ลูกผิวเป็นตุ่มหนองหรือแดงผิดปกติ: รับมืออย่างไรเมื่อทารกติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง

ทำไมผิวทารกถึงติดเชื้อแบคทีเรียได้ง่าย

คุณพ่อคุณแม่หลายคนอาจเคยตกใจเมื่อเห็นตุ่มใส ตุ่มหนอง หรือผื่นแดงกระจายตัวบนผิวบอบบางของลูกน้อย โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่ผิวหนังยังมีเกราะป้องกันไม่แข็งแรงเท่าผู้ใหญ่ การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังจึงเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าปกติ แบคทีเรียตัวร้ายที่พบบ่อยมักเป็นเชื้อกลุ่มสแตฟิโลค็อกคัส (Staphylococcus) หรือสเตรปโตค็อกคัส (Streptococcus) ซึ่งสามารถแทรกซึมผ่านรอยขีดข่วนเล็กๆ หรือแม้แต่รูขุมขนที่อุดตันจนกลายเป็นการอักเสบขึ้นมาได้

สังเกตอาการลูกน้อย: เมื่อไหร่ที่ควรสงสัยว่าติดเชื้อ

ธรรมชาติของผิวทารกมักมีผื่นขึ้นได้บ่อย แต่การติดเชื้อแบคทีเรียจะมีสัญญาณเตือนที่ค่อนข้างชัดเจน ดังนี้

• ตุ่มพองหรือตุ่มหนอง: มักมีลักษณะเป็นตุ่มน้ำใสที่ต่อมากลายเป็นหนอง และเมื่อแตกออกจะทิ้งรอยแผลเป็นสะเก็ดสีเหลืองน้ำผึ้งไว้
• ผื่นแดงขยายวงกว้าง: ผิวหนังบริเวณนั้นจะแดง ร้อน และบวมเมื่อสัมผัส
• ลูกดูไม่สบายตัว: หากการติดเชื้อรุนแรง เด็กอาจมีไข้ต่ำๆ ร่วมด้วย หรือมีอาการงอแงมากกว่าปกติเพราะรู้สึกเจ็บปวดบริเวณแผล

ประเภทของการติดเชื้อที่พบบ่อยในเด็กเล็ก

การติดเชื้อที่ผิวหนังไม่ได้มีเพียงรูปแบบเดียว แต่ลักษณะของโรคจะขึ้นอยู่กับความลึกและความกว้างของการอักเสบ ซึ่งมีสิ่งที่ต้องระวังคือ

• โรคตุ่มพอง (Impetigo): พบได้บ่อยมากบริเวณใบหน้า รอบจมูก หรือปาก เริ่มจากตุ่มเล็กๆ แล้วขยายตัวจนเป็นแผลตกสะเก็ด
• รูขุมขนอักเสบ: จะเห็นเป็นตุ่มหนองเม็ดเล็กๆ อยู่รอบรูขุมขน มักเกิดจากความอับชื้น
• ฝีหรือตุ่มฝี (Abscess/Furuncle): ตุ่มแดงบวมขนาดใหญ่ขึ้นและเจ็บมาก หากทิ้งไว้จนกลายเป็นก้อนแข็งหรือมีหนองสะสมภายใน จะต้องได้รับการดูแลจากแพทย์เพื่อเจาะระบายออก

ดูแลลูกอย่างไรเมื่อมีรอยโรคจากการติดเชื้อ

เมื่อพบอาการดังกล่าว สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักษาความสะอาดเพื่อไม่ให้เชื้อแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นของร่างกายหรือติดต่อไปยังผู้อื่น

• รักษาความสะอาดแผล: ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำเกลือล้างแผลเช็ดเบาๆ วันละ 2 ครั้ง
• ตัดเล็บลูกให้สั้น: ป้องกันไม่ให้ลูกเกาจนแผลถลอกและทำให้เชื้อแพร่กระจาย
• แยกของใช้ส่วนตัว: ผ้าเช็ดตัว ผ้าอ้อม และเสื้อผ้าของลูกควรแยกซักและไม่ใช้ร่วมกับผู้อื่น
• ห้ามบีบหรือแกะแผล: การบีบตุ่มหนองจะทำให้เชื้อลึกลงไปในชั้นผิวหนังและเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือด

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาไปพบหมอทันที

คุณพ่อคุณแม่ควรพาลูกมาตรวจกับกุมารแพทย์โดยเร็ว หากพบสัญญาณอันตรายดังต่อไปนี้

• แผลมีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือมีการลุกลามไปยังตำแหน่งอื่น
• ลูกมีไข้สูง หรือดูซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ
• บริเวณแผลบวมแดงมากและมีอาการร้อนจัดเมื่อสัมผัส
• รักษาเบื้องต้นด้วยการทำความสะอาดแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายใน 48 ชั่วโมง

การใช้ยาปฏิชีวนะไม่ว่าจะเป็นชนิดทาหรือชนิดกิน ต้องอยู่ภายใต้คำสั่งของแพทย์เท่านั้น เพราะหากใช้ไม่ถูกประเภทหรือหยุดยาเร็วเกินไป อาจทำให้เชื้อดื้อยาและรักษายากขึ้นในอนาคต