กลั้นปัสสาวะบ่อยจนชิน ผลเสียที่มากกว่าแค่ความทรมาน

ทำไมเราถึงไม่ควรปล่อยให้ปวดจนสุดค่อยไปเข้าห้องน้ำ

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการปวดท้องน้อยหรือปัสสาวะแสบขัด พอถามถึงพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน สิ่งที่ได้รับคำตอบบ่อยที่สุดคือการทำงานเพลินจนลืมเข้าห้องน้ำ หรือบางคนติดนิสัยชอบกลั้นปัสสาวะเพราะไม่สะดวกเข้าห้องน้ำสาธารณะ การกระทำที่ดูเหมือนเรื่องเล็กน้อยเหล่านี้ เมื่อสะสมเป็นเวลานาน จะกลายเป็นต้นตอของปัญหาใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินปัสสาวะอย่างคาดไม่ถึง

ผลกระทบจากการกลั้นปัสสาวะเป็นระยะเวลานานต่อกระเพาะปัสสาวะ

กระเพาะปัสสาวะเปรียบเสมือนถุงเก็บน้ำที่มีกล้ามเนื้อคอยควบคุมการยืดหด เมื่อเรากลั้นปัสสาวะไว้เกินความจุที่ควรจะเป็น กล้ามเนื้อส่วนนี้จะถูกใช้งานหนักเกินไปจนเกิดความอ่อนล้า ในระยะยาวความสามารถในการยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อจะลดลง ส่งผลให้เกิดภาวะกระเพาะปัสสาวะบีบตัวผิดปกติ หรือที่แย่กว่านั้นคืออาจเกิดปัญหาปัสสาวะเล็ดหรือกลั้นไม่ได้เมื่ออายุมากขึ้น

ความเสี่ยงที่น่ากลัวกว่านั้นคือการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ

การปัสสาวะเปรียบเสมือนกลไกชะล้างทำความสะอาดตัวเองของร่างกาย หากเราเก็บปัสสาวะไว้นานเกินไป แบคทีเรียที่ปนเปื้อนจะทวีคูณจำนวนขึ้นในสภาพแวดล้อมที่อับชื้นและเป็นแหล่งอาหารชั้นดี เมื่อถึงจุดหนึ่งเชื้อเหล่านี้จะย้อนกลับไปทำให้อักเสบ ตั้งแต่กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ไปจนถึงการติดเชื้อลามขึ้นไปถึงกรวยไต ซึ่งเป็นภาวะที่รุนแรงและอันตรายมากกว่าที่คิด

อาการเตือนเมื่อร่างกายเริ่มประท้วง

• ปวดหน่วงบริเวณท้องน้อยตลอดเวลาแม้เพิ่งปัสสาวะเสร็จ
• ปัสสาวะกะปริดกะปรอย เหมือนปัสสาวะไม่สุด
• มีอาการแสบขัดขณะปัสสาวะ
• ปัสสาวะมีสีขุ่น หรือมีกลิ่นฉุนผิดปกติ

นิ่วในทางเดินปัสสาวะภัยเงียบที่มาพร้อมนิสัยการกลั้น

เมื่อปัสสาวะค้างอยู่ในกระเพาะนานเกินไป สารต่างๆ ในปัสสาวะจะมีโอกาสตกตะกอนและรวมตัวกันเป็นผลึกแข็ง หากปล่อยทิ้งไว้นานวันเข้าก้อนนิ่วเหล่านี้อาจก่อตัวขึ้นภายในกระเพาะปัสสาวะหรือหลุดไปติดในท่อไต ทำให้เกิดอาการปวดรุนแรงเฉียบพลันจนต้องเข้าห้องฉุกเฉิน ซึ่งการรักษาในขั้นตอนนี้มักต้องอาศัยการส่องกล้องหรือการผ่าตัด

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมวันนี้เพื่อสุขภาพในระยะยาว

การดูแลตัวเองนั้นง่ายกว่าการรักษาเสมอ เริ่มจากการจัดสรรเวลาเข้าห้องน้ำให้เป็นนิสัย อย่ารอให้ปวดจนทนไม่ไหว ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอในระหว่างวันเพื่อช่วยกระตุ้นการขับถ่ายของเสียออกจากร่างกายอย่างสม่ำเสมอ หากพบว่าตัวเองเริ่มมีอาการปัสสาวะแสบขัดหรือปวดท้องน้อยบ่อยครั้ง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาอย่างถูกต้อง ก่อนที่ภาวะอักเสบจะเรื้อรังและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในอนาคต