ลูกชักคาตา พ่อแม่ต้องทำอย่างไร: คู่มือตั้งสติ สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ

ลูกชักต่อหน้าต่อตา นาทีชีวิตที่พ่อแม่ต้องตั้งสติให้มั่น

เวลาที่ลูกรักเกิดอาการชักขึ้นมาเฉียบพลัน ไม่ว่าจะมีไข้สูงร่วมด้วยหรือไม่ก็ตาม ภาพที่เห็นมักทำให้หัวใจคนเป็นพ่อเป็นแม่แทบสลาย มือไม้สั่นจนทำอะไรไม่ถูก หลายคนตกใจจนเผลอทำในสิ่งที่ไม่ถูกต้องโดยหวังว่าลูกจะปลอดภัย

ในฐานะหมอที่เคยเจอเหตุการณ์แบบนี้ที่ห้องฉุกเฉินบ่อยครั้ง ผมเข้าใจดีว่ามันน่ากลัวแค่ไหน แต่เชื่อเถอะว่า ถ้าเรามีความรู้ติดตัวไว้บ้าง เราจะสามารถช่วยเหลือลูกได้อย่างถูกวิธีและปลอดภัยที่สุดในนาทีวิกฤตนั้นครับ

ตั้งสติให้ดีแล้วมาดู สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำขณะเด็ก กำลังมีอาการชัก

เมื่อลูกเริ่มมีอาการเกร็ง กระตุก หรือตาลอย สิ่งแรกที่สำคัญที่สุดคือการสูดหายใจลึกๆ แล้วจัดการกับสถานการณ์ตรงหน้าตามขั้นตอนเหล่านี้ครับ

วิธีช่วยเหลือเบื้องต้นที่ถูกต้องเมื่อลูกชัก

• ให้นอนตะแคงเสมอ: เพื่อป้องกันไม่ให้เสมหะ น้ำลาย หรืออาเจียนไหลย้อนกลับไปอุดกั้นทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นอันตรายมาก
• จัดสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัย: ขยับสิ่งของมีคม เฟอร์นิเจอร์ หรือของแข็งที่อยู่ใกล้ตัวเด็กออกไปให้พ้นทาง เพื่อไม่ให้หัวกระแทกหรือแขนขาไปฟาดกับสิ่งของ
• คลายเสื้อผ้าให้หลวม: ปลดกระดุมเสื้อผ้า หรือถอดแว่นตาออก เพื่อให้เด็กหายใจได้สะดวกขึ้นและไม่ถูกรัดแน่นจนเกินไป
• จับเวลาและสังเกตอาการ: ดูนาฬิกาว่าอาการชักเริ่มตั้งแต่กี่นาที ลักษณะการเกร็งเป็นอย่างไร ตาค้างไปทางไหน เพื่อนำข้อมูลนี้ไปเล่าให้หมอฟังอย่างละเอียด

ข้อห้ามเด็ดขาด สิ่งที่ไม่ควรทำอย่างยิ่งตอนลูกชัก

• ห้ามเอาอะไรยัดปากเด็ดขาด: ไม่ว่าจะเป็นนิ้วมือ ช้อน ผ้า หรือยาใดๆ เพราะจะทำให้ฟันหัก ไปอุดหลอดลม หรือเสี่ยงโดนเด็กกัดนิ้วขาดได้
• ห้ามล็อกตัวหรือตรึงแขนขา: การพยายามไปกดหรือฝืนแรงเกร็งของเด็ก อาจทำให้กระดูกหักหรือกล้ามเนื้อฉีกขาดได้ ปปล่อยให้เขาชักตามธรรมชาติในท่าที่ปลอดภัยดีที่สุด
• ห้ามให้กินน้ำหรือยาขณะกำลังชัก: เพราะเด็กยังไม่มีสติพอ อาจสำลักลงปอดกลายเป็นเรื่องใหญ่โต
• ห้ามสาดน้ำใส่หรือพยายามตบหน้า: ไม่ช่วยให้อาการชักหยุดลงได้แต่อย่างใด แถมยังทำให้เด็กตกใจและสำลักน้ำได้อีกด้วย

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาซิ่งไปโรงพยาบาลทันที

โดยทั่วไป อาการชักจากไข้สูงในเด็กมักจะหยุดได้เองภายในสองถึงสามนาที และเด็กจะค่อยๆ ฟื้นคืนสติ แต่ถ้าหากเจอสถานการณ์เหล่านี้ ให้รีบเรียกรถพยาบาลหรือพาไปส่งโรงพยาบาลโดยด่วน

• อาการชักกินเวลานานเกินห้านาทีแล้วยังไม่ยอมหยุด
• ชักติดต่อกันหลายครั้งโดยที่ยังไม่ทันได้สติคืนมาเลย
• หลังอาการชักสงบลงแล้ว เด็กยังซึมมาก หรือหายใจผิดปกติ
• เป็นอาการชักครั้งแรกในชีวิตของลูก

การมีความรู้ที่ถูกต้องจะช่วยลดความตื่นตระหนกและปกป้องลูกน้อยจากอันตรายซ้อนเร้นได้ จงจำไว้ว่าความใจเย็นและสติของพ่อแม่คือยาวิเศษที่ดีที่สุดในนาทีฉุกเฉินครับ