เจาะลึก ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในเด็กเล็ก เมื่อลูกน้อยป่วยเป็นหลอดลมฝอยอักเสบ

ลูกป่วยเป็นหลอดลมฝอยอักเสบ คุณพ่อคุณแม่ควรเตรียมรับมืออย่างไร

เวลาลูกน้อยเริ่มมีอาการไอ มีน้ำมูก หรือหอบเหนื่อย โดยเฉพาะถ้าเป็นเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 2 ปี สิ่งที่คุณหมอพบเจอได้บ่อยคือโรคหลอดลมฝอยอักเสบ ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อไวรัสจนทำให้ทางเดินหายใจส่วนปลายเกิดการอักเสบ บวม และมีเสมหะเหนียวข้นเข้าไปอุดกั้น ทำให้ลูกหายใจลำบากและเหนื่อยหอบได้ง่าย การเข้าใจถึงภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในเด็กเล็กจะช่วยให้ผู้ปกครองสังเกตอาการผิดปกติและพาเด็กมาพบแพทย์ได้ทันท่วงที

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวังเป็นพิเศษในเด็กเล็ก

แม้โรคหลอดลมฝอยอักเสบส่วนใหญ่จะหายเองได้ แต่ในเด็กบางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ทำให้โรครุนแรงขึ้น ดังนี้

• ภาวะขาดน้ำ: เมื่อลูกหายใจหอบและมีไข้ เด็กจะสูญเสียน้ำผ่านการหายใจและการระเหยของเหงื่อมากขึ้น หากดื่มนมหรือน้ำได้น้อยลง จะทำให้ร่างกายขาดน้ำ ซึ่งสังเกตได้จากปัสสาวะที่น้อยลงหรือสีเข้มขึ้น
• ภาวะติดเชื้อซ้ำซ้อน: ในช่วงที่หลอดลมบวมและมีเสมหะค้างอยู่ เชื้อแบคทีเรียอาจฉวยโอกาสเข้ามาซ้ำเติม ทำให้เกิดภาวะปอดอักเสบหรือปอดบวมตามมา
• ภาวะหยุดหายใจชั่วคราว: พบได้ในเด็กที่คลอดก่อนกำหนดหรือเด็กที่มีอายุน้อยมากๆ เนื่องจากทางเดินหายใจยังเล็กมากและอ่อนแอ ทำให้เมื่อเกิดอาการบวมรุนแรง อาจส่งผลต่อจังหวะการหายใจจนหยุดหายใจได้

สังเกตอย่างไรว่าอาการเริ่มน่าเป็นห่วง

นอกจากการไอและน้ำมูกแล้ว อาการที่บ่งบอกว่าลูกกำลังเผชิญภาวะแทรกซ้อน คือการที่เด็กดูเพลียมาก ไม่ยอมดูดนม หรือซึมลงอย่างเห็นได้ชัด การวัดไข้และเฝ้าดูการหายใจเป็นเรื่องสำคัญมากในช่วง 3 วันแรกของการเจ็บป่วย

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ต้องพาไปหาหมอทันที

หากลูกมีอาการเหล่านี้ อย่ารอให้ถึงเช้าวันถัดไป ควรพามาโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด

• หายใจหอบจนหน้าอกบุ๋ม หรือปีกจมูกบานเวลาหายใจ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มมีสีคล้ำลง เนื่องจากได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
• หายใจมีเสียงดังวี้ด (Wheezing) ตลอดเวลาแม้ไม่ได้ร้องไห้
• มีไข้สูงติดต่อกันหลายวัน หรือไข้กลับมาสูงอีกครั้งหลังจากดูเหมือนจะหายไปแล้ว
• ลูกซึมลง ปลุกยาก หรือมีอาการกระสับกระส่ายตลอดเวลา

การดูแลลูกน้อยที่บ้านเพื่อป้องกันอาการทรุด

หัวใจสำคัญคือการช่วยให้ลูกหายใจได้โล่งขึ้น การจัดท่านอนให้ศีรษะสูงเล็กน้อยจะช่วยให้การหายใจสะดวกขึ้น รวมถึงการดื่มน้ำสะอาดหรือนมในปริมาณน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อลดความเหนียวของเสมหะ หากลูกมีไข้สามารถเช็ดตัวหรือให้ยาลดไข้ตามน้ำหนักตัวที่แพทย์กำหนด แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดและไม่ควรซื้อยาแก้ไอหรือยาละลายเสมหะให้ลูกกินเองหากยังไม่ผ่านการตรวจจากแพทย์ เพราะในเด็กเล็กยาบางชนิดอาจทำให้เสมหะเหนียวขึ้นจนอุดกั้นทางเดินหายใจได้