หลังผ่าตัดเสร็จกลับบ้านไปแล้ว อาการแบบไหนบ้างที่ต้องรีบกลับมาหาหมอทันที?

ผ่านการผ่าตัดมาแล้ว สังเกตตัวเองอย่างไรให้ปลอดภัย

หลายคนมักมีความกังวลหลังจากผ่าตัดเสร็จและได้รับอนุญาตให้กลับไปพักฟื้นต่อที่บ้าน หมอมักจะย้ำเสมอว่าช่วงเวลาแรกของการพักฟื้นเป็นช่วงที่สำคัญที่สุด แม้ว่าแผลผ่าตัดส่วนใหญ่จะสมานตัวได้ดี แต่ร่างกายของคนเราตอบสนองต่อการผ่าตัดไม่เหมือนกัน การสังเกตความผิดปกติของตัวเองให้เป็นจึงเป็นทักษะที่ช่วยลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้

สัญญาณเตือนจากแผลผ่าตัดที่ห้ามมองข้าม

แผลผ่าตัดปกติจะค่อยๆ แห้งและดีขึ้นตามลำดับ แต่หากเกิดอาการเหล่านี้ขึ้น ให้ถือว่าเป็นสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบกลับมาพบแพทย์ทันที

• แผลมีอาการบวมแดงร้อนอย่างเห็นได้ชัด: หากบริเวณรอบๆ แผลเปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม ร้อนเวลาสัมผัส หรือมีอาการบวมมากขึ้นเรื่อยๆ แทนที่จะค่อยๆ ยุบลง อาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อที่ผิวหนังหรือชั้นเนื้อเยื่อ
• มีหนองหรือของเหลวไหลออกจากแผล: น้ำเหลืองซึมเล็กน้อยในช่วงแรกเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้ามีหนองสีเหลืองข้น สีเขียว หรือมีกลิ่นเหม็นออกมาจากแผล นั่นคือสัญญาณของการอักเสบติดเชื้อที่ต้องได้รับยาปฏิชีวนะทันที
• ขอบแผลแยกออกจากกัน: หากสังเกตเห็นว่าไหมที่เย็บไว้หลุด หรือแผลที่เคยปิดสนิทเริ่มแยกตัวจนเห็นเนื้อข้างใน แม้จะไม่มีเลือดไหลออกมามาก ก็ไม่ควรปล่อยไว้จนกว่าจะถึงวันนัด

อาการทางร่างกายที่ฟ้องว่ามีปัญหาข้างใน

บางครั้งปัญหาไม่ได้อยู่ที่แผลภายนอก แต่อยู่ที่ระบบภายในร่างกายที่กำลังส่งสัญญาณผิดปกติ

ไข้สูงลอยที่กินยาแล้วไม่ลด

หลังผ่าตัดอาจมีไข้ต่ำๆ ได้บ้างจากปฏิกิริยาของร่างกาย แต่ถ้ามีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส หรือมีอาการหนาวสั่นร่วมด้วย แม้จะทานยาพาราเซตามอลแล้วไข้ยังไม่ลดลง นี่คือสัญญาณว่าอาจมีการติดเชื้อรุนแรงภายในร่างกาย

อาการปวดที่มากขึ้นเรื่อยๆ จนคุมไม่ได้

ระดับความปวดควรจะค่อยๆ ลดลงหลังจากผ่านไป 2-3 วัน หากพบว่าปวดแผลมากขึ้นจนยาแก้ปวดที่หมอสั่งให้ไม่สามารถบรรเทาได้ หรือปวดลามไปจุดอื่นที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการผ่าตัด ต้องรีบแจ้งให้ทีมแพทย์ทราบ

เลือดออกซึมชุ่มผ้าก๊อซไม่หยุด

หากกดแผลแน่นๆ ด้วยผ้าสะอาดแล้วผ่านไป 15-20 นาที เลือดก็ยังซึมออกมาจนผ้าชุ่ม หรือมีเลือดสดไหลออกมาจำนวนมาก ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด เพราะอาจมีความผิดปกติของเส้นเลือดบริเวณที่ผ่าตัด

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบเข้าห้องฉุกเฉินด่วนที่สุด

มีกลุ่มอาการที่จัดว่าเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ซึ่งหากเกิดขึ้นต้องรีบมาที่โรงพยาบาลโดยไม่ต้องรอเวลา ดังนี้

• อาการหายใจหอบเหนื่อย หรือเจ็บหน้าอกเฉียบพลัน: อาจเป็นสัญญาณของภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด ซึ่งอันตรายถึงชีวิต
• หน้ามืด เป็นลม หรือรู้สึกเหมือนจะวูบ: อาจเกิดจากการเสียเลือดภายในหรือความดันโลหิตตกอย่างรุนแรง
• ปวดน่อง ขาบวมแดงข้างเดียว: หากมีอาการปวดขาหรือน่องข้างใดข้างหนึ่งอย่างรุนแรง อาจเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำที่ขา
• คลื่นไส้อาเจียนรุนแรงจนทานอะไรไม่ได้เลย: เสี่ยงต่อภาวะร่างกายขาดน้ำและเกลือแร่ผิดปกติหลังผ่าตัด

การหมั่นสังเกตอาการผิดปกติที่ควรกลับมาพบแพทย์เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม หากมีข้อสงสัยหรือกังวลใจเพียงเล็กน้อย การติดต่อสอบถามคลินิกหรือกลับมาตรวจเช็กก่อนวันนัดย่อมปลอดภัยกว่าการรอให้เกิดอาการรุนแรงครับ