหนัก แต่ถ้าในใจลึกๆ ของคุณรู้สึกว่าอาการครั้งนี้มันดูหนักกว่าปกติ หรือเริ่มหายใจหอบถี่โดยไม่ทราบสาเหตุ นี่คือจุดที่ต้องเริ่มระวังครับ เพราะอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนแรกเริ่มของภาวะการติดเชื้อในกระแสเลือด หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า ภาวะพิษเหตุติดเชื้อ (Sepsis)

ภาวะการติดเชื้อในกระแสเลือดคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร

จริงๆ แล้วการติดเชื้อในกระแสเลือดไม่ใช่เชื้อโรคชนิดใหม่ แต่มันคือปฏิกิริยาของร่างกายที่ตอบสนองต่อการติดเชื้ออย่างรุนแรงจนเกินไป เมื่อร่างกายเราพบเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อราในจุดใดจุดหนึ่ง เช่น ปอดอักเสบ แผลติดเชื้อ หรือทางเดินปัสสาวะอักเสบ หากการติดเชื้อนั้นลุกลามจนเข้าสู่กระแสเลือด ร่างกายจะหลั่งสารเคมีออกมาเพื่อสู้กับเชื้อเหล่านั้น ทว่าในบางครั้งสารเคมีที่ออกมากลับไปสร้างความเสียหายให้กับอวัยวะต่างๆ ของเราเอง จนนำไปสู่ภาวะอวัยวะล้มเหลวได้ในเวลาอันรวดเร็ว

สัญญาณเตือนแบบไหนบ้างที่ร่างกายกำลังบอกว่าเริ่มอันตราย

อาการของการติดเชื้อในกระแสเลือดมักมาแบบฉับพลันและรุนแรง หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการดังต่อไปนี้ ควรตั้งข้อสงสัยและรีบไปพบแพทย์ทันที:

• มีไข้สูง หรือบางรายอาจมีอุณหภูมิร่างกายต่ำผิดปกติ
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ ชีพจรเต้นไม่เป็นจังหวะ
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจเร็วและลึก
• ความดันโลหิตต่ำลงจนรู้สึกหน้ามืด วูบ หรือเวียนศีรษะ
• ซึมลง สับสน พูดจาไม่รู้เรื่อง หรือไม่ค่อยรู้สึกตัว
• ปัสสาวะน้อยลงผิดปกติ หรือปัสสาวะไม่ออกเลย

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูงต้องระวังเป็นพิเศษ

แม้ว่าใครก็สามารถติดเชื้อในกระแสเลือดได้ แต่มีกลุ่มคนบางกลุ่มที่ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ไม่เต็มที่และต้องระมัดระวังตัวมากขึ้นเป็นพิเศษ เช่น:

• ผู้สูงอายุที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป
• เด็กเล็กที่อายุยังน้อย
• ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต โรคปอด หรือโรคมะเร็ง
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องจากการกินยากดภูมิหรือภาวะเจ็บป่วยเรื้อรัง
• ผู้ที่เพิ่งผ่านการผ่าตัด หรือมีบาดแผลขนาดใหญ่ตามร่างกาย

ขั้นตอนการรักษาเมื่อต้องเผชิญกับภาวะนี้

เมื่อมาถึงมือหมอ เป้าหมายสำคัญที่สุดคือการรักษาแบบแข่งกับเวลาครับ การรักษาหลักประกอบด้วยการให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำทันทีโดยไม่รอผลเพาะเชื้อ เพื่อกำจัดเชื้อโรคให้เร็วที่สุด ควบคู่ไปกับการให้สารน้ำเพื่อพยุงความดันโลหิต และการตรวจติดตามการทำงานของอวัยวะต่างๆ อย่างใกล้ชิด หากภาวะติดเชื้อรุนแรงอาจต้องใช้อุปกรณ์ช่วยหายใจหรือเครื่องฟอกไตชั่วคราวเพื่อประคองร่างกายในระหว่างที่ยาออกฤทธิ์

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลจากความเสี่ยง

วิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือการลดโอกาสการติดเชื้อเริ่มต้น ไม่ว่าจะเป็นการดูแลรักษาความสะอาดของบาดแผลเล็กน้อยตามร่างกาย อย่าปล่อยให้แผลเรื้อรังหรืออักเสบ ล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ และที่สำคัญคือการฉีดวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อตามคำแนะนำของแพทย์ โดยเฉพาะวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่และปอดอักเสบ หากคุณรู้สึกว่าตัวเองเจ็บป่วยและอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 วัน อย่ารอดูอาการเองที่บ้าน การมาพบแพทย์โดยเร็วจะช่วยเพิ่มโอกาสการรักษาให้สำเร็จได้มหาศาลครับ