ทำไมการติดเชื้อซิฟิลิสถึงทำให้เสี่ยงติดเชื้อเอชไอวีมากขึ้น

ทำไมหมอถึงมักเตือนเรื่องซิฟิลิสกับเอชไอวีไปพร้อมๆ กัน

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวลใจเรื่องแผลที่อวัยวะเพศหรือผื่นตามฝ่ามือฝ่าเท้า ซึ่งพอตรวจออกมาเป็นซิฟิลิส หมอมักจะแนะนำให้ตรวจหาเชื้อเอชไอวีควบคู่กันไปด้วย หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมต้องตรวจพร้อมกัน ทั้งสองโรคนี้เกี่ยวข้องกันอย่างไร วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายที่สุดครับ

กลไกที่ทำให้แผลซิฟิลิสเป็นประตูเปิดรับเชื้อเอชไอวี

เวลาที่เราติดเชื้อซิฟิลิส ร่างกายมักจะมีแผลเกิดขึ้น โดยเฉพาะในระยะแรกของโรค แผลซิฟิลิสจะมีลักษณะเป็นแผลสะอาด ขอบเรียบ และที่สำคัญคือมักไม่ค่อยเจ็บ ทำให้หลายคนอาจมองข้ามหรือคิดว่าเป็นแผลเล็กๆ น้อยๆ เดี๋ยวก็หายเอง แผลพวกนี้แหละครับที่เป็นจุดเปราะบางที่สุด

เมื่อมีแผลเกิดขึ้น ร่างกายจะส่งเม็ดเลือดขาวจำนวนมากมารวมตัวกันบริเวณนั้นเพื่อพยายามกำจัดเชื้อซิฟิลิส ซึ่งเม็ดเลือดขาวเหล่านี้คือเป้าหมายหลักที่เชื้อเอชไอวีชอบมากที่สุด เมื่อเราไปสัมผัสหรือมีเพศสัมพันธ์กับคนที่มีเชื้อเอชไอวี เชื้อตัวนี้จะใช้แผลซิฟิลิสเป็นช่องทางผ่านเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายขึ้น และใช้เม็ดเลือดขาวที่มามุงอยู่ตรงแผลนั้นเป็นแหล่งขยายพันธุ์เชื้อได้อย่างรวดเร็ว

การอักเสบในเนื้อเยื่อช่องทางเพศสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น

นอกจากตัวแผลโดยตรงแล้ว การติดเชื้อซิฟิลิสยังทำให้เนื้อเยื่อบริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือแม้แต่ในช่องปากเกิดการอักเสบเรื้อรัง เนื้อเยื่อที่อักเสบจะมีความอ่อนแอและเปราะบางกว่าปกติ ทำให้มีโอกาสเกิดรอยถลอกเล็กๆ ได้ง่ายขึ้นในระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ รอยถลอกเหล่านี้คือจุดที่เชื้อเอชไอวีจะแทรกซึมผ่านเข้าไปในร่างกายเราได้อย่างสะดวกโดยที่เราไม่รู้ตัว

ลดความเสี่ยงตั้งแต่วันนี้ด้วยการป้องกันที่ถูกต้อง

หากถามว่าเราจะเลี่ยงความเชื่อมโยงระหว่างการติดเชื้อซิฟิลิสกับการเพิ่มโอกาสรับเชื้อเอชไอวีได้อย่างไร คำตอบที่สำคัญที่สุดคือการใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ แต่ถุงยางเองก็อาจไม่ได้ป้องกันแผลซิฟิลิสได้ร้อยเปอร์เซ็นต์หากแผลนั้นอยู่นอกเขตที่ถุงยางปกปิดไว้ ดังนั้นการหมั่นสังเกตตัวเองเป็นเรื่องสำคัญมาก

• หมั่นตรวจเช็คอวัยวะเพศและร่างกายตัวเองบ่อยๆ หากพบแผลหรือผื่นผิดปกติให้รีบมาพบหมอทันที
• ถ้ามีพฤติกรรมเสี่ยง ควรมาตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นประจำ
• หากตรวจพบว่าติดเชื้อซิฟิลิส ต้องรีบรักษาให้หายขาดตามกำหนด และงดมีเพศสัมพันธ์จนกว่าหมอจะยืนยันว่าปลอดภัย

การเข้าใจกลไกของโรคไม่ได้มีไว้เพื่อให้เราตื่นตระหนก แต่เพื่อให้เราดูแลตัวเองได้อย่างถูกจุดและปลอดภัยมากขึ้นครับ หากใครมีข้อสงสัยหรือกังวลใจเรื่องสุขภาพทางเพศ อย่าเก็บไว้คนเดียว การเข้ามาปรึกษาหมอเพื่อรับการตรวจที่ถูกต้องคือจุดเริ่มต้นของการดูแลตัวเองที่ดีที่สุด