ทำไมต้องหมั่นเช็กมวลร่างกายและความเข้มข้นของเลือดด้วยตัวเอง

เช็กสุขภาพตัวเองง่ายๆ เริ่มต้นจากตัวเลขบนเครื่องชั่ง

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอที่คลินิก มักจะบอกว่ารู้สึกเพลียเหนื่อยง่ายหรือน้ำหนักขึ้นผิดปกติ แต่ไม่รู้ว่าจริงๆ แล้วร่างกายข้างในเป็นอย่างไร การประเมินมวลกายและระดับความเข้มข้นของเลือดอย่างสม่ำเสมอจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว หรือเป็นเรื่องที่ต้องรอให้ป่วยก่อนถึงจะมาทำกัน แต่เป็นการลงทุนกับสุขภาพเชิงป้องกันที่ทำได้ง่ายที่สุด

ดัชนีมวลกายบอกอะไรเรามากกว่าแค่ความอ้วน

การคำนวณดัชนีมวลกาย หรือ BMI เป็นด่านแรกที่ช่วยให้เราเห็นภาพรวมว่าน้ำหนักตัวของเราสัมพันธ์กับส่วนสูงหรือไม่ หลายคนเข้าใจผิดว่าดูแค่เลขบนตาชั่งก็พอ แต่จริงๆ แล้วมวลไขมันที่เกินเกณฑ์ส่งผลโดยตรงต่อการทำงานของหัวใจและข้อเข่า การหมั่นประเมินค่านี้ช่วยให้เราปรับพฤติกรรมการกินและการออกกำลังกายได้ทันท่วงที ก่อนที่น้ำหนักจะกลายเป็นปัญหาเรื้อรังที่รักษายาก

เลือดจางหรือเลือดข้นเกินไป สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

ถัดจากการดูรูปร่างแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่หมออยากให้ทุกคนให้ความสำคัญคือการตรวจดูระดับความเข้มข้นของเลือด เพราะเลือดคือระบบขนส่งสารอาหารและออกซิเจนที่สำคัญที่สุด

• หากเลือดจางเกินไป: ร่างกายจะขาดออกซิเจน ทำให้รู้สึกหน้ามืด อ่อนเพลีย และหัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ
• หากเลือดข้นเกินไป: มักเกิดจากการดื่มน้ำน้อยเกินไปหรือภาวะบางอย่าง ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดตันตามหลอดเลือดได้ง่าย

วิธีสังเกตความผิดปกติก่อนไปพบแพทย์

หมอแนะนำให้เริ่มจากการบันทึกตัวเลขสุขภาพของตนเองลงในสมุดหรือแอปพลิเคชันอย่างน้อยทุกสามถึงหกเดือน หากพบว่าค่าน้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลงไปมากกว่าสิบเปอร์เซ็นต์ในระยะเวลาอันสั้น หรือมีอาการเหนื่อยหอบง่ายกว่าปกติแม้จะทำกิจกรรมน้อยลง นี่คือสัญญาณที่ร่างกายกำลังบอกว่าต้องการการดูแลเป็นพิเศษ

การตรวจสุขภาพสม่ำเสมอคือกุญแจสำคัญ

การประเมินมวลกายและระดับความเข้มข้นของเลือดอย่างสม่ำเสมอไม่ได้หมายความว่าต้องเข้าโรงพยาบาลใหญ่ทุกเดือน แต่หมายถึงการตระหนักรู้ว่าร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง การรู้เท่าทันตัวเลขเหล่านี้จะช่วยให้เราปรับไลฟ์สไตล์ได้แม่นยำขึ้น ทำให้การใช้ชีวิตประจำวันมีความสุขและห่างไกลจากโรคภัยไข้เจ็บโดยไม่จำเป็น