เสียงแหบเรื้อรังในวัยรุ่น: ระวังเรื่องเนื้องอกที่สายเสียงใกล้ตัวกว่าที่คิด

ช่วงวัยรุ่นเป็นวัยที่เสียงเริ่มเปลี่ยนผ่าน มีการใช้งานเสียงกันอย่างเต็มที่ ทั้งการคุยกับเพื่อน ร้องเพลงเชียร์กีฬา หรือแม้กระทั่งการเป็นสตรีมเมอร์เกมที่ต้องพูดคุยเสียงดังติดต่อกันหลายชั่วโมง แต่ถ้าวันหนึ่งลูกหลานวัยรุ่นของคุณเกิดมีอาการเสียงแหบเรื้อรัง นานเกินสองสัปดาห์โดยไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้น ทั้งที่ไม่ได้เป็นหวัดหรือเจ็บคอ นี่คือสัญญาณเตือนที่หมออยากให้คุณพ่อคุณแม่และตัวน้องๆ เองเริ่มหันมาใส่ใจ เพราะมันอาจไม่ใช่แค่เสียงแหบธรรมดา แต่อาจมีเจ้าเนื้องอกที่สายเสียงในวัยรุ่นแอบซ่อนอยู่

เนื้องอกที่สายเสียงในวัยรุ่นคืออะไร และเกิดขึ้นได้อย่างไร?

เวลาที่เราพูดหรือเปล่งเสียง สายเสียงสองข้างจะต้องขยับเข้าหากันและสั่นสะเทือนด้วยความเร็วสูงมาก หากมีการใช้งานเสียงที่ผิดวิธี เช่น การะแทกเสียง ตะโกนบ่อยๆ หรือใช้เสียงดังเกินกำลังติดต่อกันเป็นเวลานาน จะทำให้เยื่อบุสายเสียงเกิดการเสียดสี บาดเจ็บ และอักเสบซ้ำๆ จนกลายเป็นตุ่มแผลเล็กๆ คล้ายตาปลา ซึ่งในทางการแพทย์เรามักจะเรียกว่าก้อนที่สายเสียง หรือ Vocal Cord Nodules ซึ่งเป็นเนื้องอกชนิดที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มวัยรุ่นที่ใช้งานเสียงหนัก

เช็กอาการเบื้องต้น เสียงแหบแบบไหนที่ควรระวัง?

อาการหลักที่พาวัยรุ่นเดินเข้ามาหาหมอที่ห้องตรวจก็คือเสียงแหบ โดยลักษณะเสียงจะมีความสั่นพร่า ลมรั่ว หรือพูดแล้วต้องออกแรงมากกว่าปกติเพื่อให้มีเสียงออกมา บางคนอาจรู้สึกเหมือนมีอะไรติดอยู่ในคอต้องกระแอมบ่อยๆ หรือเสียงหมดระหว่างวัน ถ้าสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ยาวนานเกินสองสัปดาห์ ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด เพราะหากปล่อยให้เป็นเรื้อรัง ก้อนเนื้อที่สายเสียงอาจมีขนาดใหญ่ขึ้นและแข็งตัวขึ้น ซึ่งจะรักษายากขึ้นตามไปด้วย

คุณหมอตรวจวินิจฉัยสายเสียงอย่างไร ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด

หลายคนพอได้ยินคำว่าส่องกล้องตรวจคอ ก็มักจะจินตนาการไปในทางที่น่ากลัว แต่ในความเป็นจริงแล้ว การตรวจเนื้องอกที่สายเสียงในปัจจุบันมีความนุ่มนวลและใช้เวลาสั้นมาก หมอจะใช้กล้องขนาดเล็กสอดผ่านทางจมูกหรือช่องปาก เพื่อดูภาพถ่ายของสายเสียงแบบเรียลไทม์บนจอภาพ ทำให้เราเห็นขนาด ตำแหน่ง และความผิดปกติของก้อนเนื้อได้อย่างชัดเจน โดยใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที และไม่จำเป็นต้องดมยาสลบ

วิธีรักษา: พักเสียงหรือต้องผ่าตัด?

ข่าวดีคือ เนื้องอกที่สายเสียงในวัยรุ่นส่วนใหญ่ ไม่ใช่เนื้อร้าย และสามารถรักษาให้หายขาดได้โดยไม่ต้องผ่าตัด แนวทางหลักๆ มีดังนี้

• การพักการใช้เสียง: งดการพูดตะโกน การร้องเพลงเสียงดัง หรือการกระซิบแรงๆ (การกระซิบทำให้สายเสียงตึงเครียดมากกว่าการพูดปกติเสียอีก)
• การฝึกพูดที่ถูกวิธี: พบนักอรรถบำบัดเพื่อเรียนรู้วิธีการใช้เสียงจากกะบังลม ลดการเกร็งบริเวณลำคอ
• การผ่าตัดเล็ก: ในกรณีที่ก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่มาก หรือรักษาด้วยวิธีพักเสียงแล้วไม่ดีขึ้น หมออาจพิจารณาการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อตัดก้อนเนื้อออกอย่างนิ่มนวล โดยไม่มีแผลผ่าตัดภายนอกลำคอ

วิธีดูแลตัวเองไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

หลังจากรักษาจนเสียงกลับมาเป็นปกติแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดคือการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน ดื่มน้ำเปล่าสะอาดให้เพียงพอในแต่ละวันเพื่อรักษาความชุ่มชื้นให้สายเสียง หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ที่ทำให้คอแห้ง รวมถึงการหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่หรือการอยู่ในที่มีควันพิษ เพราะสิ่งเหล่านี้ล้วนทำร้ายเยื่อบุสายเสียงโดยตรง