ลูกไม่สบาย จะหยิบยาอะไรให้กินดี: ความสำคัญของการปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนให้ยาเด็ก

เวลาลูกตัวร้อน น้ำมูกไหล หรือร้องกวนเพราะไม่สบายใจ พ่อแม่ทุกคนคงใจหายและอยากหายามาให้ลูกกินโดยเร็วที่สุด หลายบ้านมักจะมีตู้ยาประจำบ้านที่มีทั้งยาลดไข้ ยาแก้ไอ หรือยาแก้แพ้ติดไว้พร้อมสรรพ แต่รู้ไหมว่าการกะปริมาณยาเองตามความรู้สึก หรือการหยิบยาของผู้ใหญ่มาแบ่งให้เด็กกิน เป็นเรื่องที่อันตรายกว่าที่คิด เพราะร่างกายของเด็กไม่ใช่ผู้ใหญ่ย่อส่วน ระบบการทำงานของตับ ไต และการดูดซึมยาของเด็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ การมีความรู้เรื่องความสำคัญของการปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนให้ยาเด็ก จึงเป็นเกราะป้องกันด่านแรกที่ช่วยให้ลูกปลอดภัยจากผลข้างเคียงที่ไม่คาดคิด

ทำไมเด็กถึงกินยาตามผู้ใหญ่ไม่ได้?

หลายคนอาจคิดว่า แค่ลดปริมาณยาของผู้ใหญ่ลงครึ่งหนึ่งก็น่าจะให้เด็กกินได้แล้ว ในความเป็นจริง การทำแบบนั้นเสี่ยงมากครับ เพราะความเข้มข้นของตัวยาและน้ำหนักตัวของเด็กมีผลอย่างมากต่อการขับยาออกจากร่างกาย หากให้ยาผิดประเภทหรือผิดขนาด อาจทำให้เกิดพิษต่อตับและไต หรือในบางกรณี ตัวยาบางตัวอาจมีผลกดการหายใจของเด็กเล็กได้โดยที่เราคาดไม่ถึง

อันตรายใกล้ตัวจากการกะปริมาณยาเอง

ปัญหาที่หมอพบบ่อยในห้องตรวจคือ การใช้ช้อนชาหรือช้อนโต๊ะที่บ้านตักน้ำเชื่อมยา ซึ่งช้อนเหล่านี้มักมีขนาดไม่เท่ากัน ทำให้ปริมาณยาที่เด็กได้รับคลาดเคลื่อนไปจากที่ควรจะเป็น นอกจากนี้ การซื้อยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อมาให้ลูกกินเองเมื่อเป็นหวัด ทั้งที่จริงแล้วเกิดจากเชื้อไวรัส ยาเหล่านี้จึงไม่ได้ช่วยให้ออาการดีขึ้นแถมยังสร้างเชื้อดื้อยาโดยไม่จำเป็น การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนทุกครั้งจึงช่วยคัดกรองความจำเป็นในการใช้ยาได้อย่างแม่นยำ

เมื่อไหร่ที่ต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทันที

• เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี: ไม่ควรซื้อยาแก้ไอ แก้หวัด หรือยาลดไข้ให้กินเองโดยเด็ดขาดหากยังไม่ผ่านการประเมินจากแพทย์
• มีโรคประจำตัว: เช่น โรคหอบหืด โรคหัวใจ หรือภาวะแพ้ยา ซึ่งต้องระมัดระวังตัวยาเป็นพิเศษ
• อาการไม่ดีขึ้นภายใน 2 วัน: หากให้ยาเบื้องต้นแล้วไข้ไม่ลด ซึมลง หรือหายใจหอบเหนื่อย ควรรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง

วิธีเตรียมข้อมูลก่อนคุยกับหมอหรือเภสัชกร

เพื่อให้การจ่ายยาเป็นไปอย่างปลอดภัยและตรงจุดที่สุด เวลาที่พาลูกไปพบแพทย์หรือเดินไปปรึกษาพี่ๆ เภสัชกรที่ร้านขายยา พ่อแม่ควรเตรียมข้อมูลเหล่านี้ให้พร้อม

• น้ำหนักตัวปัจจุบันของเด็ก เพราะขนาดยาคำนวณตามน้ำหนัก ไม่ใช่ตามอายุ
• อาการเริ่มต้นและระยะเวลาที่เป็น
• ประวัติการแพ้ยา หรือแพ้อาหารของเด็ก
• ยาหรือวิตามินอื่นๆ ที่เด็กกำลังกินอยู่ในปัจจุบัน

ความรักความห่วงใยของคนเป็นพ่อเป็นแม่บางครั้งอาจทำให้เราลุิกลี้ลุกลนเวลาลูกป่วย แต่ตั้งสติสักนิด เช็คให้ชัวร์ทุกครั้งก่อนหยิบยาใส่ปากลูก การสละเวลาพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญไม่เพียงแต่ช่วยให้ลูกหายป่วยไวขึ้น แต่ยังเป็นการปกป้องลูกน้อยจากอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์อีกด้วย