ลูกไม่สบาย จะหยิบยาอะไรให้กินดี? ความสำคัญของการปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนให้ยาเด็ก

เวลาลูกตัวร้อน น้ำมูกไหล หรือมีอาการงอแงไม่สบาย สิ่งแรกที่พ่อแม่หลายคนกังวลใจคือการหายามาป้อนให้ลูกหายจากอาการป่วยโดยเร็วที่สุด หลายบ้านมักจะมีติดตู้ยาประจำบ้านไว้บ้างแล้ว หรือไม่ก็วิ่งไปร้านขายยาใกล้บ้านเพื่อหาซื้อยามาให้ลูกกินทันที แต่ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกายของเด็กไม่ได้เหมือนผู้ย่อส่วนลงมา ระบบการทำงานต่างๆ ทั้งตับและไตยังเติบโตไม่เต็มที่ การให้ยาเด็กจึงเป็นเรื่องที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ และนี่คือเหตุผลว่าทำไม ความสำคัญของการปรึกษาแพทย์หรือ เภสัชกรก่อนหยิบยาใดๆ ให้ลูกกิน จึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้ามเลยจริงๆ

ลูกไม่ใช่ผู้ใหญ่ตัวเล็ก การใช้ยาจึงมีรายละเอียดมากกว่าที่คิด

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านอาจจะคิดว่า ยาแก้ไอ ยาลดไข้ หรือยาแก้แพ้ ก็คือยาตัวเดียวกัน แค่กะปริมาณให้ลดลงตามน้ำหนักตัวก็น่าจะเพียงพอแล้ว แต่ความจริงทางการแพทย์มีความซับซ้อนกว่านั้นมากครับ เด็กแต่ละช่วงวัยมีความสามารถในการดูดซึม กระจายตัว และขับยาออกจากร่างกายไม่เท่ากันเลย ยาบางตัวที่ปลอดภัยในเด็กโต อาจส่งผลอันตรายร้ายแรงในเด็กเล็ก หรือปริมาณยาที่คำนวณคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อย ก็อาจทำให้เกิดพิษต่อตับและไตของเด็กได้โดยที่เราไม่รู้ตัว

อันตรายใกล้ตัวจากการซื้อยาให้เด็กกินเองโดยไม่ปรึกษาใคร

การตัดสินใจซื้อยาให้เด็กกินเองโดยอาศัยความคุ้นเคยหรือคำบอกเล่าต่อๆ กันมา มักจะซ่อนความเสี่ยงหลายอย่างเอาไว้ ดังนี้ครับ

• การคำนวณขนาดยาผิดพลาด: น้ำหนักตัวของเด็กเปลี่ยนแปลงเร็วมาก ขนาดยาที่เคยใช้เมื่อสามเดือนก่อน อาจใช้ไม่ได้ผลหรือกลายเป็นยาเกินขนาดในวันนี้
• การใช้ยาผิดประเภทกับอาการป่วย: อาการไข้หรือไอในเด็กอาจเกิดจากสาเหตุที่หลากหลาย การซื้อยาแก้ไอทั่วไปมาให้กิน อาจไม่ตรงจุดและทำให้อาการที่เป็นอยู่แย่ลงได้
• ความเสี่ยงเรื่องการแพ้ยา: หากเด็กไม่เคยได้รับยานั้นมาก่อน การกินยาเองโดยไม่มีผู้เชี่ยวชาญประเมิน อาจเสี่ยงต่ออาการแพ้ยาอย่างรุนแรง

หน้าที่ของแพทย์และเภสัชกรในการปกป้องลูกน้อย

เมื่อพาเด็กมาพบแพทย์หรือเดินเข้าไปปรึกษาพี่ๆ เภสัชกรที่ร้านยา เราไม่ได้แค่เข้าไปเพื่อซื้อยาตามใบสั่งเท่านั้นนะครับ แต่เรากำลังพาเด็กๆ ไปรับการคัดกรองความปลอดภัยขั้นพื้นฐาน ผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้จะทำการซักประวัติอย่างละเอียด ทั้งน้ำหนักตัวที่แท้จริง ประวัติการแพ้ยา โรคประจำตัว และอาการร่วมอื่นๆ เพื่อเลือกตัวยาที่ออกฤทธิ์ตรงกับโรค ปลอดภัยต่อช่วงวัย และคำนวณปริมาณยาเป็นมิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวให้อย่างแม่นยำที่สุด พร้อมทั้งอธิบายวิธีป้อนยาและสังเกตอาการข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างถูกต้อง

คำถามที่ควรเตรียมไว้ก่อนไปปรึกษาเรื่องยาของลูก

เพื่อให้การพูดคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรได้ประโยชน์สูงสุด และช่วยให้ลูกได้รับยาที่เหมาะสมที่สุด คุณพ่อคุณแม่ควรเตรียมข้อมูลเหล่านี้ให้พร้อม

• อาการเริ่มต้นของลูกเกิดขึ้นตั้งแต่เมื่อไหร่ และมีอาการอะไรบ้างตามลำดับ
• น้ำหนักตัวปัจจุบันของเด็ก (ควรชั่งน้ำหนักล่าสุดก่อนมาพบแพทย์หรือร้านยา)
• ประวัติการแพ้ยา อาหาร หรือแพ้อากาศ รวมถึงโรคประจำตัวของเด็ก
• ยา อาหารเสริม หรือวิตามินที่เด็กกินอยู่เป็นประจำในตอนนี้

ความปลอดภัยของลูกเริ่มต้นที่ความรอบคอบของคนเป็นพ่อแม่

ความรักและความห่วงใยยามที่ลูกเจ็บป่วย อาจทำให้เราลุกลี้ลุกลนและอยากจัดการให้อาการป่วยหายไปโดยเร็วที่สุด แต่ความรีบร้อนนี้อาจนำมาซึ่งอันตรายหากปราศจากคำแนะนำที่ถูกต้อง การสละเวลาสักนิดเพื่อพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญก่อนทุกครั้งที่จะให้ลูกกินยา ไม่เพียงแต่ช่วยให้ลูกหายจากอาการป่วยได้อย่างปลอดภัย แต่ยังเป็นการสร้างพื้นฐานสุขภาพที่ดีและป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ได้อีกด้วยครับ