วิธีเช็ดตัวลดไข้ให้ถูกต้อง: การเตรียมน้ำและอุณหภูมิของน้ำที่เหมาะสมสำหรับคนในบ้าน

เวลาที่คนในบ้านไม่สบาย ตัวร้อนรุมๆ สิ่งแรกที่เรามักจะนึกถึงเพื่อช่วยบรรเทาอาการไข้คือนอนพักผ่อนและเช็ดตัว แต่เชื่อไหมว่ายังมีหลายคนยังเข้าใจคลาดเคลื่อนเรื่องการเตรียมน้ำ ยิ่งเวลาเห็นลูกหลานหรือคนใกล้ตัวตัวร้อนจัด ก็มักจะรีบไปตักน้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งมาเช็ดด้วยความหวังว่าตัวจะหายร้อนเร็วๆ ซึ่งเป็นวิธีที่ผิดและอาจทำให้ไข้สูงขึ้นกว่าเดิมได้

ทำไมการเลือกอุณหภูมิของน้ำเช็ดตัวถึงเป็นเรื่องสำคัญมาก

ในทางการแพทย์ เวลาที่ร่างกายมีไข้ สมองส่วนที่ทำหน้าที่ควบคุมอุณหภูมิร่างกายจะตั้งค่าความร้อนไว้สูงกว่าปกติ เพื่อต่อสู้กับเชื้อโรค ทำให้ผิวหนังและหลอดเลือดหดตัว เราจึงรู้สึกหนาวสั่นและตัวร้อน หากเราใช้น้ำเย็นจัดเช็ดตัวทันที ร่างกายจะยิ่งตกใจและสั่งให้หลอดเลือดหดตัวแน่นขึ้น ความร้อนระบายออกไม่ได้ ยิ่งทำให้ไข้สูงขึ้นไปอีกแถมยังทำให้หนาวสั่นหนักกว่าเดิม

ดังนั้น หัวใจสำคัญของการเช็ดตัวลดไข้คือการช่วยระบายความร้อนออกจากร่างกายอย่างนุ่มนวล โดยการใช้น้ำอุ่นในระดับที่เหมาะสม เพื่อไปกระตุ้นให้หลอดเลือดที่ผิวหนังขยายตัว และช่วยให้ร่างกายระบายความร้อนออกมาได้ดีขึ้น

วิธีเตรียมน้ำและอุณหภูมิของน้ำที่เหมาะสมสำหรับการเช็ดตัว

สำหรับการเตรียมน้ำเพื่อใช้เช็ดตัวลดไข้ มีหลักการปฏิบัติที่เข้าใจง่ายและสามารถทำตามได้ทันทีดังนี้ครับ

ใช้น้ำอุ่นกำลังดี หรือน้ำอุณหภูมิห้อง

อุณหภูมิของน้ำที่ดีที่สุดควรเป็นน้ำอุ่น หรือน้ำธรรมดาที่ไม่เย็นจัดจนเกินไป หากจะให้ดีที่สุดควรผสมน้ำอุ่นกับน้ำเย็นเข้าด้วยกันจนได้อุณหภูมิที่ประมาณ 29 ถึง 32องศาเซลเซียส หรือทดสอบง่ายๆ ด้วยการใช้วิธีสัมผัสด้วยหลังมือ น้ำนั้นจะต้องไม่รู้สึกว่าเย็นจัดและไม่ร้อนลวกผิวจนเกินไป

เตรียมกะละมังและผ้าขนหนูผืนเล็กให้พร้อม

ควรเตรียมผ้าขนหนูขนาดเล็กประมาณ 2 ถึง 4 ผืน เพื่อความสะดวกในการชุบและสลับเปลี่ยน โดยบิดผ้าพอหมาด ไม่ให้เปียกชุ่มจนน้ำไหลย้อยเลอะเทอะตัว เพราะจะทำให้ผู้ป่วยรู้สึกไม่สบายตัวและหนาวสั่นได้ง่าย

ขั้นตอนการเช็ดตัวที่ถูกต้องเพื่อให้ไข้ลดลงเร็วที่สุด

หลังจากเตรียมน้ำเรียบร้อยแล้ว วิธีการเช็ดตัวก็มีส่วนสำคัญไม่แพ้กัน โดยมีหลักการคือเช็ดสวนทางกับการไหลเวียนของเลือดเพื่อให้เลือดดำไหลกลับเข้าสู่หัวใจได้ดีขึ้น และช่วยระบายความร้อนออกจากแกนกลางร่างกาย

เริ่มต้นด้วยการถอดเสื้อผ้าออกทีละส่วน เริ่มเช็ดบริเวณใบหน้าและลำคอ จากนั้นค่อยๆ ไล่ลงมาที่แขน ขา และลำตัว โดยเน้นบริเวณจุดที่มีเส้นเลือดใหญ่ผ่าน เช่น รักแร้ ซอกคอ และขาหนีบ เพราะการเช็ดบริเวณเหล่านี้จะช่วยระบายความร้อนจากเลือดที่ไหลผ่านได้ดีมากเป็นพิเศษ

หลังจากเช็ดตัวเสร็จแล้วให้ใช้ผ้าแห้งซับตัวเบาๆ สวมเสื้อผ้าที่โปร่งสบาย ไม่หนาจนเกินไป เพื่อให้ความร้อนระบายออกได้ง่าย และที่สำคัญไม่ควรเปิดแอร์เย็นจัดหรือเป่าพัดลมจ่อโดยตรงในระหว่างที่เช็ดตัว