โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบเฉียบพลัน ปวดแสบตอนปัสสาวะสัญญาณเตือนที่ต้องรีบจัดการ

ตื่นมาเข้าห้องน้ำกลางดึกบ่อยแถมแสบขัด อาการแบบนี้ใช่โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบเฉียบพลันหรือเปล่า

เวลาที่มีอาการปวดหน่วงๆ ที่ท้องน้อย เดี๋ยวก็อยากเข้าห้องน้ำ แถมตอนสุดท้ายของการปัสสาวะยังมีอาการแสบขัดจนต้องนิ่วหน้า หลายคนมักจะคิดว่าเป็นเรื่องปกติจากการอั้นฉี่ระหว่างทำงาน แต่ในความเป็นจริงแล้ว นี่คือสัญญาณเตือนคลาสสิกของโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบเฉียบพลัน ที่มักจะจู่โจมเราแบบไม่ทันตั้งตัวและสร้างความรำคาญใจให้กับการใช้ชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก

ทำไมอยู่ดีๆ ถึงเป็นโรคนี้ได้ สาเหตุมาจากพฤติกรรมอะไรบ้าง

โรคนี้ส่วนใหญ่เกิดจากการที่เจ้าเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งปกติมักจะอาศัยอยู่รอบๆ ทวารหนัก เดินทางเล็ดลอดเข้าไปทักทายในท่อปัสสาวะและขึ้นไปตั้งรกรากในกระเพาะปัสสาวะของเรา โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีท่อปัสสาวะสั้นและอยู่ใกล้กับช่องคลอด ทำให้เชื้อโรคเดินทางเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายกว่าผู้ชาย

พฤติกรรมในชีวิตประจำวันที่เราทำกันจนชินก็มีส่วนกระตุ้นชั้นดี ไม่ว่าจะเป็น:

• การอั้นปัสสาวะเป็นเวลานาน: ทำให้แบคทีเรียมีเวลาเบ่งบานและเพิ่มจำนวนในกระเพาะปัสสาวะ
• ดื่มน้ำน้อยเกินไป: ร่างกายไม่มีปริมาณน้ำเพียงพอที่จะช่วยขับล้างแบคทีเรียออกไปทุกครั้งที่เข้าห้องน้ำ
• การเช็ดทำความสะอาดผิดวิธี: การเช็ดจากด้านหลังมาด้านหน้า เป็นการพาเชื้อโรคจากลำไส้มาสู่ท่อปัสสาวะโดยตรง
• การมีเพศสัมพันธ์: แรงเสียดทานอาจดันแบคทีเรียให้เข้าไปใกล้ท่อปัสสาวะมากขึ้น

เช็กลิสต์อาการเตือน ช่วงแรกเริ่มรู้สึกอย่างไรและเมื่อไหร่ควรระวัง

อาการของโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบเฉียบพลันมักจะมาไวและชัดเจนมาก โดยมักจะสังเกตได้จากอาการเหล่านี้:

• ปวดปัสสาวะบ่อยครั้งขึ้น แต่ละครั้งออกทีละน้อย
• รู้สึกปวดแสบหรือร้อนผ่าวบริเวณปลายท่อปัสสาวะ โดยเฉพาะช่วงที่ปัสสาวะเกือบจะหมด
• มีอาการปวดหน่วงบริเวณท้องน้อยเหนือหัวหน่าว
• สีของปัสสาวะอาจขุ่นกว่าปกติ หรือบางครั้งอาจมีเลือดปนออกมาจางๆ
• รู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด อยากจะเข้าห้องน้ำใหม่อีกครั้งทันทีที่เดินออกมา

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นและการรักษาจากแพทย์

เมื่อเริ่มมีอาการระคายเคือง สิ่งแรกที่ควรทำคือการปรับพฤติกรรมเร่งด่วน ควบคู่ไปกับการรักษาทางการแพทย์ที่ถูกต้อง

ดื่มน้ำเปล่าให้มากๆ เพื่อช่วยชะล้างเชื้อโรค

การดื่มน้ำสะอาดในปริมาณที่มากพอ จะช่วยเจือจางแบคทีเรียและขับพวกมันออกจากร่างกายผ่านการปัสสาวะทุกๆ ชั่วโมง พยายามหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน แอลกอฮอล์ หรืออาหารรสจัด เพราะสิ่งเหล่านี้จะไปกระตุ้นผนังกระเพาะปัสสาวะให้อักเสบและแสบขัดมากขึ้นไปอีก

กินยาปฏิชีวนะให้ครบถ้วนตามแพทย์สั่ง

หากอาการไม่ดีขึ้นหรือเริ่มมีไข้ร่วมด้วย จำเป็นต้องมาพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะและรับยาปฏิชีวนะฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ข้อสำคัญคือต้องกินยาให้ครบตามจำนวนวันที่แพทย์สั่ง แม้ว่าอาการปวดแสบจะหายไปตั้งแต่สองวันแรกแล้วก็ตาม เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อดื้อยาและกลับมาเป็นซ้ำอีก

วิธีปรับพฤติกรรมง่ายๆ เพื่อป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

โรคนี้ถ้าเป็นแล้วมักจะมีโอกาสกลับมาทักทายเราได้อีกถ้าพฤติกรรมยังเหมือนเดิม การป้องกันจึงเป็นหัวใจสำคัญที่ดีที่สุด

• เลิกนิสัยอั้นปัสสาวะ ปวดเมื่อไหร่ต้องหาเวลาเข้าห้องน้ำทันที
• ดื่มน้ำให้ได้วันละ 8 ถึง 10 แก้วเป็นประจำทุกวัน
• ทำความสะอาดและเช็ดจากหน้าไปหลังทุกครั้งหลังขับถ่าย
• ปัสสาวะทันทีหลังการมีเพศสัมพันธ์ เพื่อช่วยขับเชื้อโรคที่อาจเล็ดลอดเข้าไปให้ออกมา
• หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์สวนล้างช่องคลอดที่มีน้ำหอมแรงๆ เพราะอาจไปทำลายสมดุลของแบคทีเรียดีตามธรรมชาติ