ท้องเสีย อาเจียนพุ่ง: รู้จักเจ้าโนโรไวรัส ตัวการร้ายที่มากับอาหารและน้ำ

ช่วงนี้ถ้าใครมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนแรงแบบไม่ทันตั้งตัว พร้อมกับท้องเสียตามมาติดๆ จนแทบไม่มีแรงลุกจากเตียง บอกเลยว่าคุณไม่ได้แค่อาหารเป็นพิษธรรมดาแล้ว แต่อาจกำลังเผชิญหน้ากับเจ้า การติดเชื้อโนโรไวรัส ไวรัสตัวจี๊ดที่ระบาดได้ง่ายและรวดเร็วมาก ไม่ว่าจะเด็กหรือผู้ใหญ่ก็โดนเล่นงานกันมานักต่อนนักแล้ว

โนโรไวรัสคืออะไร ทำไมถึงติดกันง่ายจัง?

เจ้าตัวนี้เป็นเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่เป็นสาเหตุหลักของอาการท้องเสียและการอเจียนที่แพร่กระจายได้เร็วสุดๆ ความน่ากลัวของมันคือ ต่อให้มีเชื้อหลุดเข้าไปในร่างกายแค่เพียงนิดเดียว ก็เพียงพอที่จะทำให้เราล้มหมอนนอนเสื่อได้แล้ว แถมเชื้อตัวนี้ยังอึดทนทานต่อสภาพแวดล้อมได้ดีมากๆ แอลกอฮอล์เจลล้างมือทั่วไปก็เอาแทบไม่อยู่ ทำให่มันติดกันง่ายในครอบครัว โรงเรียน หรือที่ทำงาน

ติดเชื้อโนโรไวรัสแล้ว ร่างกายส่งสัญญาณเตือนอะไรบ้าง?

เวลาที่เชื้อนี้บุกรุกเข้าร่างกาย ระยะเวลาฟักตัวค่อนข้างไวมาก แค่ประมาณ 12 ถึง 48 ชั่วโมง อาการก็จะเริ่มแสดงออกมา โดยจุดสังเกตเด่นๆ มีดังนี้

• คลื่นไส้และอาเจียน: มักจะเป็นอาการแรกๆ ที่มาแบบพุ่งพรวดและเป็นหลายครั้งต่อวัน
• ท้องเสีย ถ่ายเหลว: อุจจาระจะเหลวเป็นน้ำ แต่โดยทั่วไปไม่มีมูกเลือดปน
• ปวดเกร็งช่องท้อง: มีอาการปวดมวนท้องร่วมด้วย
• มีไข้ต่ำๆ และปวดเมื่อยตัว: บางคนอาจรู้สึกหนาวสั่น อ่อนเพลียเหมือนคนจะเป็นไข้หวัด

เชื้อมันแพร่กระจายมาหาเราได้ยังไง?

เส้นทางหลักๆ ที่เจ้าไวรัสตัวนี้ใช้เดินทางเข้าสู่ร่างกายเรา มีอยู่ไม่กี่ทางที่ต้องระวังให้ดี

• อาหารและน้ำดื่มที่ปนเปื้อน: โดยเฉพาะอาหารทะเลพวกหอย หรือผักผลไม้สดที่ล้างไม่สะอาด รวมถึงน้ำแข็งที่ไม่สะอาด
• การสัมผัสโดยตรง: ไปจับโดนพื้นผิวสิ่งของที่มีเชื้อโรคติดอยู่ เช่น ลูกบิดประตู ราวบันได แล้วเผลอเอามือมาหยิบอาหารเข้าปาก
• คนสู่คน: การอยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วย หรือไปสัมผัสกับสารคัดหลั่ง เช่น อาเจียน หรืออุจจาระของผู้ป่วย

เป็นแล้วต้องรักษาอย่างไร ดูแลตัวเองเบื้องต้นที่บ้าน

ข่าวดีคือ การติดเชื้อโนโรไวรัส ส่วนใหญ่เป็นโรคที่หายเองได้ภายใน 2 ถึง 3 วัน สิ่งสำคัญที่สุดคือการประคับประคองอาการและป้องกันภาวะขาดน้ำ

• จิบเกลือแร่ ORS: จิบทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไปจากการอาเจียนและท้องเสีย ห้ามดื่มน้ำเปล่ารวดเดียวเยอะๆ เพราะจะกระตุ้นให้อาเจียนหนักกว่าเดิม
• กินอาหารอ่อนๆ: เมื่อเริ่มทุเลาอาการคลื่นไส้ ให้ทานอาหารย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก หรือซุปใส
• หลีกเลี่ยงนมและอาหารมัน: งดเว้นผลิตภัณฑ์จากนม อาหารรสจัด และอาหารไขมันสูงชั่วคราว
• พักผ่อนให้เพียงพอ: ให้ร่างกายได้ซ่อมแซมและฟื้นฟูตัวเอง

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ ต้องรีบไปหาหมอทันที?

แม้โรคนี้จะหายได้เอง แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย แปลว่าร่างกายเริ่มวิกฤตจากภาวะขาดน้ำ ต้องรีบไปโรงพยาบาลด่วน

• อาเจียนหรือท้องเสียไม่หยุดติดต่อกันหลายชั่วโมงจนหมดแรง
• ปัสสาวะไม่ออกเลย หรือปัสสาวะมีสีเข้มจัด
• เวียนหัว หน้ามืด หรือรู้สึกเหมือนจะเป็นลมเวลาลุกขึ้นยืน
• มีไข้สูงร่วมด้วย
• อาการไม่ดีขึ้นเลยหลังผ่านไป 3 วัน

วิธีป้องกันตัวจากโนโรไวรัส ฉบับทำได้จริงในชีวิตประจำวัน

เพราะยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคนี้โดยเฉพาะ การป้องกันที่ดีที่สุดจึงอยู่ที่สุขอนามัยส่วนบุคคล

• ล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่: เน้นย้ำว่าต้องล้างด้วยน้ำและสบู่ให้สะอาดอย่างน้อย 20 วินาที โดยเฉพาะก่อนกินข้าวและหลังเข้าห้องน้ำ เพราะเจลแอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อไวรัสตัวนี้ได้ไม่ดีเท่าที่ควร
• กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ: เลือกทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ หลีกเลี่ยงอาหารดิบๆ หรือสุกๆ ดิบๆ
• ทำความสะอาดบ้านด้วยน้ำยาฟอกขาว: หากมีคนในบ้านป่วย ให้ใช้น้ำยาทำความสะอาดที่มีส่วนผสมของคลอรีนเช็ดถูพื้นผิวต่างๆ เพื่อฆ่าเชื้อโรค