เจาะลึกการวินิจฉัยและการส่องกล้องตรวจหาพยาธิในทางเดินอาหาร: เมื่อท้องไส้ปั่นป่วนจนต้องหาคำตอบ

อาการแบบไหนที่ชวนให้สงสัยว่ามีพยาธิในท้อง

หลายคนมักมาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการจุกเสียดท้องเรื้อรัง ถ่ายอุจจาระผิดปกติ หรือมีอาการคันก้นยามค่ำคืน ซึ่งอาการเหล่านี้มักทำให้หลายคนกังวลว่าจะมีเจ้าพยาธิตัวร้ายอาศัยอยู่ในทางเดินอาหารหรือไม่ พยาธิในทางเดินอาหารไม่ได้มาแค่จากอาหารสุกๆ ดิบๆ เสมอไป แต่มักเกิดจากสุขอนามัยในการกินและการใช้ชีวิตด้วย

การวินิจฉัยและการส่องกล้องตรวจ เริ่มต้นจากตรงไหน

ขั้นตอนแรกของการวินิจฉัยไม่ใช่การส่องกล้องทันที แต่หมอจะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียด ไล่ไปตั้งแต่พฤติกรรมการทานอาหาร อาชีพที่เสี่ยงต่อการสัมผัสกับดินหรือสัตว์ และการตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิหรือตัวอ่อน หากการตรวจเบื้องต้นยังไม่ชัดเจน หรือมีข้อสงสัยว่าพยาธิอาจไปเกาะติดอยู่ในจุดที่ลึกเกินกว่าอุจจาระจะตรวจพบ การส่องกล้องจึงเป็นขั้นตอนถัดมาที่แม่นยำที่สุด

ส่องกล้องทางเดินอาหาร ช่วยเจอพยาธิได้อย่างไร

การส่องกล้องตรวจหาพยาธิในทางเดินอาหาร เป็นวิธีที่หมอจะใช้กล้องขนาดเล็กที่มีไฟและเลเซอร์ส่องเข้าไปดูผนังลำไส้หรือกระเพาะอาหารโดยตรง หากพยาธิไม่ได้ลอยตัวอยู่ในอุจจาระ แต่ฝังตัวอยู่ที่ผนังลำไส้ หรือทำให้เกิดแผลจนมีเลือดออก กล้องจะช่วยให้เห็นตัวพยาธิได้ชัดเจน ทั้งยังสามารถตัดชิ้นเนื้อไปตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันชนิดของพยาธิได้ทันที

เตรียมตัวอย่างไรก่อนเข้ารับการตรวจส่องกล้อง

การเตรียมตัวคือหัวใจสำคัญเพื่อให้ภาพในลำไส้ชัดเจนที่สุด

• งดน้ำและอาหารล่วงหน้าอย่างน้อย 6 ถึง 8 ชั่วโมงตามที่หมอแนะนำ
• งดการทานยาบางชนิด เช่น ยาละลายลิ่มเลือด หรือยาที่ส่งผลต่อการแข็งตัวของเลือด
• แจ้งประวัติการแพ้ยาและโรคประจำตัวให้ชัดเจนก่อนเริ่มขั้นตอนการตรวจ

หลังการตรวจต้องปฏิบัติตัวอย่างไร

เมื่อการตรวจส่องกล้องเสร็จสิ้น หากพบพยาธิ หมอจะให้ยาถ่ายพยาธิเฉพาะทางตามชนิดที่ตรวจพบ ซึ่งคนไข้ควรทานยาให้ครบตามโดสที่กำหนด ไม่ควรหยุดยาเอง แม้อาการจะดีขึ้นแล้วก็ตาม นอกจากนี้ ควรเน้นทานอาหารที่ปรุงสุก สะอาด และล้างมือให้เป็นนิสัย เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำอีกครั้ง