ผื่นต่อมไขมันอักเสบในทารก เรื่องจิ๋วที่ทำเอาคุณพ่อคุณแม่กังวลใจ

ลูกน้อยมีขุยเหลืองบนหัวและคิ้ว นี่ใช่ผื่นต่อมไขมันอักเสบในทารกหรือเปล่า?

เชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่มือใหม่หลายท่านต้องเคยตกใจ เมื่อจู่ๆ เห็นลูกน้อยมีสะเก็ดแผ่นๆ สีเหลืองเหมือนรังแค หรือมีคราบไขมันเกาะหนาตามหนังศีรษะ คิ้ว หรือซอกจมูก บางคนกังวลว่าลูกแพ้อะไรหรือเปล่า หรือเป็นเพราะความสกปรกหรือไม่ ผมอยากบอกให้คุณพ่อคุณแม่สบายใจก่อนว่า อาการที่ว่านี้เรียกว่า ผื่นต่อมไขมันอักเสบในทารก หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Seborrheic dermatitis ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยมากในเด็กเล็ก ไม่ใช่โรคติดต่อ และไม่ใช่สัญญาณของความผิดปกติที่รุนแรงครับ

ทำไมลูกถึงเป็นผื่นชนิดนี้?

เจ้าผื่นชนิดนี้มีชื่อเล่นที่หลายคนคุ้นหูว่า Cradle Cap หรืออาการไขมันติดหนังศีรษะ สาเหตุที่แท้จริงยังไม่แน่ชัด แต่ทางการแพทย์เชื่อว่ามีความสัมพันธ์กับฮอร์โมนจากคุณแม่ที่ยังหลงเหลืออยู่ในตัวลูกในช่วงเดือนแรกๆ รวมถึงการทำงานของต่อมไขมันที่ผลิตไขมันออกมามากเกินไป ร่วมกับการมีเชื้อยีสต์ชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า Malassezia อยู่บนผิวหนัง ซึ่งตามปกติเชื้อนี้ไม่ได้เป็นอันตราย แต่เมื่อมันไปทำปฏิกิริยากับไขมันที่ออกมาเยอะ จึงกลายเป็นขุยเหลืองๆ อย่างที่เราเห็นครับ

ผื่นหน้าตาแบบไหนที่ใช่ผื่นต่อมไขมันอักเสบ?

• มีแผ่นสะเก็ดสีเหลืองหรือสีขาวติดแน่นบนหนังศีรษะ บางครั้งดูเหมือนรังแคแผ่นใหญ่
• ผิวหนังบริเวณที่เป็นอาจมีสีแดงจางๆ
• มักพบในบริเวณที่มีต่อมไขมันเยอะ เช่น หนังศีรษะ คิ้ว เปลือกตา ข้างจมูก หลังหู หรือบริเวณซอกคอ
• โดยทั่วไปเด็กจะไม่มีอาการคัน ไม่ร้องกวน และยังร่าเริงปกติ

วิธีดูแลลูกน้อยเมื่อเกิดผื่นที่หนังศีรษะ

หากผื่นไม่ได้รุนแรง คุณพ่อคุณแม่สามารถดูแลเบื้องต้นได้เองที่บ้านครับ

• ใช้เบบี้ออยล์หรือน้ำมันมะกอก: ชโลมบางๆ ทิ้งไว้สัก 15-30 นาทีเพื่อให้สะเก็ดนิ่มลง จากนั้นค่อยๆ ใช้หวีแปรงขนอ่อนๆ แปรงเบาๆ แล้วจึงสระผมออกด้วยแชมพูเด็กอ่อน
• สระผมสม่ำเสมอ: การรักษาความสะอาดจะช่วยชะล้างไขมันส่วนเกินที่สะสมอยู่
• ห้ามแกะหรือเกา: ต่อให้รู้สึกขัดตาเพียงใด ก็ไม่ควรพยายามแกะสะเก็ดที่ยังแห้งและติดแน่นออก เพราะอาจทำให้ผิวหนังลูกเป็นแผลและเกิดการติดเชื้อซ้ำซ้อนได้

อาการแบบไหนที่ควรพามาหาหมอ?

ถึงแม้ผื่นต่อมไขมันอักเสบในทารกจะหายได้เอง แต่มีบางสถานการณ์ที่คุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกมาพบแพทย์:

• เมื่อผื่นเริ่มลุกลามไปยังส่วนอื่นๆ ของร่างกายอย่างรวดเร็ว
• เริ่มมีอาการอักเสบ ผิวหนังมีสีแดงจัด มีน้ำเหลืองซึม หรือมีตุ่มหนอง ซึ่งเป็นสัญญาณของการติดเชื้อแบคทีเรีย
• ลูกดูมีอาการคันมาก ร้องงอแงผิดปกติ จนส่งผลต่อการนอนหรือการกิน
• ใช้วิธีดูแลเบื้องต้นแล้วนานหลายสัปดาห์แต่ผื่นกลับดูหนาขึ้นและไม่ดีขึ้นเลย

สุดท้ายนี้ ผมอยากย้ำว่าภาวะนี้เป็นเรื่องธรรมชาติที่พบได้ทั่วไป เด็กส่วนใหญ่จะค่อยๆ ดีขึ้นเองเมื่ออายุมากขึ้นและระบบฮอร์โมนในร่างกายเข้าสู่สมดุลครับ หากคุณพ่อคุณแม่ยังไม่แน่ใจ หรือเห็นอาการที่ดูไม่น่าไว้วางใจ การพาลูกน้อยมาตรวจกับคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำหรือยาทาที่เหมาะสม จะช่วยให้ลูกน้อยสบายตัวขึ้นได้อย่างแน่นอนครับ