เวลาที่ตรวจสุขภาพตาแล้วหมอบอกว่าความดันในลูกตาเริ่มสูงขึ้น หลายคนมักจะนึกถึงการหยอดตาหรือการผ่าตัดใหญ่ทันที แต่ในความเป็นจริงแล้ว ปัจจุบันเรามีวิธีตรงกลางที่ช่วยลดความดันตาได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ต้องผ่าตัด นั่นคือการใช้เลเซอร์เพื่อช่วยระบายน้ำในลูกตาออกมา ซึ่งเป็นวิธีที่เจ็บน้อยและใช้เวลาทำไม่นาน
ความดันตาและท่อระบายน้ำในตาทำงานอย่างไร?
เพื่อให้เข้าใจง่ายที่สุด ลูกตาของเราไม่ใช่ก้อนเนื้อตันๆ แต่ภายในมีน้ำหล่อเลี้ยงไหลเวียนอยู่ตลอดเวลาเพื่อคงรูปทรงและให้อาหารแก่เนื้อเยื่อ น้ำในตานี้จะถูกสร้างขึ้นจากส่วนด้านใน แล้วไหลมาตามรูม่านตาเพื่อระบายออกทางมุมตา ซึ่งเปรียบเสมือนท่อระบายน้ำทิ้งของบ้าน
แต่ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อท่อระบายน้ำนี้เริ่มตีบตันหรืออุดตัน เหมือนท่อซิงค์ล้างจานที่มีคราบไขมันสะสม ทำให้น้ำไหลออกไม่ทัน น้ำก็เริ่มค้างสะสมอยู่ในลูกตา ดันให้ลูกตาตึงขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นความดันลูกตาสูง ซึ่งถ้าปล่อยไว้ไม่รักษา จะไปกดทับเส้นประสาทตาและนำไปสู่โรคต้อหินที่ทำให้สูญเสียการมองเห็นได้ในที่สุด
เลเซอร์เปิดทางระบายน้ำตา ทำงานอย่างไรและช่วยอะไรได้บ้าง?
เมื่อท่อระบายน้ำเริ่มตัน การใช้ยาหยอดตาอาจยังไม่เพียงพอ หรือบางคนมีปัญหาเรื่องการแพ้ยาหยอดตา หมอจึงแนะนำการรักษาด้วยเลเซอร์เพื่อเปิดทาระบายน้ำในตา โดยหลักการคือการใช้ลำแสงเลเซอร์พลังงานต่ำยิงเข้าไปที่มุมตา เพื่อกระตุ้นหรือเปิดจุดระบายน้ำที่อุดตันให้กลับมาเปิดกว้างและระบายน้ำออกได้สะดวกขึ้นอีกครั้ง
เป้าหมายหลักของการทำเลเซอร์วิธีนี้คือการดึงความดันในลูกตาให้ลดลงมาอยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัย เพื่อหยุดยั้งไม่ให้เส้นประสาทตาถูกทำลายไปมากกว่าเดิม ลดความเสี่ยงในการสูญเสียการมองเห็น และในผู้ป่วยบางรายอาจช่วยลดจำนวนยาหยอดตาที่ต้องใช้ในแต่ละวันลงได้ด้วย
ขั้นตอนการทำเลเซอร์ที่คนไข้ต้องเจอ จริงๆ แล้วน่ากลัวไหม?
หลายคนพอได้ยินคำว่าเลเซอร์ตาแล้วมักจะกลัวว่าจะเจ็บหรืออันตราย แต่ความจริงแล้วขั้นตอนการทำนั้นชิลกว่าที่คิดมาก ใช้เวลาทั้งหมดไม่เกินสิบถึงสิบห้าต่อครั้ง โดยมีลำดับขั้นตอนดังนี้
- เตรียมความพร้อม: พยาบาลจะหยอดตาด้วยยาชาเฉพาะที่ให้ เพื่อไม่ให้รู้สึกเจ็บระหว่างทำ และอาจหยอดตาเพื่อลดม่านตาขยายตามความเหมาะสม
- นั่งหน้าเครื่องเลเซอร์: คนไข้จะนั่งเอาคางเกยและหน้าผากแนบกับเครื่องตรวจตาคล้ายเวลาที่หมอตรวจตาปกติ
- ยิงเลเซอร์: หมอจะใส่เลนส์พิเศษอันเล็กๆ วางไว้บนกระจกตาเพื่อให้มองเห็นมุมตาได้ชัดเจน จากนั้นจะยิงแสงเลเซอร์เป็นจุดๆ รอบมุมตา ซึ่งคนไข้จะเห็นเพียงแสงแฟลชวูบวาบสว่างๆ และอาจรู้สึกเหมือนมีอะไรมาสะกิดเบาๆ ที่ตาเท่านั้น ไม่มีความเจ็บปวดรุนแรง
- พักผ่อนกลับบ้าน: หลังทำเสร็จนั่งพักสักครู่ก็สามารถกลับบ้านได้เลยโดยไม่ต้องนอนโรงพยาบาล
การดูแลตัวเองหลังยิงเลเซอร์ และสิ่งที่ควรสังเกต
หลังจากทำเลเซอร์เสร็จเรียบร้อยแล้ว ตาอาจจะยังมัวเล็กน้อยจากน้ำยาที่ใส่และผลของแสงเลเซอร์ ซึ่งจะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายในไม่กี่ชั่วโมง หมออาจจะสั่งยาหยอดตาแก้การอักเสบให้ใช้ต่อที่บ้านสักระยะ
อาการปกติที่พบได้หลังทำเลเซอร์
ตาอาจจะแดงเล็กน้อย เคืองตา หรือสู้แสงไม่ค่อยได้ในช่วงวันแรก ซึ่งเป็นอาการอักเสบเล็กน้อยตามธรรมชาติจากการที่เนื้อเยื่อโดนความร้อนจากเลเซอร์ สามารถใช้วิธีหลับตาพักผ่อนเยอะๆ และหยอดตาตามที่หมอสั่ง อาการเหล่านี้จะหายไปเองอย่างรวดเร็ว
อาการแบบไหนที่แปลกไปและควรติดต่อหมอทันที
แม้ว่าการทำเลเซอร์จะมีความปลอดภัยสูงมาก แต่หากกลับบ้านไปแล้วมีอาการปวดตาอย่างรุนแรง ตาแดงจัด ตามัวลงกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด หรือเห็นแสงแฟลชและจุดดำลอยไปมาเพิ่มขึ้นผิดปกติ ควรรีบกลับมาให้หมอตรวจเช็กซ้ำทันที เพราะอาจเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ความดันตาพุ่งสูงเฉียบพลันหลังทำเลเซอร์ ซึ่งพบได้แต่น้อยมากและแพทย์สามารถแก้ไขได้ทันท่วงที
