เจาะลึกภาวะข้อเข่าล็อคและเหยียดขาได้ไม่สุด เกิดจากอะไรและแก้ได้อย่างไร

อาการเข่าติดเหมือนมีอะไรขัดอยู่ คือสัญญาณเตือนอะไร

หลายคนมักมาปรึกษาหมอด้วยอาการที่ว่า อยู่ๆ ก็รู้สึกเหมือนมีอะไรบางอย่างไปขัดอยู่ในข้อเข่า ทำให้ขยับขาได้ไม่เต็มที่ โดยเฉพาะเวลาจะเหยียดขาออกไปให้ตรงกลับทำไม่ได้เหมือนปกติ บางคนถึงขั้นเดินกะเผลกเพราะเข่ามันล็อคค้างอยู่ ความรู้สึกนี้แหละคือจุดเริ่มต้นของภาวะข้อเข่าล็อคและเหยียดขาได้ไม่สุด ซึ่งเป็นสัญญาณว่าโครงสร้างภายในข้อเข่าของเราอาจกำลังเผชิญกับสิ่งแปลกปลอมหรืออาการบาดเจ็บที่ต้องการการดูแล

ทำไมข้อเข่าถึงล็อค สาเหตุยอดฮิตที่หมออยากให้รู้

โดยปกติแล้วข้อเข่าเราจะเคลื่อนไหวได้อย่างราบรื่นเพราะมีกระดูกอ่อนและหมอนรองกระดูกทำหน้าที่เป็นตัวรองรับแรงกระแทก แต่เมื่อไหร่ที่โครงสร้างเหล่านี้เสียหาย เศษชิ้นส่วนที่หลุดออกมาจะเข้าไปขัดขวางการเคลื่อนไหวของข้อ ทำให้เกิดอาการล็อคขึ้นมา สาเหตุหลักที่พบบ่อยได้แก่

• หมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาด: นี่เป็นสาเหตุอันดับต้นๆ เมื่อหมอนรองกระดูกแตกหรือฉีกขาด เศษที่หลุดออกมามักจะเข้าไปขัดอยู่ระหว่างข้อต่อ ทำให้เราเหยียดขาไม่ได้
• กระดูกอ่อนผิวข้อหลุดลอก: มักเกิดจากอุบัติเหตุหรือการเสื่อมสภาพ ทำให้เศษกระดูกอ่อนลอยไปมาและเข้าไปติดอยู่ในข้อเข่า
• ถุงน้ำในข้อเข่า: ก้อนถุงน้ำที่เกิดขึ้นในข้ออาจมีขนาดใหญ่จนไปเบียดบังทางเดินของข้อต่อ ทำให้การพับหรือเหยียดทำได้ไม่สุด

เช็กอาการแบบไหนที่เรียกว่าเข้าข่ายมีปัญหา

อาการที่หมอมักพบคือ คนไข้จะรู้สึกเจ็บจี๊ดบริเวณข้อเข่าทันทีที่พยายามเหยียดขาออก บางครั้งอาจรู้สึกเหมือนมีก้อนอะไรบางอย่างวิ่งไปมาอยู่ข้างในเข่า หากฝืนเหยียดอาจจะรู้สึกแน่นหรือตึงจนทนไม่ไหว ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นเป็นพักๆ หรือล็อคค้างไว้นานจนขยับไม่ได้เลยในบางกรณี

ตรวจวินิจฉัยอย่างไรให้มั่นใจว่าเข่าล็อคจริง

เมื่อมาพบหมอ เราจะไม่เพียงแค่ซักประวัติอาการ แต่จะมีการทดสอบแรงและการเคลื่อนไหวของข้อเข่าร่วมด้วย หากสงสัยว่ามีความผิดปกติภายใน ขั้นตอนถัดไปคือการทำภาพถ่ายทางรังสี เช่น การทำ MRI เพื่อดูความเสียหายของหมอนรองกระดูกและเนื้อเยื่ออ่อน ซึ่งวิธีนี้จะช่วยให้เห็นปัญหาได้อย่างชัดเจนที่สุดว่าจุดไหนที่เข้าไปขัดอยู่ภายในข้อ

วิธีรักษา ตั้งแต่ปรับพฤติกรรมจนถึงการผ่าตัด

การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ หากเป็นไม่มาก หมอจะเริ่มจากการทำกายภาพบำบัดและการปรับเปลี่ยนท่าทางการเดินเพื่อลดแรงกดทับ แต่ถ้าหากเป็นกรณีที่ชิ้นส่วนของกระดูกหรือหมอนรองกระดูกเข้าไปขัดขวางอย่างรุนแรง การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่ามักเป็นทางออกที่ดีที่สุด เพราะเป็นแผลเล็ก ฟื้นตัวไว และสามารถเอาเศษที่ขัดอยู่ออกได้อย่างแม่นยำ

ดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้เข่าล็อคกลับมาซ้ำ

การบริหารกล้ามเนื้อรอบหัวเข่าให้แข็งแรงอยู่เสมอเป็นกุญแจสำคัญที่สุด เพราะกล้ามเนื้อที่แน่นแรงจะช่วยพยุงข้อต่อและลดภาระของหมอนรองกระดูกได้ หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องใช้เข่ากระแทกแรงๆ หรือการนั่งพับเพียบขัดสมาธินานเกินไป เพียงเท่านี้ก็จะช่วยรักษาข้อเข่าให้ใช้งานได้ยาวนานและลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะข้อเข่าล็อคได้เป็นอย่างดี