โรคตื่นตระหนก: เมื่อจู่ๆ ใจสั่น หายใจไม่ออก เหมือนกำลังจะตาย

อาการใจสั่น หายใจไม่ออกแบบฉับพลัน ทั้งที่ไม่ได้ออกกำลังกาย

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการที่น่าตกใจ จู่ๆ ก็รู้สึกใจเต้นแรงเร็วเหมือนหัวใจจะหลุดออกมา มือไม้สั่น เหงื่อแตกท่วมตัว ทั้งที่ก่อนหน้านั้นก็ทำกิจวัตรปกติไม่ได้มีเรื่องเครียดอะไรเป็นพิเศษ หลายคนกังวลว่าตัวเองกำลังเป็นโรคหัวใจ หรือเส้นเลือดในสมองตีบจนต้องรีบไปห้องฉุกเฉิน แต่ผลตรวจร่างกายกลับออกมาปกติทุกอย่าง อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนของ โรคตื่นตระหนก หรือที่รู้จักกันในชื่อ Panic Disorder ซึ่งเป็นภาวะที่ระบบประสาทอัตโนมัติทำงานผิดปกติชั่วคราว

โรคตื่นตระหนกคืออะไร ทำไมร่างกายถึงแสดงอาการรุนแรงขนาดนั้น

ถ้าให้อธิบายให้เข้าใจง่าย ร่างกายของเรามีระบบเตือนภัยภายใน เมื่อเกิดอันตรายระบบนี้จะสั่งให้เราสู้หรือหนี โดยจะหลั่งสารที่ทำให้หัวใจเต้นเร็วเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อ แต่สำหรับผู้ที่เป็น โรคตื่นตระหนก ระบบเตือนภัยนี้เกิดรวนและทำงานผิดจังหวะ ทั้งที่ไม่มีอันตรายจริงๆ อยู่ตรงหน้า แต่ร่างกายกลับส่งสัญญาณเตือนภัยระดับสูงสุดออกมา ทำให้เรารู้สึกเหมือนกำลังเผชิญกับสถานการณ์คอขาดบาดตายโดยไม่มีสาเหตุ

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าคุณกำลังเผชิญกับอาการตื่นตระหนก

อาการส่วนใหญ่ที่พบได้บ่อยมักจะเกิดขึ้นฉับพลันและรุนแรงภายใน 10 นาที โดยมักมีอาการดังนี้รวมกันอย่างน้อย 4 อย่าง:

• ใจสั่น หัวใจเต้นแรง หรือจังหวะการเต้นผิดปกติ
• เหงื่อออกมากแม้ไม่ได้อยู่ในที่ร้อน
• ตัวสั่น มือสั่น หรือรู้สึกสั่นจากข้างใน
• รู้สึกหายใจไม่อิ่ม หายใจติดขัด เหมือนมีอะไรมาบีบรัดหน้าอก
• รู้สึกจุกแน่นหน้าอก หรือปวดท้อง
• คลื่นไส้ วิงเวียนศีรษะ เหมือนจะเป็นลม
• รู้สึกชาตามปลายมือปลายเท้า หรือรู้สึกเหมือนร่างกายไม่ใช่ของตัวเอง
• กลัวว่าตัวเองกำลังจะเสียสติหรือกำลังจะตาย

วิธีรับมือเมื่ออาการตื่นตระหนกกำเริบแบบเฉียบพลัน

เมื่ออาการเหล่านี้เกิดขึ้น สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการตั้งสติและปรับจังหวะการหายใจ:

• ควบคุมลมหายใจ: หายใจเข้าลึกๆ ทางจมูกนับ 1-4 แล้วค่อยๆ ผ่อนลมหายใจออกทางปากช้าๆ นับ 1-6 วิธีนี้จะช่วยส่งสัญญาณบอกสมองว่าไม่มีอันตรายจริงๆ
• จดจ่อกับสิ่งที่จับต้องได้: มองหาวัตถุรอบตัว 5 อย่างที่สัมผัสได้ เพื่อดึงตัวเองกลับมาสู่โลกความจริง
• ห้ามคิดไปไกล: บอกตัวเองว่าอาการนี้เป็นแค่ปฏิกิริยาของร่างกาย เดี๋ยวจะค่อยๆ หายไปเอง ไม่ใช่โรคหัวใจและคุณไม่ได้กำลังจะตาย

การรักษาโรคตื่นตระหนกให้หายขาดและกลับมาใช้ชีวิตปกติ

ข่าวดีคือ โรคตื่นตระหนก สามารถรักษาให้หายได้และไม่ต้องทนทุกข์อยู่ตลอดไป แนวทางการรักษาหลักมีอยู่ 2 วิธี คือการใช้ยาเพื่อปรับสมดุลสารเคมีในสมองให้ระบบเตือนภัยทำงานเป็นปกติ และการทำจิตบำบัดเพื่อปรับกระบวนการคิดและพฤติกรรม หากคุณเริ่มรู้สึกว่าอาการเหล่านี้รบกวนชีวิตประจำวัน หรือทำให้ไม่กล้าออกไปใช้ชีวิตเหมือนเดิม ควรปรึกษาจิตแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้กลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง