เตือนภัย Salmonella ในอาหารดิบ: เมื่อของอร่อยกลายเป็นเรื่องอันตราย

ทำไมกินอาหารดิบถึงเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรีย Salmonella

หลายคนโปรดปรานเมนูยำกุ้งสด ลาบดิบ หรือแม้แต่ไข่ลวกที่ไข่แดงยังไม่สุกดี แต่รู้ไหมว่าอาหารเหล่านี้เป็นแหล่งกบดานชั้นดีของเชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่า Salmonella ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดอาการท้องร่วงรุนแรง หมออยากให้เข้าใจก่อนว่าเจ้าเชื้อนี้ไม่ได้มีหน้าตาหรือกลิ่นที่บอกเราได้ว่าอาหารนั้นไม่ปลอดภัย มันสามารถปนเปื้อนมากับเนื้อสัตว์ ไข่ หรือแม้แต่ผักผลไม้ที่ล้างไม่สะอาด โดยที่เราแทบไม่รู้ตัวเลย

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเราอาจได้รับเชื้อเข้าสู่ร่างกายแล้ว

หลังจากกินอาหารที่ปนเปื้อนเข้าไป เชื้อจะเดินทางไปถึงลำไส้และเริ่มสร้างปัญหา โดยปกติอาการจะเริ่มปรากฏให้เห็นภายใน 6 ชั่วโมงไปจนถึง 3 วันหลังทานอาหาร โดยอาการที่พบได้บ่อย ได้แก่

• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนแรง
• ปวดท้องบิดเป็นพักๆ
• ถ่ายเหลวเป็นน้ำ บางรายอาจมีมูกเลือดปน
• มีไข้สูง หนาวสั่น และปวดเมื่อยตามตัว

จัดการอย่างไรเมื่อเริ่มรู้สึกท้องเสียหลังทานของดิบ

หากอาการยังไม่รุนแรงมาก สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันภาวะร่างกายขาดน้ำ หมอแนะนำให้จิบเกลือแร่ (ORS) ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่เสียไปจากการถ่ายหรืออาเจียน หลีกเลี่ยงการกินยาหยุดถ่ายเองโดยเด็ดขาด เพราะจะทำให้เชื้อโรคค้างอยู่ในลำไส้นานขึ้นและอาการอาจแย่ลงได้ ให้ร่างกายค่อยๆ ขับเชื้อออกมาเองตามธรรมชาติจะปลอดภัยกว่า

เมื่อไหร่ที่ต้องเลิกดูแลตัวเองที่บ้านแล้วไปพบหมอทันที

ถึงแม้การติดเชื้อ Salmonella ส่วนใหญ่จะหายเองได้ แต่ในบางกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว การติดเชื้ออาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบมาพบแพทย์โดยด่วน

• มีอาการถ่ายเป็นมูกเลือดปริมาณมาก
• อาเจียนจนกินอะไรไม่ได้เลยหรือจิบน้ำก็อาเจียนออกหมด
• มีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียสติดต่อกันหลายวัน
• มีสัญญาณของภาวะขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ผิวหนังแห้ง ไม่ปัสสาวะนานกว่า 6 ชั่วโมง หรือมีอาการหน้ามืดเป็นลม

ป้องกันเชื้อ Salmonella ให้ห่างไกลจากครัวในบ้าน

วิธีที่ดีที่สุดคือการตัดวงจรเชื้อโรคด้วยนิสัยการกินที่สะอาด หมอขอแนะนำหลักการง่ายๆ ดังนี้

• ปรุงสุกเสมอ: ความร้อนที่อุณหภูมิเกิน 70 องศาเซลเซียสสามารถฆ่าเชื้อ Salmonella ได้อย่างเด็ดขาด ดังนั้นเลิกทานเนื้อสัตว์กึ่งสุกกึ่งดิบ
• แยกเขียงแยกมีด: อย่าใช้มีดหรือเขียงที่หั่นเนื้อสัตว์ดิบไปหั่นผักหรือผลไม้ที่ทานสด เพราะจะเกิดการปนเปื้อนข้าม
• ล้างมือทุกครั้ง: โดยเฉพาะหลังสัมผัสเนื้อสัตว์ดิบหรือก่อนหยิบจับอาหารทาน
• เก็บไข่ในตู้เย็น: เลือกซื้อไข่ที่สะอาด เปลือกไม่แตก และควรเก็บไว้ในตู้เย็นเพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย