ทำไมการติดเชื้อซิฟิลิสถึงทำให้เสี่ยงติดเชื้อเอชไอวีมากขึ้น?

ทำไมเป็นซิฟิลิสแล้ว ถึงมีโอกาสรับเชื้อเอชไอวีได้ง่ายกว่าคนอื่น

หลายครั้งที่หมอตรวจพบผู้ป่วยติดเชื้อซิฟิลิส มักจะพบคำถามตามมาว่าทำไมถึงต้องตรวจหาเชื้อเอชไอวีควบคู่ไปด้วยกันเสมอ เรื่องนี้ไม่ใช่ความบังเอิญหรือแค่การตรวจสุขภาพทั่วไปครับ แต่มันมีเหตุผลทางการแพทย์ที่สำคัญมาก เพราะทั้งสองโรคนี้มีความสัมพันธ์กันเหมือนคู่เงาตามตัว โดยเฉพาะเรื่องความเชื่อมโยงระหว่างการติดเชื้อซิฟิลิสกับการเพิ่มโอกาสรับเชื้อเอชไอวีที่มีกลไกชัดเจนในทางระบาดวิทยา

แผลจากซิฟิลิส ประตูบานใหญ่ที่เปิดรับเชื้อโรค

ซิฟิลิสมีลักษณะเด่นอย่างหนึ่งคือการเกิดแผล หรือที่เรียกว่า แผลริมแข็ง (chancre) ซึ่งมักจะเป็นแผลที่ไม่ค่อยเจ็บ ทำให้หลายคนชะล่าใจไม่ได้ไปรักษา แต่ในมุมมองของแพทย์ แผลเหล่านี้เปรียบเสมือนประตูที่เปิดกว้างครับ เมื่อผิวหนังหรือเยื่อบุบริเวณอวัยวะเพศเกิดแผล ผนังกั้นทางธรรมชาติของร่างกายถูกทำลาย ทำให้เชื้อเอชไอวีสามารถผ่านเข้าไปในกระแสเลือดหรือเข้าสู่ระบบน้ำเหลืองได้ง่ายขึ้นอย่างมหาศาลเมื่อเทียบกับผิวหนังที่ปกติ

กลไกการดึงดูดเม็ดเลือดขาวของร่างกาย

เวลาที่เรามีการติดเชื้อซิฟิลิส ร่างกายจะส่งเม็ดเลือดขาวไปที่บริเวณแผลเพื่อกำจัดเชื้อโรค ซึ่งเซลล์เม็ดเลือดขาวกลุ่มนี้แหละครับที่เป็นเป้าหมายหลักของเชื้อเอชไอวี เมื่อมีเม็ดเลือดขาวมารวมตัวกันที่แผลจำนวนมาก จึงเป็นการเปิดโอกาสให้เชื้อเอชไอวีที่สัมผัสเข้ามาสามารถเกาะติดและแทรกซึมเข้าสู่เซลล์เจ้าบ้านได้อย่างรวดเร็วและง่ายดายกว่าปกติหลายเท่าตัว

ทำไมต้องรีบตรวจและรักษาให้เร็วที่สุด

หากถามว่าเราจะลดความเสี่ยงนี้ได้อย่างไร คำตอบที่ง่ายและตรงไปตรงมาที่สุดคือการป้องกันและรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ หากพบว่าตนเองมีพฤติกรรมเสี่ยงหรือเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น มีแผลที่อวัยวะเพศ หรือมีผื่นขึ้นตามฝ่ามือฝ่าเท้า ควรเข้ามาพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดทันทีครับ

• การรักษาซิฟิลิสให้หายขาดจะช่วยปิดประตูทางเข้าของเชื้อเอชไอวี
• การใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ช่วยลดโอกาสรับเชื้อทั้งสองชนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• หากติดเชื้อซิฟิลิสแล้ว หมอแนะนำให้ตรวจติดตามเชื้อเอชไอวีเป็นระยะตามคำแนะนำ เพราะการรู้สถานะเลือดของตนเองช่วยให้วางแผนการดูแลสุขภาพได้ดีที่สุด

คำแนะนำจากหมอเพื่อความปลอดภัยในระยะยาว

ความเชื่อมโยงระหว่างการติดเชื้อซิฟิลิสกับการเพิ่มโอกาสรับเชื้อเอชไอวีเป็นเรื่องที่ควรรู้เพื่อการป้องกันตัวที่ดีขึ้น หมออยากให้มองว่าการตรวจสุขภาพทางเพศเป็นเรื่องปกติเหมือนการตรวจสุขภาพประจำปี หากใครกังวลใจหรือมีอาการไม่สบายใจ สามารถเข้ามาพูดคุยและตรวจเช็กที่คลินิกได้เสมอครับ การรักษาที่รวดเร็วคือทางออกที่ดีที่สุดสำหรับสุขภาพของคุณเอง