โรคแพ้ภูมิตัวเองที่สัมพันธ์กับภูมิแพ้: เมื่อภูมิคุ้มกันในร่างกายเริ่มสับสน

ช่วงนี้มีคนไข้หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการแปลกๆ ทั้งผื่นขึ้นเรื่อยๆ คัดจมูกเรื้อรัง ปวดข้อโดยไม่ทราบสาเหตุ และที่สำคัญคือรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา พอตรวจลึกลงไปมักจะพบความเชื่อมโยงที่น่าสนใจระหว่างโรคภูมิแพ้ทั่วไปที่เราคุ้นเคย กับโรคแพ้ภูมิตัวเองที่หลายคนกลัว

ความแตกต่างระหว่างภูมิแพ้ทั่วไปกับโรคแพ้ภูมิตัวเอง

เวลาที่เราพูดถึงโรคภูมิแพ้ เช่น แพ้อากาศ ฝุ่น หรือเกสรดอกไม้ ร่างกายจะมีปฏิกิริยาไวเกินต่อสิ่งกระตุ้นภายนอก แต่สำหรับโรคแพ้ภูมิตัวเอง หรือที่หมอชอบเรียกว่าโรคออโตอิมมูน ภูมิคุ้มกันในร่างกายกลับจำเนื้อเยื่อของตัวเองไม่ได้ แล้วหันมาโจมตีอวัยวะภายในเสียเอง ซึ่งฟังดูต่างกันลิบลับ แต่ในทางการแพทย์เราพบว่าคนที่เป็นภูมิแพ้เรื้อรัง มีโอกาสที่ระบบภูมิคุ้มกันจะรวนและพัฒนาไปสู่ภาวะแพ้ภูมิตัวเองได้สูงกว่าคนทั่วไป

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าภูมิคุ้มกันกำลังสับสน

ร่างกายของคนเรามักจะมีวิธีส่งเสียงเตือนเสมอเมื่อมีความผิดปกติเกิดขึ้น หากอาการภูมิแพ้ที่เป็นอยู่เริ่มลุกลาม หรือมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ให้เริ่มระวังตัวได้เลย

• มีผื่นแดงรูปผีเสื้อขึ้นที่ใบหน้าโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ปวดตามข้อต่างๆ โดยเฉพาะช่วงเช้าหลังจากตื่นนอน
• ผมร่วงเป็นหย่อมๆ แบบผิดปกติ
• มีแผลในปากเรื้อรังที่ไม่ยอมหายสักที
• เหนื่อยล้าเรื้อรังแบบนอนเท่าไหร่ก็ไม่พอ

ทำไมภูมิแพ้ถึงอาจนำไปสู่โรคแพ้ภูมิตัวเอง

เมื่อร่างกายต้องต่อสู้กับสารก่อภูมิแพ้อยู่ตลอดเวลาเป็นแรมปี ระบบภูมิคุ้มกันจะอยู่ในภาวะตื่นตัวและหลั่งสารอักเสบออกมาสะสมเรื้อรัง การอักเสบเรื้อรังนี่เองที่เป็นตัวการสำคัญทำให้เนื้อเยื่อในร่างกายเกิดความเสียหาย และส่งสัญญาณหลอกให้เม็ดเลือดขาวเข้าใจผิดว่าเซลล์ปกติของร่างกายคือสิ่งแปลกปลอม จนเกิดเป็นโรคแพ้ภูมิตัวเองขึ้นมาในที่สุด

วิธีดูแลตัวเองเมื่อร่างกายเริ่มส่งสัญญาณเตือน

การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่สุดในการช่วยลดความรุนแรงของภูมิคุ้มกันที่กำลังรวน

• หลีกเลี่ยงสารกระตุ้นภูมิแพ้: จัดการสิ่งแวดล้อมรอบตัว ลดฝุ่น ไรฝุ่น และสารเคมีที่ต้องสัมผัสทุกวัน
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ: การนอนคือช่วงเวลาที่ระบบภูมิคุ้มกันจะได้ซ่อมแซมตัวเอง
• เลือกกินอาหารต้านการอักเสบ: เน้นผักผลไม้สด ปลาที่มีไขมันดี และหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป
• จัดการความเครียด: ความเครียดคือตัวกระตุ้นชั้นดีที่ทำให้ภูมิคุ้มกันยิ่งเพี้ยนหนักขึ้นไปอีก

เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจให้แน่ชัด

หากอาการภูมิแพ้ที่เป็นอยู่ไม่ยอมดีขึ้นแม้จะทานยาและหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นแล้ว หรือเริ่มมีอาการปวดข้อ มีไข้ต่ำๆ เรื้อรัง ร่วมกับผื่นตามผิวหนัง อย่าปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรัง การมาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดหาค่าการอักเสบและสารภูมิต้านทานเฉพาะกลุ่ม จะช่วยให้เราตั้งรับและควบคุมโรคได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่ภูมิคุ้มกันจะทำ 
อันตรายต่ออวัยวะภายในครับ