ลูกไอเรื้อรังไม่หายสักที เช็คให้ชัวร์ว่ามาจาก ภาวะกรดไหลย้อนในทารกและเด็กเล็ก หรือเปล่า

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเครียดไม่น้อย ลูกน้อยนอนไอแค๊กๆ ทั้งกลางวันและกลางคืน พาไปหาหมอ กินยาแก้ไอ พ่นยาขยายหลอดลมก็แล้ว แต่อาการก็ยังไม่ยอมหายสนิท แถมพอนอนราบทีไร อาการไอมักจะกำเริบขึ้นมาทุกที หากลูกรักกำลังเผชิญปัญหานี้อยู่ หมออยากให้ลองเปิดใจสังเกตอีกหนึ่งสาเหตุที่หลายคนมักมองข้าม นั่นก็คือเรื่องของระบบทางเดินอาหาร โดยเฉพาะโรคกรดไหลย้อนที่แอบซ่อนอยู่

ทำไมเด็กเล็กถึงเป็นกรดไหลย้อนได้ง่ายและทำไมถึงทำให้ไอ

ในเด็กทารกและเด็กเล็ก กล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายของหลอดอาหารยังพัฒนาตัวได้ไม่สมบูรณ์แข็งแรงดีนัก ทำให้กรดหรือนมในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับขึ้นมาบนหลอดอาหารได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่ ยิ่งเวลาที่ลูกนอนราบ กรดเหล่านี้ก็ยิ่งไหลย้อนขึ้นมาได้สะดวกขึ้น

เมื่อกรดไหลย้อนขึ้นมาถึงบริเวณลำคอหรือกล่องเสียง เจ้ากรดรสเปรี้ยวนี้จะไปสร้างความระคายเคืองอย่างมาก ร่างกายของเด็กจึงมีกลไกอัตโนมัติในการขับสิ่งแปลกปลอมหรือความระคายเคืองนั้นออกไป กลายเป็นอาการไอแห้งๆ เรื้อรัง ที่มักจะเป็นมากเป็นพิเศษช่วงกลางคืนหรือหลังมื้อนม โดยที่เด็กไม่มีไข้หรือน้ำมูกร่วมด้วยเลย

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าลูกกำลังโดนกรดเล่นงาน

นอกเหนือจากอาการไอเรื้อรังที่หาคำตอบไม่ได้แล้ว คุณพ่อคุณแม่ลองสังเกตอาการร่วมเหล่านี้ดูว่าตรงกับลูกน้อยหรือไม่ เพราะนี่คือเบาะแสสำคัญที่หมอใช้ตรวจวินิจฉัย

• แหวะนมบ่อยหรืออาเจียนพุ่ง: เด็กทารกอาจจะมีนมไหลย้อนออกมาทางปากหรือจมูกหลังมื้อนมบ่อยครั้ง
• งอแงผิดปกติหลังกินนม: ลูกดูอึดอัด ร้องกวน โก่งตัว หรือแอ่นตัวหนีเวลาป้อนนม
• มีเสียงครืดคราดในคอ: คล้ายมีเสมหะตลอดเวลา แต่ไม่มีน้ำมูกใสๆ ในจมูก
• น้ำหนักตัวขึ้นช้า: กินนมได้น้อยลงเพราะเจ็บคอเวลากลืน หรืออิ่มเร็วกว่าปกติ
• มีกลิ่นปากหรือฟันผุเร็วกว่าวัย: เกิดจากความเป็นกรดที่ตีกลับขึ้นมาในช่องปากบ่อยครั้ง

ปรับพฤติกรรมการเลี้ยงดูและการนอนเพื่อตัดวงจรอาการไอ

ข่าวดีคือ ภาวะนี้มักจะค่อยๆ ดีขึ้นและหายได้เองเมื่อลูกโตขึ้นและระบบย่อยอาหารพัฒนาเต็มที่ ระหว่างนี้คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยบรรเทาอาการของลูกได้ด้วยวิธีง่ายๆ ในชีวิตประจำวัน

เทคนิคอุ้มเรอและจัดท่าหลังมื้อนม

หลังให้นมทุกครั้ง อย่าเพิ่งรีบวางลูกนอนราบเด็ดขาด ให้ใช้วิธีอุ้มพาดบ่าหรืออุ้มในท่าตั้งตรงนานประมาณ 15 ถึง 20 นาที เพื่อให้นมลงสู่กระเพาะอาหารได้ดีขึ้น และช่วยลดโอกาสที่กรดจะไหลย้อนกลับขึ้นมา

การปรับสิ่งแวดล้อมและการนอน

สำหรับเด็กโตขึ้นมาหน่อย การปรับเตียงนอนให้ส่วนหัวสูงขึ้นเล็กน้อย (ประมาณ 10 ถึง 15 องศา) จะช่วยใช้แรงโน้มถ่วงช่วยรั้งกรดให้อยู่ในกระเพาะ หลีกเลี่ยงการให้ลูกกินอิ่มจนแน่นเกินไปก่อนนอน และควรเว้นระยะอย่างน้อย 1 ถึง 2 ชั่วโมงก่อนเข้านอน

อาการแบบไหนที่ควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจละเอียด

แม้ว่าอาการส่วนใหญ่จะดีขึ้นได้จากการปรับพฤติกรรม แต่หากลูกมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย หมอแนะนำให้รีบพามาตรวจที่โรงพยาบาลเพื่อความแน่ใจ

• ลูกไอเรื้อรังติดต่อกันนานเกิน 2 ถึง 3 สัปดาห์โดยหาสาเหตุไม่ได้
• มีอาการสำลักรุนแรงจนหน้าดำหน้าแดงเวลากินนม
• อาเจียนพุ่งทุกครั้งหลังกินนม หรืออาเจียนมีเลือดปน
• ลูกซึมลง หายใจเหนื่อยหอบ หรือน้ำหนักลดลงอย่างเห็นได้ชัด

การเข้าใจกลไกของโรคและสังเกตอาการลูกอย่างใกล้ชิด จะช่วยให้เราพาเขาไปพบแพทย์และรับการรักษาได้อย่างตรงจุด เลิกกังวลเรื่องอาการไอเรื้อรังที่กวนใจลูกน้อยได้แน่นอนครับ