ภาวะกรดไหลย้อนในทารก: เรื่องธรรมดาที่ทำเอาคุณพ่อคุณแม่ใจหายใจคว่ำ

ลูกแหวะนมบ่อยแค่ไหนถึงเรียกว่าปกติหรือเริ่มน่าห่วง

เสียงสำลักเบาๆ ตามด้วยคราบน้ำนมที่ไหลย้อนออกมาจากปากลูกน้อยหลังมื้ออาหาร เป็นภาพที่คุณพ่อคุณแม่มือใหม่ต้องพบเจอจนคุ้นตา หลายคนอดกังวลไม่ได้ว่าลูกกำลังป่วยเป็นโรคอะไรหรือเปล่า ในฐานะหมอเด็กที่ตรวจคนไข้ตัวเล็กๆ อยู่ทุกวัน ต้องบอกก่อนว่าภาวะกรดไหลย้อนในทารกเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก และส่วนใหญ่ไม่ใช่โรคอันตรายร้ายแรง

ทำไมเบบี๋ตัวน้อยถึงแหวะนมเกือบทุกมื้อ

สาเหตุหลักมาจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายของหลอดอาหาร ซึ่งทำหน้าที่เสมือนประตูคอยกั้นไม่ให้อาหารในกระเพาะไหลย้อนกลับขึ้นมา ยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์ตามวัย เนื่องจากน้องยังเป็นทารกแรกเกิด นอกจากนี้ เบบี๋ยังใช้เวลาส่วนใหญ่กับการนอนราบ ทานอาหารที่เป็นของเหลวล้วน และมีปริมาณนมต่อมื้อค่อนข้างมากเมื่อเทียบกับขนาดกระเพาะที่จิ๋วเดียว ปัจจัยเหล่านี้จึงทำให้เกิดการแหวะนมออกมาได้ง่ายเป็นธรรมดา

แยกให้ออกระหว่างแหวะนมธรรมดากับกรดไหลย้อนที่ต้องดูแล

ทารกทั่วไปมักจะแหวะนมออกมาโดยไม่มีอาการเจ็บปวด สีหน้ายังสดใส ร่าเริง และที่สำคัญคือน้ำหนักตัวยังคงเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ปกติ แบบนี้เรียกว่ากรดไหลย้อนธรรมดาที่ไม่อันตรายและจะค่อยๆ ดีขึ้นได้เองเมื่อลูกโตขึ้นและระบบย่อยอาหารพัฒนาเต็มที่

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ฟ้องว่าลูกรักกำลังทรมานจากกรดไหลย้อน

หากลูกน้อยมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อาจไม่ใช่แค่การแหวะนมธรรมดา แต่เป็นภาวะกรดไหลย้อนที่รบกวนชีวิตประจำวันของเด็ก:

• ร้องกวนงอแงมากเป็นพิเศษหลังมื้อนม เหมือนมีอาการเจ็บแสบร้อนกลางอก
• สำลักรุนแรงจนหน้าดำหน้าแดง ไอ หรือหายใจมีเสียงครืดkrad
• น้ำหนักตัวไม่ยอมขึ้นตามเกณฑ์ หรือน้ำหนักลดลง
• อาพุ่งออกมาแรงทุกครั้งหลังกินนม
• ปฏิเสธการกินนมเพราะเจ็บคอหรือแสบหลอดอาหาร

วิธีดูแลลูกรักเบื้องต้นเพื่อลดอาการนมตีกลับ

คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยบรรเทาอาการของลูกได้ด้วยวิธีง่ายๆ เริ่มจากการปรับท่านอนและวิธีให้นม:

• อุ้มลูกเรอให้สนิททุกครั้งหลังมื้อนม เพื่อไล่ลมออกจากกระเพาะ
• แบ่งมื้อนมให้เล็กลงแต่ให้บ่อยขึ้น แทนการอัดนมปริมาณมากๆ ในมื้อเดียว
• อุ้มลูกตั้งตรงไว้ประมาณ 20 ถึง 30 นาทีหลังกินนมเสร็จ อย่าเพิ่งให้นอนราบทันที
• หลีกเลี่ยงการใส่เสื้อผ้าหรือผ้าอ้อมที่รัดแน่นจนเกินไปบริเวณหน้าท้อง

เมื่อไหร่ควรพาเจ้าตัวเล็กไปพบหมอเด็ก

หากลองปรับวิธีดูแลเบื้องต้นแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือพบสัญญาณอันตราย เช่น ลูกอาเจียนพุ่งเป็นสีเขียว มีเลือดปน น้ำหนักไม่ขึ้นเลย หรือหายใจหอบเหนื่อย ควรรีบพาลูกน้อยมาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด เพราะในบางรายอาจต้องใช้ยาช่วยลดกรดหรือปรับสูตรนมตามคำแนะนำของแพทย์เฉพาะทาง