เสียงแหบเรื้อรังเพราะภูมิแพ้: เมื่อภูมิแพ้ทางเดินหายใจแอบทำร้ายสายเสียงโดยที่คุณไม่รู้ตัว

ตื่นมาแล้วเสียงแหบ เจ็บคอเรื้อรัง ทั้งที่ไม่ได้เป็นหวัด ใช่ภูมิแพ้หรือเปล่า?

ช่วงนี้หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาที่ห้องตรวจด้วยอาการแปลกๆ ตื่นเช้ามาเสียงแหบ คอแห้ง ระคายคอเหมือนมีอะไรติดอยู่ตลอดเวลา พยายามไอขับเสมหะออกก็ไม่ออก พยายามจิบน้ำอุ่นก็ไม่หาย จนหลายคนกังวลว่าเป็นโรคร้ายแรงที่กล่องเสียงหรือเปล่า แต่พอซักประวัติลึกๆ ลงไป กลับพบสาเหตุที่ใกล้ตัวกว่านั้นมากๆ นั่นคือเรื่องของ ผลกระทบของภูมิแพ้ทางเดินหายใจต ่อสุขภาพเสียงของเรานี่เองครับ

ภูมิแพ้กำเริบ ทำไมถึงลามไปถึงเสียงของเราได้?

เวลาที่เราพูดถึงภูมิแพ้ทางเดินหายใจ เรามักจะนึกถึงอาการจาม น้ำมูกไหล หรือคัดจมูกใช่ไหมครับ แต่ในความเป็นจริง ระบบทางเดินหายใจของเราตั้งแต่จมูก โพรงไซนัส คอหอย ไปจนถึงกล่องเสียงและสายเสียง เป็นผืนเนื้อเยื่อเดียวกันทั้งหมด

เมื่อร่างกายเจอสิ่งกระตุ้น เช่น ฝุ่น ไรฝุ่น ขนสัตว์ หรือละอองเกสร ร่างกายจะหลั่งสารฮีสตามีนออกมา ทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจเกิดการอักเสบ บวม และผลิตเมือกหรือเสมหะออกมามากกว่าปกติ ซึ่งกระบวนการนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในจมูก แต่มันส่งผลต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ลงมาถึงบริเวณลำคอและกล่องเสียงโดยตรงครับ

กลไกความเสียหาย: เสมหะเจ้าปัญหาและการพยายามกระแอมไอ

เมื่อมีน้ำมูกไหลลงคอ หรือที่หมอชอบเรียกว่าอาการน้ำมูกไหลลงคอ (Post-nasal drip) เจ้าเสมหะใสๆ หรือเหนียวๆ เหล่านี้จะไหลมาเคลือบอยู่บริเวณสายเสียงโดยตรง ทำให้สายเสียงไม่สามารถปิดสนิทเวลาที่เราเปล่งเสียงได้ ผลลัพธ์ที่ตามมาคือเสียงของเราจะเริ่มแหบพร่า หายใจมีเสียงดัง หรือต้องออกแรงเค้นเสียงมากกว่าปกติเวลาพูด

นอกจากนี้ อาการระคายคอจากภูมิแพ้ยังทำให้เรารู้สึกอยากกระแอมไออยู่ตลอดเวลา ซึ่งการกระแอมไอนี่แหละครับคือตัวการร้าย เพราะมันทำให้ขอบของสายเสียงทั้งสองข้างกระแทกเข้าหากันอย่างรุนแรงซ้ำๆ จนเกิดการอักเสบ บวมแดง และอาจนำไปสู่ภาวะก้อนที่สายเสียงหรือเส้นเสียงอักเสบเรื้อรังได้ในที่สุด

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าเสียงแหบของคุณมาจากภูมิแพ้?

• อาการเสียงแหบมักเป็นมากในช่วงเช้าหลังตื่นนอน และอาจดีขึ้นระหว่างวันเมื่อได้ขยับตัวและจิบน้ำ
• มีอาการคันยิบๆ ในคอ อยากกระแอมไออยู่ตลอดเวลาโดยไม่มีไข้หรือเจ็บคอแบบคออักเสบติดเชื้อ
• มักมีอาการภูมิแพ้อื่นร่วมด้วย เช่น คัดจมูก จามบ่อย หรือมีน้ำมูกใสๆ ไหลลงคอ
• ลองใช้ยาอมแก้เจ็บคอหรือยาปฏิชีวนะแล้วอาการเสียงแหบก็ไม่ดีขึ้นเลย
>

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้น เพื่อทวงคืนเสียงใสๆ กลับมา

หากคุณเริ่มสังเกตว่าเสียงเริ่มมีปัญหาจากภูมิแพ้ทางเดินหายใจ การจัดการที่ต้นเหตุคือหัวใจสำคัญที่สุดครับ เริ่มจากการหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้รอบตัว หมั่นทำความสะอาดห้องนอน เปลี่ยนปลอกหมอนผ้าปูที่นอนบ่อยๆ เพื่อลดปริมาณไรฝุ่น

การดื่มน้ำอุณหภูมิห้องให้มากๆ เป็นประจำตลอดวัน จะช่วยเจือจางความเหนียวของเสมหะที่เคลือบสายเสียงอยู่ให้หลุดออกไปได้ง่ายขึ้น และที่สำคัญที่สุดคือต้องพยายามฝึกหยุดพฤติกรรมการกระแอมไอแรงๆ เปลี่ยนเป็นการจิบน้ำช้าๆ หรือกลืนน้ำลายแทน เพื่อลดแรงกระแทกบริเวณสายเสียงครับ

เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจกล่องเสียงอย่างละเอียด?

แม้ว่าอาการเสียงแหบจากภูมิแพ้ส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้เมื่อควบคุมโรคภูมิแพ้ได้ดี แต่ก็มีบางกรณีที่อาการเสียงแหบอาจซ่อนโรคอื่นๆ ไว้ด้วย หากคุณมีอาการเสียงแหบติดต่อกันนานเกิน 2 สัปดาห์โดยไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้น หรือมีอาการเสียงหาย กลืนลำบาก เจ็บร้าวไปที่หู ร่วมกับการสูบบุหรี่จัด แบบนี้ควรมาพบแพทย์เพื่อส่องกล้องตรวจดูสภาพสายเสียงและกล่องเสียงอย่างละเอียด เพื่อความมั่นใจและรับการรักษาที่ตรงจุดครับ