วัคซีนเอนเทอโรไวรัส 71 ทำงานอย่างไรและป้องกันโรคได้จริงไหม

รู้จักกับเชื้อตัวร้ายที่ทำให้ลูกน้อยเจ็บป่วย

ช่วงที่ผ่านมาคุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจเริ่มได้ยินชื่อโรค มือ เท้า ปาก กันมากขึ้น โดยเฉพาะเชื้อที่ชื่อว่า เอนเทอโรไวรัส 71 หรือ EV71 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ค่อนข้างรุนแรงกว่าสายพันธุ์อื่น เพราะนอกจากจะมีตุ่มแผลในปากและผื่นที่มือเท้าแล้ว เชื้อนี้ยังอาจลุกลามไปถึงระบบประสาทหรือกล้ามเนื้อหัวใจได้ หลายท่านจึงถามหมอเข้ามามากว่า วัคซีนตัวนี้มีกลไกการออกฤทธิ์และประสิทธิภาพอย่างไร เพื่อให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้นว่าควรให้ลูกฉีดหรือไม่

กลไกการออกฤทธิ์และประสิทธิภาพของวัคซีนป้องกันเชื้อไวรัสเอนเทอโรไวรัส 71: ทำงานอย่างไรในร่างกาย

วัคซีนป้องกันเชื้อ EV71 ที่เราใช้กันในปัจจุบัน พัฒนามาจากเชื้อไวรัสที่ถูกทำให้ตายหรือที่เรียกว่า Inactivated vaccine เมื่อฉีดเข้าไปในร่างกาย วัคซีนจะทำหน้าที่เป็นเสมือนครูฝึกสอนให้ระบบภูมิคุ้มกันของลูกรู้จักกับหน้าตาของเชื้อตัวนี้ โดยที่ตัววัคซีนเองไม่มีฤทธิ์ในการก่อโรค

เมื่อร่างกายได้รับวัคซีน ภูมิคุ้มกันจะจดจำโครงสร้างโปรตีนของเชื้อ EV71 และสร้างแอนติบอดีขึ้นมาเตรียมพร้อมไว้ หากวันไหนที่ลูกไปสัมผัสกับเชื้อจริงตามสนามเด็กเล่นหรือโรงเรียน ร่างกายจะมีกองกำลังที่เตรียมไว้คอยจัดการกับไวรัสทันที ทำให้ลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อหรือหากติดเชื้อ อาการก็มักจะไม่รุนแรงจนถึงขั้นวิกฤต

ความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพการป้องกันโรค

จากการศึกษาทางคลินิกที่ผ่านมา พบว่าวัคซีนนี้มีประสิทธิภาพสูงมากในการป้องกันโรค มือ เท้า ปาก ที่เกิดจากเชื้อ EV71 โดยเฉพาะการป้องกันอาการรุนแรงที่อาจส่งผลต่อสมองและระบบประสาท ซึ่งถือเป็นจุดแข็งที่สุดของวัคซีนตัวนี้ นอกจากนี้ยังช่วยลดอัตราการนอนโรงพยาบาลได้เป็นอย่างดี

ใครบ้างที่ควรได้รับวัคซีนตัวนี้

หมอมักแนะนำวัคซีนตัวนี้ให้กับเด็กเล็กตั้งแต่อายุ 6 เดือน ไปจนถึง 5 ปี เพราะเป็นช่วงวัยที่เด็กมักจะทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนในโรงเรียนหรือศูนย์รับเลี้ยงเด็ก ซึ่งมีความเสี่ยงในการสัมผัสเชื้อสูง สำหรับเด็กที่โตกว่านี้อาจพิจารณาฉีดได้ตามความเหมาะสม โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีการระบาดของโรคบ่อยครั้ง

เตรียมตัวอย่างไรให้ลูกก่อนและหลังฉีดวัคซีน

การเตรียมตัวไม่มีอะไรซับซ้อน เพียงแค่ลูกต้องมีสุขภาพแข็งแรง ไม่มีไข้เฉียบพลันในวันที่มาฉีด ส่วนหลังฉีดวัคซีนแล้ว อาจพบอาการข้างเคียงเล็กน้อย เช่น มีไข้ต่ำๆ ปวดบวมแดงบริเวณที่ฉีด หรืออาจงอแงเล็กน้อย ซึ่งเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกายที่กำลังสร้างภูมิคุ้มกัน คุณพ่อคุณแม่สามารถเช็ดตัวลดไข้หรือให้ยาลดไข้ตามขนาดที่หมอแนะนำได้เลย หากมีอาการผิดปกติที่รุนแรงขึ้น เช่น ไข้สูงไม่ลด หรือซึมลงอย่างเห็นได้ชัด ให้รีบพาลูกมาพบหมอเพื่อตรวจเช็กอาการทันที